Να αποφύγει μια απευθείας σύγκρουση με την Τουρκία επιδιώκει ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, υιοθετώντας πιο συγκρατημένη στάση απέναντι στην Άγκυρα, λίγες εβδομάδες αφότου είχε εξαπολύσει σφοδρή επίθεση στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Η τοποθέτησή του συμπίπτει με την ανοιχτή υποστήριξη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, εννέα ημέρες πριν από τις ισραηλινές βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με το Türkiye Today, παρουσιάζοντας το επικαιροποιημένο δόγμα εθνικής ασφάλειας του Ισραήλ, ο Νετανιάχου εξέφρασε την ελπίδα ότι οι σχέσεις με την Τουρκία δεν θα οδηγηθούν σε άμεση αντιπαράθεση.
«Χωρίς να κατονομάζουμε κάποια συγκεκριμένη χώρα, λαμβάνουμε υπόψη όλα τα ενδεχόμενα», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η αποτροπή μιας τέτοιας σύγκρουσης αποτελεί βασική επιδίωξή του.
Η δήλωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία δεδομένης της έντασης που έχει προηγηθεί μεταξύ των δύο χωρών, με επίκεντρο τον πόλεμο στη Γάζα, τον ρόλο της Τουρκίας στην περιοχή και τις δημόσιες αντιπαραθέσεις των δύο ηγετών.
Από τη σκληρή επίθεση στον Ερντογάν στην προσπάθεια αποφυγής σύγκρουσης
Στις 24 Σεπτεμβρίου, κατά την ομιλία του στην 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είχε χρησιμοποιήσει ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα εναντίον του Τούρκου προέδρου, τον οποίο χαρακτήρισε «τύραννο».
Στην περίπου 40λεπτη ομιλία του, που επικεντρώθηκε στο Ιράν, τη Χαμάς, τη Γάζα και τις σχέσεις του Ισραήλ με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Νετανιάχου κατηγόρησε την Τουρκία ότι διαδίδει αντισημιτικά ψεύδη, ενώ υποστήριξε ότι ο Ερντογάν φιλοξενεί ηγετικά στελέχη της Χαμάς και φυλακίζει δημοσιογράφους και πολιτικούς αντιπάλους.
Παράλληλα, κατηγόρησε την Άγκυρα για επεκτατική πολιτική, επικαλούμενος τη στρατιωτική παρουσία της στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο και τις διαφορές της με την Ελλάδα.
Λίγες ώρες πριν από την ομιλία του, ο Νετανιάχου είχε συναντηθεί στο περιθώριο της Συνέλευσης με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Η αντίδραση της Τουρκίας ήταν άμεση. Ο διευθυντής Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, Μπουρχανετίν Ντουράν, απέρριψε τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντάς τες αβάσιμες και ασύμβατες με τις αρχές της ειρήνης και του διαλόγου.
Επικαλέστηκε, επίσης, το ένταλμα σύλληψης που έχει εκδώσει το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εις βάρος του Νετανιάχου, ενώ Τούρκος διπλωμάτης απέρριψε επισήμως τις ισραηλινές αιτιάσεις ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης.
Η στήριξη Τραμπ εννέα ημέρες πριν από τις εκλογές
Την ίδια στιγμή, νέα δεδομένα δημιουργεί στην ισραηλινή πολιτική σκηνή η δημόσια στήριξη του Ντόναλντ Τραμπ στον Νετανιάχου.
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social την Κυριακή, ο Αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε την πλήρη υποστήριξή του στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, χαρακτηρίζοντάς τον σπουδαίο ηγέτη στον αγώνα κατά του Ιράν και σημαντικό εταίρο για την ειρήνη.
Ο Τραμπ προχώρησε μάλιστα σε προειδοποίηση προς τους Ισραηλινούς ψηφοφόρους, υποστηρίζοντας ότι ενδεχόμενη εκλογή διαφορετικής ηγεσίας θα μπορούσε να αναγκάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες να αναλάβουν μόνες τους την αντιμετώπιση της Τεχεράνης.
Επανέλαβε την απειλή ότι οι ΗΠΑ θα ολοκληρώσουν σύντομα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν, εφόσον η ιρανική ηγεσία δεν αλλάξει στάση.
Ο Νετανιάχου ευχαρίστησε τον Αμερικανό πρόεδρο μέσω της πλατφόρμας X, διαμηνύοντας ότι οι δύο χώρες θα ολοκληρώσουν από κοινού την αποστολή τους.
Όπως αναφέρει το Euronews, το κόμμα Λικούντ αξιοποίησε την αμερικανική υποστήριξη, δημοσιεύοντας βίντεο διάρκειας 35 δευτερολέπτων με κοινές εμφανίσεις των δύο ηγετών και δηλώσεις του Τραμπ υπέρ του Νετανιάχου.
Η παρέμβαση πραγματοποιείται ενόψει των πρώτων ισραηλινών βουλευτικών εκλογών μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Οι διαφωνίες για Ιράν και Γάζα
Η αμερικανική υποστήριξη αποκτά πρόσθετη πολιτική σημασία, καθώς τους τελευταίους μήνες είχαν καταγραφεί σοβαρές διαφωνίες μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου.
Παρά τη στενή συνεργασία τους και τις κοινές αμερικανοϊσραηλινές επιχειρήσεις κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων το 2025, οι δύο ηγέτες διαφώνησαν για τη διαχείριση του πολέμου με το Ιράν.
Ο Τραμπ είχε επικρίνει την ισραηλινή επίθεση σε σημαντική εγκατάσταση φυσικού αερίου στην Τεχεράνη, ενώ εξέφρασε δυσαρέσκεια και για τις επιχειρήσεις του Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, θεωρώντας ότι δυσχέραιναν τις διαπραγματεύσεις με την ιρανική πλευρά.
Αντίστοιχες διαφορές προέκυψαν και για τη Γάζα. Τον Αύγουστο, ο Νετανιάχου απέρριψε αμερικανικό σχέδιο για την επανεκκίνηση της διαδικασίας εκεχειρίας, το οποίο προέβλεπε αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων από εδάφη της Γάζας πριν από τον αφοπλισμό της Χαμάς.
Οι αποκλίσεις αυτές είχαν οδηγήσει τον Τραμπ να αποφύγει επί μήνες μια ξεκάθαρη δημόσια τοποθέτηση υπέρ του Νετανιάχου. Σε πρόσφατη συνέντευξή του είχε δηλώσει ότι δεν εμπιστεύεται κανέναν, ενώ απέφυγε να ασκήσει κριτική στον πολιτικό αντίπαλο του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Γκάντι Άιζενκοτ.
Η στήριξη του Λευκού Οίκου έρχεται, επομένως, σε μια περίοδο κατά την οποία ο Νετανιάχου επιχειρεί να διατηρήσει την πολιτική του θέση εν μέσω πολεμικών επιχειρήσεων, εσωτερικών αντιδράσεων και περιφερειακών εντάσεων.
Παρότι η παρέμβαση Τραμπ προσφέρει στον Ισραηλινό πρωθυπουργό ένα σημαντικό επικοινωνιακό επιχείρημα, παραμένει αβέβαιο πώς θα επηρεάσει τις επιλογές των ψηφοφόρων, ιδιαίτερα μετά τις διαφωνίες για το Ιράν και την πορεία των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
