Το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας ήταν από τους βασικούς επενδυτές σε αρχική δημόσια προσφορά που είχε αναλάβει η τουρκική χρηματιστηριακή Tera Yatirim Menkul Degerler, μόλις δύο μήνες πριν βρεθεί στο επίκεντρο του μεγαλύτερου σκανδάλου στον κλάδο των funds στην ιστορία της Τουρκίας.
Η Norges Bank Investment Management (ΝΒΙΜ) απέκτησε περίπου το 5,2% των μετοχών στην IPO της SA-RA Enerji Insaat, γεγονός που την κατέστησε τον μεγαλύτερο θεσμικό επενδυτή της έκδοσης, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση.
Η Tera ήταν επικεφαλής των τραπεζών που οργάνωσαν την εισαγωγή, συνολικού ύψους 6,23 δισ. τουρκικών λιρών, περίπου 112 εκατ. δολαρίων. Η τιμή διάθεσης είχε οριστεί στις 70 λίρες ανά μετοχή στις 17 Ιουλίου.
Η επένδυση δείχνει ότι εξωτερικοί διαχειριστές κεφαλαίων που συνεργάζονται με το νορβηγικό fund είχαν συναλλαγές με την Tera σχεδόν μέχρι τη στιγμή που ξέσπασε η κρίση στην τουρκική αγορά επενδυτικών κεφαλαίων.
Άνοδος 77% και μετά βουτιά
Οι μετοχές της SA-RA εκτινάχθηκαν κατά 77% μέσα στην πρώτη πλήρη εβδομάδα διαπραγμάτευσης, αγγίζοντας το ημερήσιο ανώτατο όριο ανόδου του 10% σε κάθε συνεδρίαση.
Η εικόνα αντιστράφηκε πλήρως τη δεύτερη εβδομάδα, όταν η μετοχή υποχωρούσε κατά το ημερήσιο όριο σε κάθε συνεδρίαση. Έκτοτε έχει χάσει έως και το 50% σε σχέση με την τιμή εισαγωγής, ενώ σήμερα Πέμπτη κατέγραψε νέο ιστορικό χαμηλό ενδοσυνεδριακά.
Η SA-RA, εταιρεία με έδρα την Άγκυρα που δραστηριοποιείται στην κατασκευή γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και υποσταθμών και ιδρύθηκε το 1985, δεν έχει κατονομαστεί στην πρόσφατη έρευνα για χειραγώγηση μετοχών.
Δεν είναι γνωστό εάν το νορβηγικό fund εξακολουθεί να διατηρεί τη συμμετοχή του, σημειώνει το Bloomberg. Η NBIM δημοσιοποιεί τις θέσεις της δύο φορές τον χρόνο και δεν ανακοινώνει ενδιάμεσες μεταβολές, επομένως η τελευταία διαθέσιμη γνωστοποίηση αφορά τις 30 Ιουνίου, πριν από την πτώση της μετοχής.
Εκπρόσωπος της NBIM δήλωσε ότι το fund δεν σχολιάζει μεμονωμένες επενδύσεις, σημειώνοντας πάντως ότι η στρατηγική επενδύσεων μέσω εξωτερικών διαχειριστών στις αναδυόμενες αγορές έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα κερδοφόρα. Το υπουργείο Οικονομικών της Νορβηγίας, το οποίο εποπτεύει το fund, αρνήθηκε να σχολιάσει.
Έκθεση 208 εκατ. δολαρίων σε εταιρείες που συνδέονται με την έρευνα
Η IPO της SA-RA δεν ήταν η μοναδική έκθεση του νορβηγικού fund σε μετοχές που βρέθηκαν στο επίκεντρο της κρίσης.
Στις 30 Ιουνίου η NBIM κατείχε σχεδόν 2 δισ. νορβηγικές κορόνες, περίπου 180 εκατ. δολάρια, σε δέκα τουρκικές εταιρείες που πλέον συνδέονται με την έρευνα. Το ποσό αντιστοιχούσε σε σχεδόν 10% του συνολικού χαρτοφυλακίου μετοχών του fund στην Τουρκία.
Μεταξύ αυτών ήταν και η ίδια η Tera Yatirim Menkul Degerler, στην οποία το fund κατείχε ποσοστό 0,12%, καθώς και η συνδεδεμένη Tera Yatirim Teknoloji Holding AS, όπου η συμμετοχή του ανερχόταν σε 0,32%.
Τον Ιούλιο η NBIM άρχισε να συνεργάζεται με τη Neo Asset Management με έδρα την Κωνσταντινούπολη για την επιλογή τουρκικών μετοχών. Το fund συνεργάζεται επίσης με τη νεοϋορκέζικη TRG Management.
Η Neo αρνήθηκε να σχολιάσει τη θέση στη SA-RA, ενώ η TRG δεν απάντησε άμεσα σε σχετικό αίτημα σχολίου.
Το νορβηγικό fund είχε διακόψει πέρυσι τη συνεργασία του με ακόμη μια εξωτερική διαχειρίστρια, την Istanbul Portfoy Yonetimi, μετά την επιβολή προστίμου από τις τουρκικές εποπτικές αρχές κατά ενός από τα κορυφαία στελέχη της εταιρείας για δημιουργία παραπλανητικής εικόνας προσφοράς, ζήτησης και τιμής σε δύο μετοχές του κλάδου τσιμέντου.
Στο μικροσκόπιο οι IPO και τα funds της Tera
Οι Τούρκοι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι επενδυτικά κεφάλαια που διαχειρίζονταν η Tera και άλλες εταιρείες διοχέτευαν κεφάλαια σε μετοχές χαμηλής εμπορευσιμότητας, οδηγώντας σε ορισμένες περιπτώσεις τις τιμές τους σε άνοδο σχεδόν 100 φορές.
Στην περίπτωση της Tera, πολλές από τις εταιρείες που εξετάζονται ήταν επιχειρήσεις τις οποίες η ίδια η χρηματιστηριακή είχε προηγουμένως βοηθήσει να εισαχθούν στο χρηματιστήριο.
Οι αρχές έχουν διευρύνει την έρευνα ώστε να καλύπτει και τις διαδικασίες των αρχικών δημόσιων προσφορών, εξετάζοντας εταιρείες που εντάχθηκαν σε χαρτοφυλάκια funds μετά την εισαγωγή τους και των οποίων οι μετοχές στη συνέχεια κατέγραψαν ακραίες αυξήσεις.
Η τουρκική κεφαλαιαγορά ανακοίνωσε σήμερα Πέμπτη την αναστολή των δραστηριοτήτων της Tera Yatirim.
Ο πρόεδρος και ιδρυτής της εταιρείας Eμρέ Τεσμέν έχει συλληφθεί, όπως και δύο μέλη του διοικητικού συμβουλίου και άλλα στελέχη. Ο Tεσμέν αρνείται οποιαδήποτε παράνομη ενέργεια.
