Μια επένδυση 40.000 δολαρίων ήταν αρκετή για να μετατρέψει ένα σοβαρό πρόβλημα της αγροτικής παραγωγής σε μια νέα επιχειρηματική ευκαιρία.
Ο Φερνάντο Ορτίς, παραγωγός μπανάνας στην Αργεντινή, αποφάσισε να αξιοποιήσει τα φρούτα που δεν μπορούσε να διαθέσει στην αγορά, δημιουργώντας μια μικρή μονάδα παραγωγής αλευριού από πράσινες μπανάνες. Σήμερα, μόλις τέσσερις μήνες μετά την έναρξη λειτουργίας της, η επιχείρησή του διαθέτει το προϊόν σε καταστήματα υγιεινής διατροφής και επεκτείνει σταδιακά την παρουσία της στην αγορά.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της αργεντίνικης εφημερίδας La Nación, η επιχειρηματική πρωτοβουλία γεννήθηκε από την ανάγκη αντιμετώπισης της πτώσης των τιμών της μπανάνας, η οποία έχει δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στους παραγωγούς της χώρας. Ο Ορτίς, που δραστηριοποιείται στην περιοχή Κολόνια Σάντα Ρόσα, στην επαρχία Σάλτα, αναζητούσε έναν τρόπο να αξιοποιήσει μεγαλύτερο μέρος της σοδειάς του, περιορίζοντας τις απώλειες από τα φρούτα που δεν πληρούσαν τις εμπορικές προδιαγραφές ή δεν μπορούσαν να πωληθούν σε ικανοποιητικές τιμές.
Η λύση ήταν η μεταποίηση της πράσινης μπανάνας σε αλεύρι, ένα προϊόν που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε γλυκές και αλμυρές παρασκευές, από αρτοσκευάσματα μέχρι προϊόντα ζαχαροπλαστικής, και απευθύνεται κυρίως σε καταναλωτές που αναζητούν εναλλακτικές πρώτες ύλες για τη διατροφή τους.
Από 1.800 κιλά μπανάνες παράγει 180 κιλά αλεύρι
Η νέα μονάδα λειτουργεί στο αγρόκτημα Finca La Trinidad, όπου ο Ορτίς καλλιεργεί μπανάνες σε μια έκταση που, σύμφωνα με τον ίδιο, φτάνει τα 260 εκτάρια. Το αλεύρι διατίθεται με την εμπορική ονομασία Don Cirilo και η παραγωγή του έχει ήδη αποκτήσει σταθερό εβδομαδιαίο ρυθμό. Συγκεκριμένα, η επιχείρηση επεξεργάζεται από 1.500 έως 1.800 κιλά πράσινης μπανάνας κάθε εβδομάδα. Η απόδοση της μεταποίησης ανέρχεται περίπου στο 10%, γεγονός που σημαίνει ότι από τη συγκεκριμένη ποσότητα προκύπτουν 150 έως 180 κιλά αλευριού.
Η διαδικασία επιτρέπει στον παραγωγό να αξιοποιεί δύο διαφορετικές κατηγορίες φρούτων. Η πρώτη αφορά τις μπανάνες που δεν μπορούν να διατεθούν ως νωπά προϊόντα λόγω εμφάνισης ή άλλων εμπορικών προδιαγραφών. Η δεύτερη περιλαμβάνει φρούτα κατάλληλα για πώληση, τα οποία όμως συμφέρει περισσότερο να μεταποιηθούν όταν οι τιμές στην αγορά υποχωρούν.
Όπως εξηγεί ο ίδιος, η νέα δραστηριότητα προσέφερε ένα σημαντικό πρόσθετο πλεονέκτημα στην επιχείρησή του, καθώς μπορεί πλέον να αξιοποιεί τις μη εμπορεύσιμες μπανάνες και να αυξάνει την ποσότητα που οδηγείται στη μεταποίηση όταν οι τιμές του νωπού προϊόντος είναι χαμηλές.
Σήμερα, υπολογίζει ότι το 15% έως 20% της παραγωγής του κατευθύνεται στην αφυδάτωση.
Πώς μετατρέπεται η μπανάνα σε αλεύρι
Η παραγωγή του αλευριού βασίζεται σε μια διαδικασία αφυδάτωσης που επιτρέπει τη μετατροπή ενός ιδιαίτερα ευπαθούς φρούτου σε προϊόν μεγαλύτερης διάρκειας διατήρησης. Αρχικά, οι μπανάνες καθαρίζονται, πλένονται και κόβονται σε λεπτές φέτες πάχους τριών έως τεσσάρων χιλιοστών. Στη συνέχεια, τοποθετούνται σε ειδικούς δίσκους και οδηγούνται σε φούρνο αφυδάτωσης, όπου παραμένουν για περίπου δέκα ώρες.
