Νέο μέτωπο ανοίγει στις ενεργειακές σχέσεις ΗΠΑ και Ευρώπης, με επίκεντρο αυτή τη φορά το ντίζελ. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ζητήσει από τη Γαλλία και τη Γερμανία να αντλήσουν ποσότητες από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου κίνησης, προκειμένου να συμβάλουν στην αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών. Σε διαφορετική περίπτωση, σύμφωνα με τρεις πηγές που επικαλείται το Reuters, η Ουάσιγκτον έχει αφήσει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο περιορισμού ή απαγόρευσης των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ προς την Ευρώπη.
Η πίεση δεν είναι τυχαία. Γαλλία και Γερμανία διαθέτουν μαζί περίπου το 35% των στρατηγικών αποθεμάτων ντίζελ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε ένα σύνολο περίπου 39 εκατ. τόνων, γεγονός που τις καθιστά κομβικές για οποιαδήποτε συντονισμένη απελευθέρωση αποθεμάτων. Σύμφωνα με το Reuters, η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι οι δύο χώρες δεν έχουν κινηθεί αρκετά στο πλαίσιο της προηγούμενης συντονισμένης απελευθέρωσης αποθεμάτων υπό την αιγίδα του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.
Η Ουάσιγκτον προσπαθεί να περιορίσει την άνοδο των τιμών των καυσίμων σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη πολιτική συγκυρία, καθώς οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ πλησιάζουν. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι το ενδεχόμενο απαγόρευσης των εξαγωγών ντίζελ παραμένει στο τραπέζι, αναγνωρίζοντας πάντως ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να έχει αρνητικές παρενέργειες σε άλλες κατηγορίες καυσίμων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αποδώσει μέρος της πίεσης στις αγορές στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας και στα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές, ενώ ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ έχει επισημάνει ότι οι διαταραχές είναι ευρύτερες. Όπως έχει αναφέρει, οι διεθνείς αγορές έχουν χάσει κατά περιόδους φορτία ντίζελ τόσο από τη Μέση Ανατολή όσο και από την Κίνα, προσθέτοντας ότι η Ουάσιγκτον αναμένει σύντομα ανακοινώσεις από την Ευρώπη για κινήσεις που θα ενισχύσουν την προσφορά στην αγορά.
Η δύσκολη εξίσωση για τον Τραμπ
Το θέμα έχει εξελιχθεί σε εσωτερικό πολιτικό και επιχειρηματικό μπρα ντε φερ στις ΗΠΑ. Οι Financial Times έχουν περιγράψει την πίεση που δέχεται ο Τραμπ από δύο αντίθετες κατευθύνσεις: από τη μία, Ρεπουμπλικανοί που φοβούνται το πολιτικό κόστος της ακρίβειας στα καύσιμα και, από την άλλη, οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες που προειδοποιούν ότι ένα μπλόκο στις εξαγωγές θα μπορούσε να διαταράξει ακόμη περισσότερο την αγορά.
Το επιχείρημα της βιομηχανίας είναι ότι μια απαγόρευση δεν θα μείωνε απαραίτητα με βιώσιμο τρόπο τις τιμές στις ΗΠΑ και θα μπορούσε να προκαλέσει στρεβλώσεις σε περιοχές που εξαρτώνται και από εισαγωγές καυσίμων. Παρά τις πιέσεις αυτές, το σενάριο παραμένει ενεργό και ο Λευκός Οίκος δεν το έχει αποσύρει από το τραπέζι.
Την ίδια ώρα, η διεθνής αγορά ντίζελ παραμένει εξαιρετικά σφιχτή. Οι Financial Times μετέδωσαν ότι η Ρωσία παρέτεινε την απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ έως τα τέλη Οκτωβρίου, μετά από πλήγματα σε ρωσικές διυλιστηριακές εγκαταστάσεις και εσωτερικές ελλείψεις. Η εξέλιξη αυτή εντείνει ακόμη περισσότερο το πρόβλημα, καθώς η Ρωσία ήταν παραδοσιακά ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς ντίζελ παγκοσμίως.
Οι Βρυξέλλες φοβούνται τον χειμώνα
Η ευρωπαϊκή πλευρά είχε ήδη εκφράσει έντονη ανησυχία πριν από τη νέα αμερικανική πίεση προς Παρίσι και Βερολίνο. Ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν ζήτησε την προηγούμενη εβδομάδα την Ουάσιγκτον να διατηρήσει όσο το δυνατόν πιο ελεύθερη τη ροή ντίζελ προς την Ευρώπη, προειδοποιώντας ότι η ήπειρος οδεύει προς έναν δύσκολο ενεργειακά χειμώνα. Οι ΗΠΑ αποτελούν πλέον τον μεγαλύτερο εξωτερικό προμηθευτή ντίζελ της Ευρώπης, γεγονός που ενισχύει την εξάρτηση της αγοράς από τις αμερικανικές ροές.
Η θέση της Ευρώπης έχει επιδεινωθεί μετά τη μείωση της εξάρτησης από ρωσικά πετρελαϊκά προϊόντα και τη σταδιακή συρρίκνωση της ευρωπαϊκής διυλιστικής δυναμικότητας. Αυτό σημαίνει ότι μια αμερικανική απαγόρευση θα ανάγκαζε την ΕΕ να ανταγωνιστεί για περιορισμένα διαθέσιμα φορτία με αγορές της Λατινικής Αμερικής, της Αφρικής και της Ασίας.
Όπως αναφέρει το Reuters, η ενεργειακή πίεση ήδη περνά στην οικονομία. Οι τιμές ενέργειας έχουν τροφοδοτήσει νέα άνοδο του πληθωρισμού σε μεγάλες οικονομίες της ευρωζώνης, με τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία να καταγράφουν αισθητή επιτάχυνση τον Σεπτέμβριο.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι εάν Γαλλία και Γερμανία θα ανταποκριθούν στην αμερικανική απαίτηση για νέα απελευθέρωση αποθεμάτων και εάν αυτό θα είναι αρκετό για να αποτρέψει μια πιο επιθετική κίνηση από την Ουάσιγκτον. Σε κάθε περίπτωση, η αντιπαράθεση δείχνει πόσο ευάλωτη παραμένει η παγκόσμια αγορά ντίζελ και πόσο στενά συνδέονται πλέον η ενεργειακή ασφάλεια, ο πληθωρισμός και οι πολιτικές ισορροπίες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
