Τεράστιες διαφορές καταγράφονται στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα των μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου, με την Κίνα, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ινδία να ευθύνονται από κοινού για περισσότερες από τις μισές παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Η παγκόσμια κατάταξη για το 2025 αποκαλύπτει τη συγκέντρωση των εκπομπών σε λίγες μεγάλες οικονομίες, αναδεικνύοντας παράλληλα τις σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ χωρών με διαφορετικό πληθυσμό, ενεργειακό μείγμα και βιομηχανική δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της βάσης δεδομένων EDGAR (Emissions Database for Global Atmospheric Research) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα οποία παρουσιάζει το Visual Capitalist, η Κίνα βρίσκεται μακράν στην πρώτη θέση, με σχεδόν 16 δισεκατομμύρια τόνους ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα ετησίως. Το μέγεθος αυτό αντιστοιχεί στο 30,3% των παγκόσμιων εκπομπών, ποσοστό σχεδόν τριπλάσιο από εκείνο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Ελλάδα καταλαμβάνει την 64η θέση παγκοσμίως, με εκπομπές περίπου 71 εκατομμυρίων τόνων ισοδύναμου CO₂ και συμμετοχή 0,1% στο παγκόσμιο σύνολο.
Η κατάταξη αποτυπώνει το σύνολο των αερίων του θερμοκηπίου, εκφρασμένο σε ισοδύναμο διοξειδίου του άνθρακα (CO₂eq), και όχι αποκλειστικά τις εκπομπές CO₂. Δεν περιλαμβάνει τη διεθνή αεροπορία και ναυτιλία, ούτε τις εκπομπές που συνδέονται με τη χρήση γης και τη δασοκομία.
Κίνα, ΗΠΑ και Ινδία στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης
Η Κίνα παράγει περίπου 2,7 φορές περισσότερα αέρια του θερμοκηπίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες καταλαμβάνουν τη δεύτερη θέση, με ετήσιες εκπομπές 6,02 δισεκατομμυρίων τόνων και μερίδιο 11,4%.
Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Ινδία, με 4,51 δισεκατομμύρια τόνους και ποσοστό 8,5%, ενώ ακολουθούν η Ρωσία με 4,9% και η Ινδονησία με 2,6%.
Συνολικά, οι πέντε μεγαλύτεροι παραγωγοί αερίων του θερμοκηπίου αντιπροσωπεύουν το 56,7% των παγκόσμιων εκπομπών, γεγονός που αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο τους στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Τη δεκάδα συμπληρώνουν η Βραζιλία, το Ιράν, η Ιαπωνία, η Σαουδική Αραβία και ο Καναδάς. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρουσία της Ινδονησίας στην πέμπτη θέση, μπροστά από μεγαλύτερες βιομηχανικές οικονομίες, όπως η Ιαπωνία.
Οι 30 χώρες με τις μεγαλύτερες εκπομπές και η θέση της Ελλάδας
Εκπομπές 2025 σε εκατομμύρια τόνους ισοδύναμου CO₂
| Θέση | Χώρα | Εκπομπές 2025 | Μερίδιο |
|---|---|---|---|
| 1 | Κίνα | 15.981 | 30,3% |
| 2 | ΗΠΑ | 6.018 | 11,4% |
| 3 | Ινδία | 4.508 | 8,5% |
| 4 | Ρωσία | 2.574 | 4,9% |
| 5 | Ινδονησία | 1.359 | 2,6% |
| 6 | Βραζιλία | 1.307 | 2,5% |
| 7 | Ιράν | 1.119 | 2,1% |
| 8 | Ιαπωνία | 1.063 | 2,0% |
| 9 | Σαουδική Αραβία | 845 | 1,6% |
| 10 | Καναδάς | 765 | 1,4% |
| 11 | Μεξικό | 717 | 1,4% |
| 12 | Νότια Κορέα | 696 | 1,3% |
| 13 | Γερμανία | 660 | 1,3% |
| 14 | Τουρκία | 611 | 1,2% |
| 15 | Αυστραλία | 578 | 1,1% |
| 16 | Βιετνάμ | 548 | 1,0% |
| 17 | Πακιστάν | 531 | 1,0% |
| 18 | Νότια Αφρική | 519 | 1,0% |
| 19 | Ιράκ | 428 | 0,8% |
| 20 | Ταϊλάνδη | 401 | 0,8% |
| 21 | Αίγυπτος | 391 | 0,7% |
| 22 | Γαλλία | 377 | 0,7% |
| 23 | Ηνωμένο Βασίλειο | 376 | 0,7% |
| 24 | Νιγηρία | 368 | 0,7% |
| 25 | Καζακστάν | 358 | 0,7% |
| 26 | Ιταλία | 354 | 0,7% |
| 27 | Αργεντινή | 354 | 0,7% |
| 28 | Πολωνία | 347 | 0,7% |
| 29 | Μαλαισία | 337 | 0,6% |
| 30 | Ταϊβάν | 302 | 0,6% |
| 64 | Ελλάδα | 71 | 0,1% |
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, EDGAR / Visual Capitalist, στοιχεία 2025.
