Ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, και ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε, είχαν σήμερα Τρίτη απευθείας τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, με αντικείμενο τις διεθνείς προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι δύο Ευρωπαίοι ηγέτες ανέλαβαν την πρωτοβουλία της επικοινωνίας, η οποία πραγματοποιήθηκε σε συνεννόηση με το Κίεβο, χωρίς να εκπροσωπούν επισήμως το σύνολο της Ευρώπης. Ο Στουμπ χαρακτήρισε τη συζήτηση «ειλικρινή και ουσιαστική», υπογραμμίζοντας ότι η έκβαση του πολέμου επηρεάζει άμεσα την ασφάλεια της Φινλανδίας, της Νορβηγίας και ευρύτερα της Ευρώπης.
Ο Στέρε τόνισε την ανάγκη αποκλιμάκωσης, επισημαίνοντας ότι ο πόλεμος έχει τεράστιο ανθρώπινο και υλικό κόστος, με συνέπειες που θα επηρεάσουν πολλές γενιές.
Σύμφωνα με τη φινλανδική προεδρία, οι δύο ηγέτες θέλησαν να καταστήσουν σαφές στον Πούτιν ότι θα συνεχίσουν να στηρίζουν την Ουκρανία και ότι οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις πρέπει να επανεκκινήσουν. Έθεσαν επίσης το ζήτημα της σταθερότητας στην περιοχή της Βαλτικής και στον απώτατο βορρά της Ευρώπης.
Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε την επικοινωνία, αναφέροντας ότι οι πλευρές αντάλλαξαν απόψεις για την επίλυση της «ουκρανικής κρίσης». Σύμφωνα με το ρωσικό κρατικό πρακτορείο TASS, συζητήθηκε επίσης το αποτέλεσμα της πρόσφατης συνάντησης του Πούτιν με τον απεσταλμένο του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ.
Η τηλεφωνική επικοινωνία ακολούθησε τη συνάντηση που είχαν οι Στουμπ και Στέρε στο Όσλο στις 20 Οκτωβρίου, με τη συμμετοχή του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και του Γουίτκοφ. Ο Αμερικανός απεσταλμένος ταξίδεψε την επόμενη ημέρα στη Ρωσία για συνομιλίες με τον Πούτιν.
Προετοιμάζεται τριμερής συνάντηση τον Νοέμβριο
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας δήλωσε ότι ενημερώθηκε αναλυτικά από τους δύο ηγέτες μετά την επικοινωνία με τον Πούτιν και ευχαρίστησε τη Φινλανδία και τη Νορβηγία για τη στήριξή τους στις διπλωματικές προσπάθειες.
Όπως ανέφερε, συζητήθηκαν τα προετοιμαζόμενα βήματα για τριμερή συνάντηση σε επίπεδο ομάδων εργασίας, με τη συμμετοχή Ουκρανών, Αμερικανών και Ρώσων αξιωματούχων, η οποία προγραμματίζεται για τον Νοέμβριο στο Άμπου Ντάμπι.
Ο Ζελένσκι υπογράμμισε επίσης την ανάγκη ουσιαστικών μέτρων αποκλιμάκωσης, ιδίως όσον αφορά τις επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών και άλλων κρίσιμων εγκαταστάσεων της Ουκρανίας.
Η πρωτοβουλία των δύο βόρειων ευρωπαϊκών χωρών έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να εξασφαλίσουν ουσιαστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ πιέζει για συμφωνία που θα τερματίσει τον πόλεμο. Σύμφωνα με δύο αξιωματούχους της ΕΕ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για την επικοινωνία.
Επιφυλάξεις από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες
Η κίνηση, ωστόσο, δεν έγινε δεκτή χωρίς αντιδράσεις. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, δήλωσε ότι αντιμετωπίζει με «πολύ μεγάλο σκεπτικισμό» την πρωτοβουλία, επισημαίνοντας ότι οι ευρωπαϊκές χώρες δεν συμμετείχαν στον συντονισμό της. Όπως είπε, η Ευρώπη θα πρέπει να διατηρήσει την ενότητά της αντί να προχωρούν μεμονωμένες χώρες σε ξεχωριστές κινήσεις.
Από την πλευρά του, ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον δήλωσε ότι η ειρήνη πρέπει να επιτευχθεί μέσω ισχύος και όχι μέσω κατευνασμού της Ρωσίας. Πρόσθεσε ότι οι συνομιλίες θα είναι ευπρόσδεκτες εφόσον οδηγήσουν σε πρόοδο, αλλά επισήμανε ότι προηγούμενες προσπάθειες επικοινωνίας με τον Πούτιν δεν έχουν αποφέρει ουσιαστικά αποτελέσματα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε ότι έλαβε γνώση της επικοινωνίας, διευκρινίζοντας ότι πραγματοποιήθηκε σε διμερές επίπεδο. Εκπρόσωπός της τόνισε ότι η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στον τερματισμό του πολέμου και στην επίτευξη μιας δίκαιης και βιώσιμης ειρήνης, συμμετέχοντας στις διαπραγματεύσεις μέσω διαφορετικών διπλωματικών διαύλων.
Η Φινλανδία, η οποία μοιράζεται με τη Ρωσία χερσαία συνοριακή γραμμή περίπου 1.300 χιλιομέτρων, θεωρείται χώρα με άμεσο ενδιαφέρον για τις μελλοντικές ρυθμίσεις ασφαλείας.
Ο Στουμπ συγκαταλέγεται επίσης στους Ευρωπαίους ηγέτες που διατηρούν λειτουργική σχέση με τον Τραμπ, γεγονός που θα μπορούσε να διευκολύνει τις επαφές μεταξύ Ευρώπης, ΗΠΑ και Ουκρανίας. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο οι πρωτοβουλίες αυτές θα οδηγήσουν σε συγκεκριμένη πρόοδο προς την κατάπαυση του πυρός.
