Θετική είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ενεργοποίηση της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής για την Ελλάδα και την Ιταλία, όπως γνωστοποίησε ο Επίτροπος Βάλντις Ντομπρόβσκις κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Πρόεδρο του Eurogroup, Κυριάκο Πιερρακάκη.
Η θετική αυτή αξιολόγηση οριστικοποιεί την αξιοποίηση του πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου ύψους 0,6% του ΑΕΠ, ο οποίος έχει ήδη ενσωματωθεί και εξειδικεύεται με συγκεκριμένες δράσεις στο προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2027.
Ωστόσο, το γενικότερο κλίμα που διαφάνηκε από τις δηλώσεις του Επιτρόπου παραμένει επιφυλακτικό όσον αφορά τα αιτήματα για περαιτέρω δημοσιονομική ευελιξία. Ο κ. Ντομπρόβσκις κατέστησε σαφές ότι τα περιθώρια είναι περιορισμένα, τονίζοντας τη σημασία της δημοσιονομικής σύνεσης και της αυστηρής τήρησης των συμφωνημένων ευρωπαϊκών κανόνων.
Αναλυτικά οι δηλώσεις του Ντομπρόβσκις στην κοινή συνέντευξη Τύπου
Σας ευχαριστώ, Κυριάκο. Καλησπέρα σε όλους.
Θα ξεκινήσω τη συζήτησή μας για την ενέργεια.
Η ευρωπαϊκή οικονομία συνεχίζει να αντιμετωπίζει τις συνέπειες του σοκ των τιμών της ενέργειας που ξεκίνησε πολύ πέρα από τα σύνορα της Ευρώπης. Μέχρι στιγμής, η οικονομία μας έχει παραμείνει ανθεκτική. Αλλά μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα, είναι σαφές ότι η μόνη δομική λύση είναι η μείωση της εξάρτησής μας από τα ορυκτά καύσιμα.
Η Επιτροπή έχει υποβάλει προτάσεις σχετικά με αυτό τους τελευταίους μήνες. Έχουμε επίσης διευρύνει την ευελιξία στο πλαίσιο της εθνικής ρήτρας διαφυγής για την άμυνα, ώστε να καλύπτει μέτρα για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας. Η Επιτροπή έχει επίσης αξιολογήσει τώρα θετικά τα αιτήματα τόσο της Ελλάδας όσο και της Ιταλίας για τη χρήση αυτής της διευρυμένης ευελιξίας.
Βραχυπρόθεσμα, δυστυχώς, οι πιέσεις στις τιμές ενδέχεται να συνεχιστούν καθώς οδεύουμε προς τον χειμώνα. Είναι σημαντικό τυχόν βραχυπρόθεσμα μέτρα για την άμβλυνση των επιπτώσεών τους να είναι στοχευμένα στους πιο ευάλωτους.
Τα οριζόντια μέτρα όχι μόνο θα ήταν δημοσιονομικά πολύ δαπανηρά, αλλά θα αύξαναν επίσης την ζήτηση και τις τιμές της ενέργειας, και ως εκ τούτου δεν θα βοηθούσαν όσους έχουν ανάγκη. Επιτρέψτε μου επίσης να πω λίγα λόγια για το ευρύτερο δημοσιονομικό πλαίσιο.
Τις τελευταίες εβδομάδες, έχουμε δει άνοδο των αποδόσεων στις παγκόσμιες αγορές κρατικών ομολόγων και αύξηση των spreads εντός της ζώνης του ευρώ. Επομένως, απαιτείται δημοσιονομική σύνεση. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να παραμείνουν προσηλωμένα στους στόχους των μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών διαρθρωτικών σχεδίων τους. Και να χρησιμοποιούν με προσοχή τη διαθέσιμη ευελιξία στο πλαίσιο της διευρυμένης εθνικής ρήτρας διαφυγής.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι το νέο μας δημοσιονομικό πλαίσιο περιέχει ήδη διάφορα στοιχεία ευελιξίας για την αντιμετώπιση της τρέχουσας κατάστασης με ισορροπημένο τρόπο. Πράγματι, ένα βασικό χαρακτηριστικό του δημοσιονομικού μας πλαισίου είναι ο αντικυκλικός χαρακτήρας του. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι η υστέρηση εσόδων λόγω οικονομικής επιβράδυνσης δεν θα πρέπει να αναπληρώνεται. Επίσης, η αύξηση των δαπανών για τόκους δεν θα πρέπει να αναπληρώνεται εντός του τρέχοντος μεσοπρόθεσμου σχεδίου. Αυτό είναι σαφώς σχετικό στην παρούσα συγκυρία.
