Μια νέα στρατηγική για την Αρκτική, η οποία δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ασφάλεια και στην προστασία κρίσιμων υποδομών, παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζοντας την ολοένα αυξανόμενη γεωπολιτική σημασία της περιοχής.
Η στρατηγική προβλέπει την ενίσχυση της δορυφορικής επιτήρησης, την εντατικοποίηση της παρακολούθησης των υποθαλάσσιων καλωδίων και τη στήριξη των κρατών-μελών της ΕΕ για την απόκτηση παγοθραυστικών πλοίων, μεταδίδει το Reuters.
Η Αρκτική βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των μεγάλων δυνάμεων, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, η Ρωσία, η Κίνα και η Ευρώπη, καθώς το λιώσιμο των πάγων δημιουργεί νέες θαλάσσιες οδούς και ενισχύει τη στρατηγική σημασία της περιοχής.
Το διεθνές ενδιαφέρον για την Αρκτική εντάθηκε ακόμη περισσότερο μετά την προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αποκτήσει τη Γροιλανδία, η οποία αποτελεί αυτόνομη περιοχή της Δανίας, άρα και της ΕΕ.
Την ίδια στιγμή, οι σχέσεις μεταξύ των αρκτικών κρατών και της Ρωσίας έχουν επιδεινωθεί σημαντικά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Φον ντερ Λάιεν: Στην Αρκτική συγκρούονται οι τεκτονικές πλάκες της γεωπολιτικής
«Η Αρκτική είναι ένα από τα μέρη όπου συγκρούονται οι τεκτονικές πλάκες της γεωπολιτικής», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσιάζοντας τη νέα στρατηγική.
«Όταν βλέπουμε ότι η κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα και οι κανόνες που έχουν στηρίξει τη σταθερότητα στην περιοχή δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένα, οφείλουμε να δράσουμε», τόνισε μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Στρασβούργο.
Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, η Μόσχα έχει προχωρήσει τα τελευταία χρόνια στην επαναλειτουργία και στον εκσυγχρονισμό στρατιωτικών βάσεων της σοβιετικής εποχής στην Αρκτική.
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι η Ρωσία διατηρεί μεγάλη συγκέντρωση πυρηνικών όπλων στη χερσόνησο Κόλα, εντός του Αρκτικού Κύκλου, ενώ χρησιμοποιεί την ευρύτερη περιοχή και ως πεδίο δοκιμών πυραυλικών συστημάτων.
Από την πλευρά της, η Μόσχα κατηγορεί το ΝΑΤΟ ότι συμβάλλει στη στρατιωτικοποίηση της Αρκτικής.
Τον περασμένο Αύγουστο, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ είχε δηλώσει ότι στόχος της Ρωσίας είναι η διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή, καθώς και ο περιορισμός των απειλών για την εθνική της ασφάλεια.
Σχέδιο για την προστασία υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία των υποθαλάσσιων καλωδίων και ενεργειακών αγωγών, οι οποίοι αποτελούν κρίσιμες υποδομές για την ευρωπαϊκή οικονομία και ασφάλεια.
Αντανακλώντας τις αυξανόμενες ανησυχίες για την ασφάλεια αυτών των εγκαταστάσεων, η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική προβλέπει τη δημιουργία ενός «κόμβου θαλάσσιας ασφάλειας», μέσω του οποίου τα κράτη-μέλη της ΕΕ και οι εταίροι τους θα μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες από διαφορετικές πηγές, καλύπτοντας ολόκληρο το φάσμα επιτήρησης, «από τον βυθό της θάλασσας έως το Διάστημα».
Ως πρώτο βήμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει τη δημιουργία ειδικού κόμβου για τα καλώδια της Αρκτικής, με αποστολή την παρακολούθηση, την προστασία και την υποστήριξη της επισκευής των υποθαλάσσιων καλωδίων.
Το σχέδιο περιλαμβάνεται στη στρατηγική που εκπονήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική Κάγια Κάλας.
Παράλληλα, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να ενισχύσουν την επιτήρηση της Αρκτικής μέσω επέκτασης του ευρωπαϊκού δορυφορικού συστήματος παρατήρησης της Γης Copernicus.
Η ενίσχυση των δορυφορικών δυνατοτήτων αποσκοπεί στην καλύτερη παρακολούθηση των εξελίξεων στην περιοχή, καθώς η αυξανόμενη δραστηριότητα δημιουργεί νέες προκλήσεις για την ασφάλεια.
Περισσότερα παγοθραυστικά και επενδύσεις στη Γροιλανδία
Η νέα στρατηγική υπογραμμίζει επίσης την ανάγκη απόκτησης περισσότερων παγοθραυστικών πλοίων από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ΕΕ αριθμεί 27 κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τρεις χώρες με παρουσία στην Αρκτική: η Φινλανδία, η Σουηδία και η Δανία, μέσω της Γροιλανδίας.
Η ενίσχυση των δυνατοτήτων των ευρωπαϊκών κρατών στην περιοχή θεωρείται απαραίτητη, δεδομένης της αυξανόμενης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης και της ανάπτυξης νέων θαλάσσιων διαδρομών.
Ωστόσο, το νέο στρατηγικό κείμενο δεν προσδιορίζει το συνολικό οικονομικό κόστος των σχεδιαζόμενων πρωτοβουλιών.
Πρόκειται για την πρώτη επικαιροποίηση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την Αρκτική από το 2021 και εντάσσεται σε μια ευρύτερη σειρά πρωτοβουλιών της ΕΕ για την ενίσχυση της παρουσίας και της επιρροής της στην περιοχή.
Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο μήνα η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε σχέδια για ευρωπαϊκές επενδύσεις ύψους 200 εκατ. ευρώ στη Γροιλανδία, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική σημασία που αποδίδουν πλέον οι Βρυξέλλες στην περιοχή.
