Πολιτική ανατροπή στη Σερβία: Πρώτη η «Φοιτητική Λίστα» με 52% – Βούτσιτς: “Χάσαμε”

Η υψηλή συμμετοχή των πολιτών συνοδεύτηκε από καταγγελίες για παρατυπίες και αυξημένα μέτρα ασφαλείας στο Βελιγράδι.

Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς © EPA/THOMAS TRAASDAHL

Ιστορική πολιτική ανατροπή σημειώνεται στη Σερβία, καθώς ο ηγέτης του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος, Αλεξάντερ Βούτσιτς, παραδέχθηκε την ήττα της παράταξής του στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου 2026.

Η εξέλιξη αυτή βάζει τέλος στη μακροχρόνια κυριαρχία του κόμματός του από το 2012.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις των Ipsos/CeSID, η αντιπολιτευόμενη «Φοιτητική Λίστα» επικρατεί με ποσοστό 52%, έναντι 39,3% του συνασπισμού του Βούτσιτς, αποκτώντας τη δυνατότητα σχηματισμού αυτοδύναμης κυβέρνησης στη σερβική Βουλή.

Ο Αλεξάντερ Βούτσιτς εκτίμησε ότι το κόμμα του θα καταλάβει περίπου 105 έδρες, αναγνωρίζοντας τη νίκη της αντιπολίτευσης.

«Ακόμη δεν έχουμε τελικά αποτελέσματα, με βάση ένα δείγμα (…) είναι σαφές ότι χάσαμε τις εκλογές αυτές, η Φοιτητική Λίστα κέρδισε, θα έχουν μεταξύ 135-140 έδρες και εμείς θα έχουμε 105, κανείς άλλος δεν εκλέγεται στο κοινοβούλιο», είπε ο Βούτσιτς.

Η εκλογική επικράτηση του κινήματος αποτελεί την κορύφωση των μαζικών κινητοποιήσεων που ξεκίνησαν μετά την τραγωδία της 1ης Νοεμβρίου 2024 στο Νόβι Σαντ, όταν η κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό κόστισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους.

Το δυστύχημα πυροδότησε ένα τεράστιο κύμα διαμαρτυρίας κατά της διαφθοράς, το οποίο εξελίχθηκε στο μεγαλύτερο κοινωνικό κίνημα της χώρας από το 2000. Με επικεφαλής τον καρδιολόγο Ηλία Σρντάνοβιτς και υποψηφίους από τον ακαδημαϊκό, επιστημονικό και πολιτιστικό χώρο, η Φοιτητική Λίστα κατάφερε να συσπειρώσει ευρείες κοινωνικές δυνάμεις, ανοίγοντας παράλληλα ένα νέο κεφάλαιο πολιτικής αβεβαιότητας στις διεθνείς σχέσεις των Βαλκανίων.

Μαζική προσέλευση και επεισόδια

Η εκλογική διαδικασία χαρακτηρίστηκε από μαζική προσέλευση των ψηφοφόρων, η οποία αποτυπώθηκε από τις πρώτες κιόλας ώρες της ψηφοφορίας.

Έως τη μία το μεσημέρι είχε ήδη ασκήσει το εκλογικό του δικαίωμα το 41% των εγγεγραμμένων, ποσοστό αυξημένο κατά 15 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με τις εκλογές του 2023, σύμφωνα με τα στοιχεία της παρατηρητικής οργάνωσης CRTA. Έξω από τα εκλογικά τμήματα σχηματίστηκαν μεγάλες ουρές, με τους πολίτες να περιμένουν υπομονετικά για να ψηφίσουν.

Ωστόσο, η διαδικασία επισκιάστηκε από σοβαρές καταγγελίες για παρατυπίες, οι οποίες σύμφωνα με ανεξάρτητους παρατηρητές καταγράφηκαν στο 16% των εκλογικών τμημάτων.

Οι αναφορές επικεντρώθηκαν σε φαινόμενα εξαγοράς ψήφων, χρήσης διπλών εκλογικών καταλόγων, αλλά και σε σποραδικά επεισόδια βίας.

Το πλέον σοβαρό περιστατικό σημειώθηκε στην πόλη Πάντσεβο, έξω από εκλογικό τμήμα της Γεωργικής Σχολής, όταν ομάδα κουκουλοφόρων επιτέθηκε σωματικά σε νεαρούς που περίμεναν να ψηφίσουν, αφήνοντας τουλάχιστον έναν τραυματία αιμόφυρτο.

Σερβία εκλογές

Σέρβοι πολίτες στη Ζυρίχη, περιμένουν στην ουρά έξω από το Σερβικό Προξενείο για να ψηφίσουν για τις κοινοβουλευτικές εκλογές της πατρίδας τους © EPA/MICHAEL BUHOLZER

Παράλληλα, οι παρατηρητές του ΟΑΣΕ επισήμαναν ότι η σερβική κυβέρνηση δεν εφάρμοσε πλήρως τις συστάσεις για τη διασφάλιση της διαφάνειας.

Η ατμόσφαιρα καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας παρέμεινε τεταμένη, ιδιαίτερα στην πρωτεύουσα. Στο διαδίκτυο κυκλοφόρησαν βίντεο που απεικόνιζαν εκατοντάδες μαυροφορεμένους νεαρούς με κουκούλες να κινούνται σε κεντρικές λεωφόρους του Βελιγραδίου, ενώ αυξημένη ήταν η παρουσία των αστυνομικών δυνάμεων καταστολής.

Στον αυτοκινητόδρομο Βελιγραδίου – Νις καταγράφηκε φάλαγγα 20 βαρέων αστυνομικών οχημάτων με κατεύθυνση την πρωτεύουσα. Τα συγκεκριμένα οχήματα είχαν να εμφανιστούν από τις διαδηλώσεις του 2025 στο Νόβι Σαντ, υπογραμμίζοντας τα αυστηρά μέτρα ασφαλείας γύρω από την εκλογική αναμέτρηση.