Τριήμερο πένθος κηρύχτηκε στην Ισπανία, μετά το τραγικό θάνατο 68 ανθρώπων και τον τραυματισμό δεκάδων άλλων όταν δύο τρένα υψηλής ταχύτητας συγκρούστηκαν την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου, νότια της Μαδρίτης.
Πρόκειται για το δεύτερο φετινό θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στη χώρα και το πιο πολύνεκρο στην Ευρώπη από το 2013.
Η Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή για την Τεχνική Διερεύνηση Ατυχημάτων (AITAT), ο φορέας που διερευνά τα αίτια της τραγωδίας ανακοίνωσε ότι είναι «πολύ νωρίς» να διατυπώσει οποιεσδήποτε υποθέσεις, ωστόσο τα ισπανικά μέσα ενημέρωσης δημοσιοποίησαν ήδη ηχητικά ντοκουμέντα, καταλογίζοντας ευθύνες στον υπεύθυνο στον σταθμό Atocha της Μαδρίτης.
«Ο μηχανοδηγός του τρένου Iryo προειδοποίησε πέντε λεπτά πριν από την τραγωδία ότι το τρένο ήταν σταματημένο και δεν μπορούσε να ξεκινήσει. Όμως, κανείς δεν σταμάτησε το τρένο υψηλής ταχύτητας AVE», επισημαίνει η εφημερίδα El Pais, παρουσιάζοντας τρία ηχητικά ντοκουμέντα.
«Το πρώτο σημαντικό λάθος ήταν η εντολή να συνεχιστεί το ταξίδι του τρένου AVE στις 8:36 π.μ.. Στις 8:48 π.μ.το άλλο τρένο ενημερώνει ότι παραμένει ακινητοποιημένο. Στις 8:54 π.μ., η σύγκρουση αποδεικνύεται αναπόφευκτη.
Los audios del accidente | El controlador de Atocha, al maquinista del AVE: “Desconecte y vuelva a conectar. Reanude con marcha normal” https://t.co/pHPN68sf08 https://t.co/Wpmbem8Hmo
— EL PAÍS (@el_pais) October 28, 2026
Πρόσκρουση με ταχύτητα 100 χιλιομέτρων
«Συνεχίστε το ταξίδι με κανονική ταχύτητα», ακούγεται να λέει ο ελεγκτής χωρίς να αλλάξει την εντολή, ακόμη και πέντε λεπτά πριν από την τραγωδία, για να προειδοποιήσει το τρένο AVE ότι έπρεπε να φρενάρει, αντί να κινείται με ταχύτητα 100 χιλιομέτρων.
Σύμφωνα με το ηχητικό ντοκουμέντο, ο ελεγκτής διστάζει αλλά καταλήγει σε σαφή εντολή που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, παραβιάζει σαφώς το πρωτόκολλο ασφαλείας και αποτελεί αιτία του δυστυχήματος.
Ο Υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε χαρακτήρισε «ανεξήγητο» το γεγονός ότι το κέντρο ελέγχου επέτρεψε στο AVE να συνεχίσει κανονικά το ταξίδι του ενώ το Iryo ήταν ακόμα σταματημένο, επισημαίνουν δημοσιεύματα.
Σύμφωνα με την προκαταρκτική εξήγηση του Υπουργείου Μεταφορών, γύρω στις 8:30 π.μ., έξι τρένα σταμάτησαν μετά την πτώση του συστήματος ελέγχου υπολογιστών LZB, το οποίο παρακολουθεί την ταχύτητα των τρένων. Από εκείνη τη στιγμή και μετά, το 24ωρο κέντρο ελέγχου Adif, το οποίο διαχειρίζεται τη σιδηροδρομική κυκλοφορία στη συγκεκριμένη περιοχή, ανέλαβε τον έλεγχο.
Μάλιστα, σε τρίτο ηχητικό ντοκουμέντο φαίνεται ο οδηγός του Iryo καλεί για να πει ότι δεν μπορεί να ξεκινήσει επειδή δεν μπορεί να ελέγξει το σύστημα LZB, αλλά ο ελεγκτής δεν λαμβάνει καμία δραστική απόφαση, ούτε προειδοποιεί το AVE να σταματήσει, όταν υπήρχε ακόμα χρόνος.
Η τελευταία εικόνα από τον τόπο της τραγωδίας είναι τρεις μεγάλοι γερανοί να εργάζονται για την ανύψωση των δύο βαγονιών Iryo που βρίσκονται στη χειρότερη κατάσταση. Μεταξύ των 117 τραυματιών, τουλάχιστον 10 είναι σε κρίσιμη κατάσταση, ενώ ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες μιλούν για 7 αγνοούμενους.
«Λάθος ενός ανθρώπου ή του συστήματος;»
Με το παραπάνω ερώτημα, δεκάδες δημοσιεύματα υπενθυμίζουν σήμερα ότι για δεύτερη φορά μέσα σε εννέα μήνες, όλη η Ισπανία συγκλονίζεται με τον τρομακτικό αριθμό νεκρών και τις οδυνηρές μαρτυρίες των επιζώντων ενός σιδηροδρομικού ατυχήματος. Σχεδόν 400 άτομα ταξίδευαν με το τρένο υψηλής ταχύτητας AVE που, στις 8:53 π.μ. αυτή την Τετάρτη, συγκρούστηκε με τρένο Iryo που είχε σταματήσει στη γραμμή Μαδρίτης-Ανδαλουσίας κοντά στην Ούρντα (Τολέδο), μεταφέροντας άλλα 146 άτομα.
