Σε αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 5,3% για το 2027 προχωρά η κυβέρνηση της Ισπανίας, καθώς ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ επιχειρεί να ανακτήσει το πολιτικό έδαφος που έχει χάσει ενόψει των πρόωρων βουλευτικών εκλογών της 29ης Νοεμβρίου.
Η ανακοίνωση έρχεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία για την ισπανική κυβέρνηση, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με την κοινωνική δυσαρέσκεια για τη στεγαστική κρίση, μαζικές διαδηλώσεις και τις πολιτικές συνέπειες ενός νέου πολύνεκρου σιδηροδρομικού δυστυχήματος.
Σύμφωνα με το Bloomberg, η αύξηση του κατώτατου μισθού αναμένεται να επηρεάσει περίπου 2,5 εκατομμύρια εργαζομένους. Με βάση την πρόταση του υπουργείου Εργασίας, ο κατώτατος μισθός θα διαμορφωθεί στα 1.286 ευρώ μηνιαίως, σε 14 καταβολές, που αντιστοιχούν σε 18.004 ευρώ ετησίως. Πρόκειται για αύξηση 65 ευρώ τον μήνα σε σχέση με τα σημερινά 1.221 ευρώ. Ωστόσο, η πρόταση πρέπει προηγουμένως να εγκριθεί από το υπουργικό συμβούλιο για να τεθεί σε ισχύ.
Η πρόταση δεν προέκυψε από συμφωνία με τους κοινωνικούς εταίρους. Τα εργατικά συνδικάτα ζητούσαν μεγαλύτερη αύξηση, της τάξης του 7%, ενώ οι εργοδοτικές οργανώσεις δεν συμφώνησαν με την κυβερνητική πρόταση. Το τελικό ποσοστό υπερβαίνει επίσης κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες την εισήγηση της επιτροπής εμπειρογνωμόνων, η οποία είχε προτείνει αύξηση 4,9%.
Ο Σάντσεθ αναζητά πολιτική ανάσα πριν από τις εκλογές
Η Ισπανία οδηγείται σε πρόωρες βουλευτικές εκλογές την Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2026, με τον Σάντσεθ να βρίσκεται αντιμέτωπος με μία από τις δυσκολότερες εκλογικές αναμετρήσεις της πολιτικής του σταδιοδρομίας. Οι δημοσκοπήσεις δεν εμφανίζουν επί του παρόντος τον Ισπανό πρωθυπουργό να εξασφαλίζει νέα κυβερνητική θητεία, ενώ το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα και το ακροδεξιό Vox προσπαθούν να κεφαλαιοποιήσουν την αυξανόμενη δυσαρέσκεια.
Η αύξηση του κατώτατου μισθού αποτελεί διαχρονικά κεντρική πολιτική επιλογή του Σάντσεθ. Όταν ανέλαβε την πρωθυπουργία το 2018, ο κατώτατος μισθός ανερχόταν σε 735 ευρώ μηνιαίως. Με τη νέα πρόταση, η αύξηση σε σχέση με εκείνο το επίπεδο πλησιάζει το 75%. Για την κυβέρνηση, η ενίσχυση των χαμηλόμισθων αποτελεί ένα από τα βασικά επιχειρήματα με τα οποία επιχειρεί να υπερασπιστεί την οικονομική και κοινωνική πολιτική της.
Βαρύ πλήγμα από το σιδηροδρομικό δυστύχημα με 69 νεκρούς
Το πολιτικό περιβάλλον έχει επιβαρυνθεί δραματικά μετά το σιδηροδρομικό δυστύχημα της 28ης Οκτωβρίου κοντά στην Ούρδα, στην κεντρική Ισπανία, το οποίο στοίχισε τη ζωή σε 69 ανθρώπους. Ήταν η δεύτερη πολύνεκρη σιδηροδρομική τραγωδία μέσα στο 2026, καθώς τον Ιανουάριο είχαν χάσει τη ζωή τους άλλοι 46 άνθρωποι σε δυστύχημα στην ίδια σιδηροδρομική γραμμή. Οι δύο τραγωδίες έχουν προκαλέσει σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου, τις επενδύσεις στις υποδομές και τις ευθύνες της κυβέρνησης.
Η πίεση οδήγησε την Τρίτη 3 Νοεμβρίου στην παραίτηση του υπουργού Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε, ο οποίος ανέλαβε την πολιτική ευθύνη για τα δυστυχήματα. Η παραίτησή του, λιγότερο από τέσσερις εβδομάδες πριν από τις κάλπες, αποτέλεσε ακόμη ένα σοβαρό πλήγμα για τον Σάντσεθ, με την αντιπολίτευση να εντείνει την κριτική της προς την κυβέρνηση.
Στεγαστική κρίση
Την ίδια στιγμή, η στεγαστική κρίση έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα της Ισπανίας. Οι υψηλές τιμές των ενοικίων, η περιορισμένη διαθεσιμότητα προσιτών κατοικιών και οι εξώσεις έχουν οδηγήσει σε μαζικές κινητοποιήσεις σε δεκάδες ισπανικές πόλεις. Οι διαδηλώσεις κλιμακώθηκαν μετά την έξωση μιας 87χρονης γυναίκας στη Μαδρίτη, η οποία πέθανε αργότερα, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.
Στην πλατεία Πουέρτα δελ Σολ της ισπανικής πρωτεύουσας δημιουργήθηκε καταυλισμός διαμαρτυρίας που παρέμεινε για περίπου πέντε εβδομάδες, μέχρι την απομάκρυνση των τελευταίων διαδηλωτών από την αστυνομία στις 3 Νοεμβρίου. Η στεγαστική κρίση συνέβαλε καθοριστικά στην απόφαση του Σάντσεθ να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, μετά την απόρριψη κυβερνητικών παρεμβάσεων για την προστασία των ενοικιαστών. Μάλιστα, οργανώσεις ενοικιαστών και συνδικάτα έχουν προγραμματίσει γενική απεργία για τις 11 Νοεμβρίου, εντείνοντας την πίεση προς την κυβέρνηση λίγο πριν από την εκλογική αναμέτρηση.
Βέβαια, παρά την πολιτική αστάθεια, η ισπανική οικονομία εξακολουθεί να παρουσιάζει σχετικά ισχυρές επιδόσεις. Η Τράπεζα της Ισπανίας προβλέπει ανάπτυξη 2,6% για το 2026, με βασικούς μοχλούς την εγχώρια ζήτηση, την ενίσχυση της απασχόλησης και τις θετικές επιδόσεις του τουρισμού. Ωστόσο, ο πληθωρισμός παραμένει σημαντική πρόκληση. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της κεντρικής τράπεζας, αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,9% φέτος και στο 3,7% το 2027, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων.
