Σε αποκαλυπτικό του δημοσίευμα, ο Guardian αναλύει τη συμφωνία που ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ για την εκμετάλλευση του πετρελαίου της Βενεζουέλας, χαρακτηρίζοντάς την ως «τη μεγαλύτερη συμφωνία πετρελαίου στην παγκόσμια ιστορία».
Ωστόσο, η έρευνα της ιστοσελίδας αποκαλύπτει ότι το φιλόδοξο αυτό σχέδιο βρίσκεται αντιμέτωπο με σοβαρά νομικά, θεσμικά και υλικοτεχνικά εμπόδια που καθιστούν σχεδόν βέβαιη την κατάρρευσή του.
Η συμφωνία προέκυψε μετά από τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ τον Ιανουάριο, κατά την οποία συνελήφθη ο πρόεδρος της χώρας Νικολάς Μαδούρο και αντικαταστάθηκε από τη Ντέλσι Ροντρίγκες. Στη συνέχεια, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, μέσω του Γραφείου Στρατηγικού Κεφαλαίου (OSC) του Πενταγώνου, θα αποκτήσει το ένα τρίτο της ιδιωτικής εταιρείας North American Blue Energy Partners (Nabep), η οποία διαχειρίζεται πετρελαϊκά πεδία στη λατινοαμερικανική χώρα.
Παρά τις διακηρύξεις της αμερικανικής διοίκησης, ειδικοί και νομικοί αναλυτές επισημαίνουν σοβαρές ανακρίβειες στους ισχυρισμούς του Λευκού Οίκου. Η νομοθεσία της Βενεζουέλας για τον τομέα της ενέργειας απαγορεύει ρητά συμβάσεις διάρκειας 100 ετών, θέτοντας ως ανώτατο όριο τα 25 έτη.
Επιπλέον, το αμερικανικό νομικό πλαίσιο δεν παρέχει στο Πεντάγωνο τη δυνατότητα να κατέχει μετοχικά μερίδια σε ιδιωτικές εταιρείες, λειτουργώντας ως ταμείο επιχειρηματικών κεφαλαίων (private equity). Για να παρακαμφθεί το κοινοβουλευτικό αυτό εμπόδιο, η διοίκηση Τραμπ επιχείρησε να χρησιμοποιήσει νόμο της δεκαετίας του 1950 περί αμυντικής παραγωγής, μεταφέροντας τα δικαιώματα αγοράς μετοχών σε άλλη υπηρεσία του Πενταγώνου (IBAS), της οποίας όμως η αποστολή σχετίζεται αποκλειστικά με την αμυντική βιομηχανία και όχι με την εμπορία πετρελαίου.
Όπως υπογραμμίζει στην ανάλυσή του το Guardian, η θολή αυτή νομική κατασκευή έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό και σκεπτικισμό στους μεγάλους πετρελαϊκούς κολοσσούς και στους διεθνείς επενδυτές, οι οποίοι αποφεύγουν να εμπλακούν. Παράλληλα, ο ισχυρισμός του Τραμπ ότι το πετρέλαιο της Βενεζουέλας θα χρησιμοποιηθεί για την άμεση αναπλήρωση των αμερικανικών στρατηγικών αποθεμάτων κρίνεται μη ρεαλιστικός. Η αβεβαιότητα γύρω από τη νομιμότητα των ενεργειών του Πενταγώνου, σε συνδυασμό με την έλλειψη διαφάνειας, καθιστά τη συμφωνία ανεφάρμοστη στην πράξη, οδηγώντας πρώην διπλωμάτες να τη συγκρίνουν με ανεδαφικές πολιτικές υποσχέσεις του παρελθόντος.
Ο ρόλος του Αλεχάνδρο Μπετανκούρ Λόπεζ
Στο επίκεντρο της αμφιλεγόμενης αυτής συμφωνίας βρίσκεται ο 46χρονος επιχειρηματίας Αλεχάνδρο Μπετανκούρ Λόπεζ, ιδιοκτήτης της Nabep.
Ο Μπετανκούρ, ο οποίος διατηρεί ισχυρές διασυνδέσεις στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, έχει βρεθεί στο στόχαστρο πολλαπλών διεθνών ερευνών για υποθέσεις διαφθοράς και ξεπλύματος χρήματος στη Βενεζουέλα, χωρίς ωστόσο να έχει καταδικαστεί ή να του έχουν απαγγελθεί επίσημα κατηγορίες.
Η εμπλοκή του ως βασικού εταίρου της αμερικανικής κυβέρνησης προκαλεί απορία σε αναλυτές, καθώς στο παρελθόν ακόμη και οι αρχές της Βενεζουέλας είχαν επιστρατεύσει ερευνητές και χάκερ για να διακριβώσουν την προέλευση των κεφαλαίων του. Ο ίδιος διαδραμάτισε ρόλο ενδιάμεσου στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της μεταβατικής κυβέρνησης της Ροντρίγκες.
Οι αστερίσκοι για το πετρέλαιο της Βενεζουέλας
Η προσπάθεια της αμερικανικής πλευράς να αποκτήσει οικονομικό έρεισμα στους πόρους της Βενεζουέλας φαίνεται πως προσκρούει στη σύνθετη πραγματικότητα της διεθνούς αεροναυπηγικής και ενεργειακής αγοράς. Οι μεγάλες εταιρείες του κλάδου, όπως η Exxon, θεωρούν το θεσμικό πλαίσιο της χώρας απαγορευτικό για σοβαρές επενδύσεις, ενώ οι όροι που διαπραγματεύτηκε η διοίκηση Τραμπ θεωρούνται αόριστοι.
Παρά την ρητορική του Αμερικανού προέδρου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, όπου επικαλέστηκε την αρχή «στο νικητή ανήκουν τα λάφυρα», η συμφωνία φαίνεται να στερείται στέρεων βάσεων.
Θα δούμε στην πορεία αν τελικά η αμφιλεγόμενη αυτή πρωτοβουλία θα παραμείνει ένα επικοινωνιακό πυροτέχνημα παρά μια βιώσιμη οικονομική συμφωνία. Η αδυναμία εφαρμογής των εξαγγελιών, οι νομικές παραβάσεις εντός των ΗΠΑ και η απουσία σοβαρών θεσμικών εγγυήσεων καθιστούν το μέλλον του αμερικανικού σχεδίου για το πετρέλαιο της Βενεζουέλας εξαιρετικά αβέβαιο.