Το συνδικάτο δημοσίων υπαλλήλων του CSIF ζήτησε την παραίτηση του υπουργού Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε. «Ο υπουργός χρησιμοποιεί επαίσχυντα έναν εργαζόμενο ως αποδιοπομπαίο τράγο αντί να αναλάβει την ευθύνη», ανακοίνωσε το συνδικάτο, προσθέτοντας: «Ο υπουργός απέφυγε κάθε ευθύνη παρά την αρχική βλάβη του συστήματος υπολογιστών που πυροδότησε τα γεγονότα. Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, το CSIF απαίτησε αυξημένες επενδύσεις στη συντήρηση του σιδηροδρομικού τομέα: ασφάλεια, αναθεώρηση και ενημέρωση των πρωτοκόλλων ασφαλείας».
Η χειρότερη σιδηροδρομική τραγωδία από το 2013 μέσα σε προεκλογική περίοδο
Η τραγωδία σημειώθηκε μεσούσης της προεκλογικής εκστρατείας, έναν μήνα πριν από τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές στη χώρα.
«Δύο ατυχήματα υψηλής ταχύτητας σε λιγότερο από ένα χρόνο είναι απαράδεκτα» τόνισε ο Πέδρο Σάντσεθ ενώ ο ηγέτης του Λαϊκού Κόμματος (PP), Αλμπέρτο Νούνιες Φεϊχόο ανακοίνωσε ότι «η Ισπανία έχει το δικαίωμα να γνωρίζει την κατάσταση των υποδομών της».
Μιλώντας από τον τόπο της τραγωδίας, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσες δήλωσε ότι η έρευνα «θα συνεχιστεί μέχρι τέλους και, εάν υπήρξε αμέλεια, θα αποκαλυφθεί».
Η περίοδος πένθους θα διαρκέσει από τις 00:00 π.μ. της Πέμπτης 29 Οκτωβρίου έως τις 24:00 μ.μ. του Σαββάτου 31 Οκτωβρίου. Κατά τη διάρκεια αυτών των ημερών, η εθνική σημαία θα κυματίζει μεσίστια σε όλα τα δημόσια κτίρια και στα πλοία του Ναυτικού.
Το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE), του Πέδρο Σάντσεθ ανέστειλε τις προεκλογικές δραστηριότητές του έως αύριο Πέμπτη.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος (PP, δεξιά) Αλμπέρτο Νούνιες Φεϊχόο, δήλωσε στο Χ «πολύ ανήσυχος» για αυτήν τη νέα σιδηροδρομική τραγωδία.
Μήνυση από το VOX
Αφού κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «βιάστηκε πολύ να υποδείξει έναν αποδιοπομπαίο τράγο», ο ηγέτης του ακροδεξιού κόμματος VOX, Σαντιάγο Αμπασκάλ υπέβαλε ποινική μήνυση εναντίον των υπευθύνων του Adif, του δημόσιου φορέα που διαχειρίζεται τις σιδηροδρομικές υποδομές, και εναντίον του φορέα εκμετάλλευσης του σταθμού ελέγχου κυκλοφορίας Atocha.
Το Ισπανικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE) ζήτησε από όλους τους υπαλλήλους στα κεντρικά του γραφεία στην οδό Ferraz στη Μαδρίτη να εκκενώσουν πλήρως το κτίριο «λόγω των ακροδεξιών διαμαρτυριών που διοργανώνονται μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης», σύμφωνα με πηγές του κυβερνώντος κόμματος.
Το κόμμα Podemos ανέστειλε τις προεκλογικές του εκδηλώσεις για τις εκλογές της 29ης Νοεμβρίου κατά τη διάρκεια των ημερών πένθους για το σιδηροδρομικό δυστύχημα.
Στις Βρυξέλλες, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαβεβαίωσε ότι είναι έτοιμη να προσφέρει «κάθε δυνατή βοήθεια» στις ισπανικές αρχές. «Η Ευρώπη πενθεί μαζί σας», πρόσθεσε σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Από την πλευρά του, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν εξέφρασε «την αλληλεγγύη της Γαλλίας».
Ισπανία: Το δεύτερο μεγαλύτερο σιδηροδρομικό δίκτυο στον κόσμο
Με σχεδόν 4.000 χιλιόμετρα σιδηροδρομικών γραμμών, το ισπανικό δίκτυο υψηλής ταχύτητας είναι το δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο, έπειτα από εκείνο της Κίνας, και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της χώρας.
Η σύγκρουση στο Ανταμούθ με 46 νεκρούς, στις 18 Ιανουαρίου, επίσης ανάμεσα σε δύο τρένα υψηλής ταχύτητας, είχε αναζωπυρώσει στην Ισπανία τη συζήτηση σχετικά με τη συντήρηση του σιδηροδρομικού δικτύου και την ασφάλεια των επιβατών, σε μια χώρα που αποτελεί τον δεύτερο δημοφιλέστερο τουριστικό προορισμό παγκοσμίως σε ετήσια βάση.
Με τον απολογισμό να παραμένει προσωρινός, η τραγωδία στην Ούρδα αποτελεί τη μεγαλύτερη σιδηροδρομική καταστροφή στην Ισπανία από τον φονικό εκτροχιασμό του 2013, κοντά στο Σαντιάγο ντε Κομποστέλα, στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας, ο οποίος είχε στοιχίσει τη ζωή σε 80 ανθρώπους.
