Οι αρχηγοί των ενόπλων δυνάμεων της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας και του Πακιστάν αναμένεται να συζητήσουν την παροχή βοήθειας στο Ριάντ, καθώς οι Χούθι της Υεμένης εντείνουν τις επιθέσεις τους εναντίον της Σαουδικής Αραβίας και των δυνάμεων που υποστηρίζουν την κυβέρνηση της Υεμένης.
Οι τρεις χώρες ενεργοποιούν στην πράξη τη συμφωνία άμυνας που υπέγραψαν τον Αύγουστο, σύμφωνα με την οποία επίθεση εναντίον μίας χώρας μπορεί να θεωρηθεί επίθεση εναντίον όλων.
Οι υπουργοί Εξωτερικών των τριών χωρών συναντήθηκαν την Πέμπτη και καταδίκασαν τις επιθέσεις εναντίον της Μέκκας και άλλων πολιτικών στόχων, επαναβεβαιώνοντας παράλληλα το δικαίωμα της Σαουδικής Αραβίας στην αυτοάμυνα.
Ο αρχηγός των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Σελτσούκ Μπαϊρακτάρογλου, ταξίδεψε την Παρασκευή στη Σαουδική Αραβία για συνάντηση με τους ομολόγους του από τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν.
Πιθανή διεύρυνση της στρατιωτικής συνεργασίας
Η συμφωνία προβλέπει τη δυνατότητα παροχής πληροφοριών, υλικοτεχνικής υποστήριξης και πυρομαχικών. Ανάλογα με την ένταση της απειλής, εξετάζεται ακόμη και η παροχή πιο προηγμένης στρατιωτικής υποστήριξης.
Παράλληλα, στην Τουρκία έχει ανοίξει συζήτηση για τη διεύρυνση της συμφωνίας σε μια ευρύτερη συμμαχία στον μουσουλμανικό κόσμο, η οποία θα μπορούσε να περιλαμβάνει ακόμη και το Ιράν. Η τουρκική συμφωνία, ωστόσο, δεν έχει ακόμη επικυρωθεί από το τουρκικό κοινοβούλιο.
Στο πεδίο των επιχειρήσεων, οι Χούθι ανακοίνωσαν την Πέμπτη ότι εκτόξευσαν δεκάδες πυραύλους και drones εναντίον στόχων στη Σαουδική Αραβία. Οι σαουδαραβικές αρχές ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν 6 βαλλιστικούς πυραύλους.
Ο Μεγάλος Μουφτής της Σαουδικής Αραβίας, η ανώτατη θρησκευτική αρχή της χώρας, κάλεσε παράλληλα τους στρατιώτες να είναι έτοιμοι να θυσιάσουν τη ζωή τους για την εκδίωξη των Χούθι από την εξουσία.
Νέοι περιορισμοί στις πτήσεις προς το Ιράν
Την ίδια ώρα, η πίεση προς το Ιράν εντείνεται μέσω των αεροπορικών συνδέσεων. Μετά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ομάν, που απαγόρευσαν την Πέμπτη τις πτήσεις ιρανικών αεροπορικών εταιρειών ως συνέπεια των νέων αμερικανικών κυρώσεων, την Παρασκευή προστέθηκαν και τα 3 υπόλοιπα ιρακινά αεροδρόμια που διατηρούν πτήσεις από και προς το Ιράν.
Η εξέλιξη ακολουθεί την απόφαση της Ουάσιγκτον να διευρύνει τις οικονομικές κυρώσεις, στοχεύοντας μέσω των λεγόμενων «δευτερογενών κυρώσεων» εταιρείες τρίτων χωρών που συναλλάσσονται με ιρανικές επιχειρήσεις.
Η διακοπή των αεροπορικών συνδέσεων, εφόσον διατηρηθεί, αναμένεται να επιβαρύνει περαιτέρω την οικονομική απομόνωση του Ιράν, το οποίο αντιμετωπίζει ήδη αμερικανικό αποκλεισμό των θαλάσσιων λιμανιών του.
Πιέσεις στις εξαγωγές πετρελαίου
Η ευρύτερη σύγκρουση έχει ήδη επηρεάσει τις ενεργειακές ροές. Οι Χούθι έχουν διαταράξει την κίνηση πλοίων στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, ενώ το Ιράν έχει περιορίσει την κυκλοφορία δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία περνούσε πριν από τον πόλεμο περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου.
Οι επιθέσεις έχουν περιορίσει σημαντικά τις εξαγωγές πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, ενώ η σύγκρουση έχει ήδη προκαλέσει διαταραχές στο παγκόσμιο εμπόριο και στις ενεργειακές αγορές.
Διπλωματικές προσπάθειες στη Νέα Υόρκη
Παράλληλα με τη στρατιωτική κλιμάκωση, συνεχίζονται οι διπλωματικές επαφές στη Νέα Υόρκη. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε την Πέμπτη ότι η Τεχεράνη έχει μεταφέρει μέσω διαμεσολαβητών πρόταση προς τις ΗΠΑ για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ υπό συγκεκριμένους όρους.
Σύμφωνα με την ιρανική πρόταση, οι εχθροπραξίες θα τερματίζονταν σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, εντός 7 ημερών.
Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα αίρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, θα αποδεσμεύουν ιρανικά κεφάλαια και θα καταργούν τις κυρώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου.
Την Παρασκευή οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν, καθώς οι αγορές αξιολόγησαν το ενδεχόμενο εκεχειρίας.
Ωστόσο, μόλις 9 πλοία καταγράφηκαν την Πέμπτη να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, αριθμός που αντιστοιχεί στο ήμισυ του μέσου όρου των προηγούμενων 10 ημερών.
