Χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν στην Πράγα διαμαρτυρόμενοι για τα σχέδια της τσεχικής κυβέρνησης να αλλάξει ριζικά το καθεστώς χρηματοδότησης των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, μετά την προκαταρκτική έγκριση σχετικού νομοσχεδίου από το κοινοβούλιο, σε μια ασυνήθιστη ψηφοφορία που πραγματοποιήθηκε τα ξημερώματα του Σαββάτου.
Η κυβερνητική πρωτοβουλία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από κόμματα της αντιπολίτευσης και οργανώσεις υπεράσπισης της ελευθερίας του Τύπου, που προειδοποιούν ότι οι προτεινόμενες αλλαγές ενδέχεται να υπονομεύσουν την ανεξαρτησία της δημόσιας τηλεόρασης και του δημόσιου ραδιοφώνου.
Η πρώτη ανάγνωση του νομοσχεδίου εισήχθη αιφνιδιαστικά στην Κάτω Βουλή την Παρασκευή, εκτός της προγραμματισμένης ημερήσιας διάταξης. Οι επικριτές της κυβέρνησης καταγγέλλουν την εσπευσμένη προώθησή του, καθώς προβλέπει την κατάργηση των τελών που καταβάλλουν σήμερα τα νοικοκυριά για τη χρηματοδότηση της δημόσιας τηλεόρασης και του ραδιοφώνου.
Η λαϊκίστικη κυβέρνηση του δισεκατομμυριούχου πρωθυπουργού Αντρέι Μπάμπις, η οποία στηρίζεται από το ακροδεξιό κόμμα SPD, έχει έρθει επανειλημμένα σε αντιπαράθεση τόσο με δημόσια όσο και με ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης.
Το σχέδιό της προβλέπει τη μεταφορά της χρηματοδότησης της Τσεχικής Τηλεόρασης και του Τσεχικού Ραδιοφώνου στον κρατικό προϋπολογισμό.
Οι επικριτές της μεταρρύθμισης υποστηρίζουν ότι μια τέτοια αλλαγή θα καταστήσει τους δημόσιους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς περισσότερο ευάλωτους σε πολιτικές πιέσεις, καθώς η χρηματοδότησή τους θα εξαρτάται πλέον άμεσα από την εκάστοτε κυβέρνηση.
Από την πλευρά του, ο Μπάμπις απορρίπτει τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαφάνειας στη χρηματοδότηση των δημόσιων μέσων ενημέρωσης και δεν συνιστά επίθεση στην ανεξαρτησία τους.
Οι πρώτες, μικρότερης κλίμακας διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή, μετά την αιφνιδιαστική εισαγωγή του νομοσχεδίου στο κοινοβούλιο.
Ο πρόεδρος της Βουλής Τόμιο Οκαμούρα, από το SPD, περιόρισε τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής συζήτησης και όρισε την ψηφοφορία για τις 4:36 τα ξημερώματα του Σαββάτου.
Το νομοσχέδιο πέρασε την πρώτη κοινοβουλευτική δοκιμασία και βρίσκεται πλέον στο στάδιο της εξέτασης από τις αρμόδιες επιτροπές, πριν επιστρέψει στην Ολομέλεια για νέα ψηφοφορία.
«Κύριε Μπάμπις, κύριε Οκαμούρα, κανείς σε αυτή τη χώρα δεν πιστεύει ότι οι προθέσεις σας ήταν αγνές», δήλωσε την Κυριακή ο Μίκουλας Μίναρ, ένας από τους επικεφαλής των κινητοποιήσεων, επικρίνοντας την απόφαση να πραγματοποιηθεί η ψηφοφορία μέσα στη νύχτα.
«Η διαδήλωση στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα στην κυβέρνηση: αυτή τη φορά πραγματικά ξεπέρασαν κάθε όριο», ανέφερε μιλώντας στους συγκεντρωμένους, που είχαν κατακλύσει την ιστορική Πλατεία της Παλιάς Πόλης στην Πράγα.
Οι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα όπως «Παραιτηθείτε» και «Αρκετά πια», ενώ οι διοργανωτές ανακοίνωσαν ότι σχεδιάζουν νέες κινητοποιήσεις.
Στο στόχαστρο τα δημόσια ΜΜΕ με την υψηλότερη εμπιστοσύνη
Η Τσεχική Τηλεόραση αποτελεί τον τηλεοπτικό φορέα με τη μεγαλύτερη τηλεθέαση στη χώρα, στις βασικές ηλικιακές κατηγορίες.
Παράλληλα, σύμφωνα με έρευνα του Reuters Institute για το 2025, τα δημόσια μέσα ενημέρωσης συγκαταλέγονται στις πηγές ειδήσεων που απολαμβάνουν την υψηλότερη εμπιστοσύνη των πολιτών στην Τσεχία.
Το κυβερνητικό σχέδιο εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε μείωση της χρηματοδότησης της δημόσιας τηλεόρασης και του ραδιοφώνου κατά περίπου 15%, ενδεχομένως ήδη από το επόμενο έτος.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης συγκρίνουν τις προτεινόμενες αλλαγές με τις παρεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν στην Ουγγαρία επί πρωθυπουργίας του Βίκτορ Όρμπαν, όταν ενισχύθηκε σημαντικά η παρουσία φιλοκυβερνητικών μέσων ενημέρωσης.
Οι αντιδράσεις έχουν λάβει και διεθνείς διαστάσεις.
Την Παρασκευή, η Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU), μαζί με ακόμη 15 οργανισμούς, μεταξύ των οποίων δημόσιοι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς και οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα, ζήτησαν να προηγηθεί εκτενέστερη δημόσια και κοινοβουλευτική συζήτηση για τις αλλαγές.
Παράλληλα, κάλεσαν την κυβέρνηση να αποσύρει οποιαδήποτε μέτρα θα μπορούσαν να απειλήσουν την οικονομική βιωσιμότητα των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών.
Στη συζήτηση παρενέβη και ο Τσέχος πρόεδρος Πετρ Πάβελ, ζητώντας ενδελεχέστερη εξέταση της μεταρρύθμισης από ειδικούς.
«Η Τσεχική Δημοκρατία συγκαταλέγεται στις λίγες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης όπου το σύστημα δημόσιων και ιδιωτικών μέσων ενημέρωσης λειτουργεί πολύ καλά», σημείωσε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X το Σάββατο.