Η θέση της Ελλάδας και οι μεγαλύτεροι ρυπαντές στην Ευρώπη
Η ελληνική συμμετοχή στις συνολικές παγκόσμιες εκπομπές παραμένει περιορισμένη σε σύγκριση με εκείνη των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών οικονομιών.
Η Γερμανία βρίσκεται στη 13η θέση παγκοσμίως, με 660 εκατομμύρια τόνους, ενώ η Γαλλία κατατάσσεται 22η με 377 εκατομμύρια. Ακολουθούν το Ηνωμένο Βασίλειο, με 376 εκατομμύρια τόνους, και η Ιταλία, με 354 εκατομμύρια.
Αντίθετα, χαμηλότερα από την Ελλάδα βρίσκονται η Αυστρία, η Ουγγαρία, η Σουηδία, η Πορτογαλία, η Νορβηγία και η Φινλανδία.
Ωστόσο, οι συνολικές εκπομπές δεν αποτελούν από μόνες τους ασφαλές κριτήριο για την αξιολόγηση της περιβαλλοντικής επίδοσης μιας χώρας. Για μια πληρέστερη εικόνα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι κατά κεφαλήν εκπομπές, το μέγεθος της οικονομίας και η ιστορική εξέλιξη της κατανάλωσης ενέργειας.
Οι μεγάλες ανισότητες που αποκαλύπτει ο παγκόσμιος χάρτης
Το γράφημα του Visual Capitalist αναδεικνύει την κυριαρχία της Ασίας στις παγκόσμιες εκπομπές, αλλά και τις εντυπωσιακές διαφορές μεταξύ χωρών με πολύ διαφορετικά πληθυσμιακά χαρακτηριστικά.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Καναδά, ο οποίος παράγει περισσότερα αέρια του θερμοκηπίου από το Μεξικό, παρότι διαθέτει λιγότερο από το ένα τρίτο του πληθυσμού του.
Αντίστοιχα, η Σαουδική Αραβία καταγράφει υψηλότερες εκπομπές από το Πακιστάν, μολονότι ο πληθυσμός της είναι σημαντικά μικρότερος.
Ακόμη μεγαλύτερη απόκλιση εμφανίζει η Αυστραλία, η οποία παράγει υπερδιπλάσιες εκπομπές από το Μπανγκλαντές, παρά το γεγονός ότι διαθέτει λιγότερο από το ένα έκτο του πληθυσμού του.
Οι συγκρίσεις αυτές δείχνουν ότι το μέγεθος του πληθυσμού δεν καθορίζει από μόνο του το περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, η ενεργοβόρος βιομηχανία και ο τρόπος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Πού μειώνονται οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου
Παρά τη μεγάλη συγκέντρωση εκπομπών στις ισχυρότερες οικονομίες, καταγράφονται ορισμένες ενδείξεις αποκλιμάκωσης.
Στην Κίνα, οι εκπομπές CO₂ που συνδέονται με την παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας υποχώρησαν περίπου 0,5% το 2025, χάρη στην επέκταση των ανανεώσιμων πηγών και της πυρηνικής ενέργειας. Μείωση σημειώθηκε και στην Ινδία, με τη συμβολή της ανάπτυξης των ΑΠΕ και των ηπιότερων καιρικών συνθηκών.
Στην Ευρώπη, η μείωση παρουσιάζει μεγαλύτερη διάρκεια. Η Γερμανία, η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν περιορίσει τις εκπομπές τους κατά διψήφια ποσοστά την τελευταία δεκαετία.
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έχουν μειωθεί κατά 40% από το 1990, ενώ στο ίδιο διάστημα η οικονομία της έχει αναπτυχθεί περισσότερο από 70%.
Η εξέλιξη καταδεικνύει ότι η οικονομική μεγέθυνση μπορεί να συνδυαστεί με τον περιορισμό των εκπομπών, ιδιαίτερα όταν αυξάνεται η συμμετοχή της καθαρής ενέργειας και βελτιώνεται η ενεργειακή αποδοτικότητα.
Παρά τη σημαντική πρόοδο ορισμένων χωρών, η παγκόσμια εικόνα παραμένει άνιση. Η επίτευξη των διεθνών κλιματικών στόχων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ταχύτητα με την οποία οι μεγαλύτερες οικονομίες θα περιορίσουν την εξάρτησή τους από τα ορυκτά καύσιμα.
