Ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να περιορίσει το αυξημένο κόστος καυσίμων στις ΗΠΑ, προωθώντας μια συμφωνία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν για την προμήθεια ντίζελ από τη Ρωσία.
Ωστόσο, η πρωτοβουλία προκαλεί ερωτήματα για τη νομιμότητά της, καθώς η αμερικανική νομοθεσία απαγορεύει τις εισαγωγές ρωσικών καυσίμων.
Η ανακοίνωση έγινε στις 9 Οκτωβρίου, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί σημαντικά, κυρίως εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν και των περιορισμών στις αποστολές διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων από τον Περσικό Κόλπο.
Τι προβλέπει η συμφωνία με τη Ρωσία
Σύμφωνα με τον Τραμπ, η Ρωσία θα διαθέσει περίπου 2,2 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ στην αμερικανική και διεθνή αγορά, με πρόσθετες ποσότητες να ακολουθούν τους επόμενους μήνες.
Η Μόσχα είχε επιβάλει τον Ιούλιο περιορισμούς στις εξαγωγές ντίζελ, καυσίμων αεροσκαφών και βενζίνης, μετά τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Στις 9 Οκτωβρίου, η Υπηρεσία Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών εξέδωσε άδεια που διευκολύνει τις εισαγωγές.
Η άδεια εξαιρεί τις συγκεκριμένες συναλλαγές από ορισμένους περιορισμούς που συνδέονται με τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Η νομοθεσία του 2022 απαγορεύει την εισαγωγή ρωσικού πετρελαίου
Το βασικό πρόβλημα αφορά νόμο του 2022, ο οποίος ψηφίστηκε από το Κογκρέσο και υπογράφηκε από τον τότε πρόεδρο Τζο Μπάιντεν. Ο νόμος απαγορεύει την εισαγωγή ρωσικών πετρελαϊκών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένου του ντίζελ.
Προβλέπει τη δυνατότητα εξαίρεσης από την απαγόρευση, αλλά μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος πρέπει να πιστοποιήσει ότι η Ρωσία έχει συμφωνήσει να αποσύρει τις δυνάμεις της από την Ουκρανία, να τερματίσει τις εχθροπραξίες και ότι δεν αποτελεί άμεση απειλή για κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ.
Μέλη της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, από τα δύο μεγάλα κόμματα, υποστηρίζουν ότι η απόφαση του Τραμπ συγκρούεται με την ισχύουσα νομοθεσία. Ορισμένοι νομικοί εκτιμούν επίσης ότι η άδεια του υπουργείου Οικονομικών δεν αρκεί για να παρακάμψει την απαγόρευση που έχει θεσπίσει το Κογκρέσο.
Περιορισμένες δυνατότητες αντίδρασης του Κογκρέσου
Παρά τις αντιδράσεις, το μπλοκάρισμα των ρωσικών εισαγωγών με βάση το νόμο ενδέχεται να αποδειχθεί δύσκολη. Η κυβέρνηση Τραμπ είναι απίθανο να κινήσει διαδικασίες δίωξης για πιθανές παραβιάσεις, ενώ οι τελωνειακές αρχές ενδέχεται να επιτρέψουν την είσοδο των φορτίων.
Το Κογκρέσο θα μπορούσε να τροποποιήσει τον νόμο του 2022, ώστε να αποκλείσει κάθε δυνατότητα παράκαμψής του. Ωστόσο, ο Τραμπ πιθανότατα θα ασκούσε βέτο σε μια τέτοια νομοθετική πρωτοβουλία. Επιπλέον, το Κογκρέσο βρίσκεται σε διακοπή εργασιών έως τις 9 Νοεμβρίου, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια έγκαιρης παρέμβασης.
Η υπόθεση συνδέει έτσι την προσπάθεια αποκλιμάκωσης των τιμών καυσίμων με τη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση για τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και τη στήριξη προς την Ουκρανία.