Τέλος, οι ανοδικές πληθωριστικές πιέσεις λαμβάνονται ήδη υπόψη ως μέρος μιας συνολικής αξιολόγησης των σχετικών παραγόντων κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης των κρατών μελών με τους δημοσιονομικούς κανόνες.
Για να συνοψίσω, δεν μπορούμε να εμφανίζουμε νέες δημοσιονομικές ευελιξίες συνέχεια. Στην πραγματικότητα, αυτό θα μπορούσε να θέσει σε αμφισβήτηση τη συλλογική μας αποφασιστικότητα να διατηρήσουμε το βασισμένο σε κανόνες δημοσιονομικό πλαίσιο σε μια στιγμή που η αξιοπιστία της δέσμευσής μας για δημοσιονομική βιωσιμότητα αποτελεί ζωτικό περιουσιακό στοιχείο. Επομένως, δεν πρέπει να το θέσουμε αυτό σε κίνδυνο.
Αυτό με φέρνει στη συζήτησή μας για την ποιότητα των δημοσιονομικών. Αυτή αποτελεί προτεραιότητα για όλα τα κράτη μέλη. Από τη μία πλευρά, ο δημοσιονομικός χώρος είναι πολύ πιο περιορισμένος σε σχέση με το παρελθόν. Από την άλλη, αντιμετωπίζουμε επείγουσες ανάγκες δαπανών, ιδίως για την ενίσχυση των αμυντικών μας δυνατοτήτων, αλλά όχι μόνο. Αυτό καθιστά τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των δημοσιονομικών προτεραιότητα για το εδώ και το τώρα.
- Πρώτον, θα πρέπει να βελτιώσουμε τη σύνθεση των προϋπολογισμών μας, ώστε να κάνουν περισσότερα για την υποστήριξη της ανάπτυξης και να διατηρούν τις μη παραγωγικές ή στρεβλωτικές δαπάνες στο ελάχιστο.
- Δεύτερον, θα πρέπει να εξετάσουμε προσεκτικά μεμονωμένες κατηγορίες δαπανών, ώστε να μπορέσουμε να επιτύχουμε τους πολιτικούς μας στόχους με τον πιο συμφέροντα οικονομικά τρόπο.
- Και τρίτον, οι προϋπολογισμοί πρέπει να γίνουν πιο ευέλικτοι στις μεταβαλλόμενες συνθήκες και προτεραιότητες.
Τα δυνητικά κέρδη είναι σημαντικά. Μια καλύτερη σύνθεση των προϋπολογισμών θα μπορούσε να δημιουργήσει δημοσιονομικά κέρδη έως και 3% του ΑΕΠ. Επιπλέον, η υψηλότερη αποδοτικότητα των δαπανών θα μπορούσε να προσθέσει επιπλέον 1,5% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα.
Με λίγα λόγια, οι καλύτερες δαπάνες δημιουργούν χώρο για περισσότερες δαπάνες σε αυτά που έχουν μεγαλύτερη σημασία. Δημιουργούν εξοικονομήσεις και κέρδη που απλά δεν έχουμε τη πολυτέλεια να αγνοήσουμε.
Τέλος, η Επιτροπή παρουσίασε την αξιολόγησή της για την εξέλιξη της προόδου σχετικά με την ένωση κεφαλαιαγορών, με βάση τις εξελίξεις σε διάφορα κράτη μέλη. Η πρόοδος που αναφέρθηκε ήταν ενθαρρυντική.
Αλλά πρέπει να ανεβάσουμε περαιτέρω το επίπεδο της φιλοδοξίας μας, για να ενισχύσουμε τις αποδόσεις στις αποταμιεύσεις των πολιτών μας και να παρέχουμε στις εταιρείες μας τη χρηματοδότηση που χρειάζονται.
Σας ευχαριστώ.
