Η Αθήνα συγκαταλέγεται στους υπογράφοντες κοινή επιστολή προς τον Ιρλανδό πρωθυπουργό Mιχόλ Μάρτιν με την οποία ζητούν να διατηρηθεί ανέπαφη η χρηματοδότηση των 900 δισ. ευρώ στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ.
Η πρωτοβουλία, στην οποία συμμετέχουν 17 κράτη μέλη υπό τον συντονισμό Ιταλίας και Ρουμανίας, αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς στο επίκεντρο βρίσκονται δύο κατηγορίες ευρωπαϊκών πόρων από τις οποίες η χώρα αντλεί διαχρονικά σημαντική χρηματοδότηση: οι αγροτικές ενισχύσεις και τα κονδύλια συνοχής για έργα υποδομών, περιφερειακή ανάπτυξη και επενδύσεις.
Οι 17 χώρες προειδοποιούν ότι νέες περικοπές στις εν λόγω δαπάνες θα αποδυνασώσουν τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και θα μπορούσαν να περιορίσουν τη στήριξη προς το ευρωπαϊκό εγχείρημα.
Στην επιστολή αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι «η συνολική χρηματοδότηση για την Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική πρέπει να διατηρηθεί στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο».
Μαζί με την Ελλάδα, συνυπογράφουν η Βουλγαρία, η Κροατία, η Κύπρος, η Τσεχία, η Εσθονία, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, η Σλοβακία, η Σλοβενία και η Ισπανία.
Η κοινή αυτή γραμμή φέρνει το μπλοκ των 17 απέναντι σε έξι χώρες υπό τη Γερμανία, οι οποίες ζητούν ευρείες περικοπές αρκετών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ στον επόμενο κοινοτικό προϋπολογισμό.
Η αντιπαράθεση έχει άμεσο ελληνικό ενδιαφέρον, καθώς η Αθήνα επιδιώκει να διασφαλίσει ότι η στροφή της ΕΕ προς νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα, δεν θα χρηματοδοτηθεί εις βάρος της ΚΑΠ και της Πολιτικής Συνοχής.
Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για την περίοδο 2028-2034 αποτελεί μια από τις δυσκολότερες διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει συνολικό προϋπολογισμό σχεδόν 2 τρισ. ευρώ, μεταφέροντας εκατοντάδες δισεκατομμύρια από παραδοσιακές πολιτικές, όπως η γεωργία και η συνοχή, προς νέες προτεραιότητες.
Η έκβαση της διαπραγμάτευσης είναι κρίσιμη, καθώς οι κοινοτικοί πόροι συνοχής και οι αγροτικές ενισχύσεις αποτελούν βασικά εργαλεία χρηματοδότησης για τις περιφέρειες, τους παραγωγούς και τις δημόσιες επενδύσεις.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι και ο Ρουμάνος πρόεδρος Nικοσούρ Νταν, που συντονίζουν την πρωτοβουλία, θα φιλοξενήσουν άτυπη συνάντηση των 17 χωρών στο περιθώριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 15 και 16 Οκτωβρίου.
Το διαπραγματευτικό κείμενο της ιρλανδικής προεδρίας, το λεγόμενο «negobox», αναμένεται να αποτελέσει τη βάση για τις συζητήσεις μεταξύ των 27 ηγετών της ΕΕ.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιδιώκουν να καταλήξουν σε συμφωνία έως το τέλος του έτους, καθώς οι επερχόμενες εθνικές εκλογές σε μεγάλες χώρες της ΕΕ ενδέχεται να δυσκολέψουν ακόμη περισσότερο τη διαπραγμάτευση.
Στο τραπέζι βρίσκεται και το ζήτημα των νέων «ιδίων πόρων» της ΕΕ, δηλαδή νέων φόρων και εισφορών για τη χρηματοδότηση του κοινοτικού προϋπολογισμού. Η Κομισιόν έχει προτείνει πέντε νέες πηγές εσόδων, συνολικής απόδοσης περίπου 66 δισ. ευρώ ετησίως.
Οι 17 χώρες ζητούν οι νέοι ίδιοι πόροι να είναι «γνήσιοι, δίκαιοι, απλοί και μη οπισθοδρομικοί».
Παράλληλα, ζητούν να εξεταστεί η αναβολή των αποπληρωμών του μεταπανδημικού ευρωπαϊκού χρέους, που αναμένεται να κοστίζει περίπου 25 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ αντιτίθενται στη διατήρηση των λεγόμενων rebates, δηλαδή των εκπτώσεων που απολαμβάνουν οι πλουσιότερες χώρες στις συνεισφορές τους στον προϋπολογισμό της ΕΕ.