Αφού ολοκληρωθεί η απομάκρυνση της υγρασίας, οι αποξηραμένες φέτες αλέθονται, κοσκινίζονται και συσκευάζονται με θερμική σφράγιση. Η σημαντική μείωση του τελικού βάρους οφείλεται τόσο στην απομάκρυνση του νερού όσο και στα τμήματα του φρούτου που αφαιρούνται κατά την προετοιμασία.
Για τον εξοπλισμό της μονάδας, ο Ορτίς επέλεξε μηχανήματα αργεντίνικης κατασκευής, παρότι αρχικά είχε εξετάσει το ενδεχόμενο εισαγωγής εξοπλισμού από την Κίνα.
Η νέα δραστηριότητα αποτελεί συνέχεια προηγούμενων προσπαθειών μεταποίησης αγροτικών προϊόντων, καθώς ο παραγωγός είχε ήδη ασχοληθεί με πιπεριές και κονσερβοποιημένα τρόφιμα.
Πέντε νέες θέσεις εργασίας
Η επένδυση δημιούργησε πέντε νέες θέσεις εργασίας, οι οποίες καλύφθηκαν από γυναίκες της περιοχής, επιπλέον της απασχόλησης που ήδη προσφέρει το αγρόκτημα. Σύμφωνα με τον παραγωγό, η διαδικασία παραγωγής του αλευριού περιλαμβάνει κυρίως μηχανικές εργασίες και δραστηριότητες που δεν απαιτούν ιδιαίτερα μεγάλη σωματική δύναμη, δημιουργώντας νέες δυνατότητες απασχόλησης πέρα από τις παραδοσιακές αγροτικές εργασίες.
Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της επένδυσης ήταν η προσαρμογή των εγκαταστάσεων στις απαιτήσεις για την πιστοποίηση του προϊόντος ως απαλλαγμένου από γλουτένη. Παρότι η μπανάνα δεν περιέχει φυσικά γλουτένη, η παραγωγική μονάδα πρέπει να πληροί συγκεκριμένους κανόνες ώστε να λάβει την αντίστοιχη πιστοποίηση. Για τον σκοπό αυτό χρειάστηκε να πραγματοποιηθούν εκτεταμένες εργασίες αναβάθμισης των εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένης της αντικατάστασης των δαπέδων και της εφαρμογής αυστηρών διαδικασιών καθαριότητας και υγιεινής.
Οι παρεμβάσεις διήρκεσαν περίπου 50 ημέρες, ενώ η επιχείρηση αναμένει την ολοκλήρωση των απαραίτητων επιθεωρήσεων από τους αρμόδιους φορείς.
Πού πωλείται το αλεύρι μπανάνας και πόσο κοστίζει
Το αλεύρι πράσινης μπανάνας απευθύνεται κυρίως σε καταστήματα υγιεινής διατροφής και εξειδικευμένα σημεία πώλησης τροφίμων. Παράλληλα, διατίθεται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας Mercado Libre, ενώ έχει ήδη φτάσει σε αγορές όπως το Μπουένος Άιρες, η Κόρδοβα και η Μεντόσα.
Σύμφωνα με τον Ορτίς, η τιμή πώλησης κατά τον χρόνο της συνέντευξης διαμορφωνόταν περίπου στα 20.000 πέσος Αργεντινής ανά κιλό.
Ο επιχειρηματίας εκτιμά ότι η αρχική επένδυση των 40.000 δολαρίων θα μπορούσε να αποσβεστεί μέσα σε περίπου 16 μήνες. Ωστόσο, αντιμετωπίζει αυτή την πρόβλεψη με επιφυλακτικότητα, αναγνωρίζοντας ότι οι πραγματικές συνθήκες της αγοράς μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από τους οικονομικούς υπολογισμούς.
Η επέκταση της μονάδας θα εξαρτηθεί από τη ζήτηση που θα εμφανίσει το προϊόν. Προς το παρόν, η επιχείρηση χρησιμοποιεί αποκλειστικά μπανάνες δικής της παραγωγής, αλλά ο Ορτίς δεν αποκλείει μελλοντικά να αγοράζει πρώτη ύλη και από γειτονικούς καλλιεργητές.
Η πτώση των τιμών και η αναζήτηση εναλλακτικών
Η νέα επιχειρηματική δραστηριότητα αναπτύσσεται σε μια δύσκολη περίοδο για τους παραγωγούς μπανάνας της Αργεντινής. Η πτώση των τιμών έχει οδηγήσει ορισμένους καλλιεργητές να απορρίπτουν σημαντικές ποσότητες της παραγωγής τους, ενώ άλλοι εξετάζουν τη μετατροπή των καλλιεργειών τους σε διαφορετικά αγροτικά προϊόντα.
Πρόσθετη αβεβαιότητα έχει δημιουργήσει η χαλάρωση ορισμένων φυτοϋγειονομικών περιορισμών για τις εισαγόμενες μπανάνες, έπειτα από σχετική απόφαση της Γραμματείας Γεωργίας της Αργεντινής.
Οι εθνικές αρχές υποστηρίζουν ότι οι προηγούμενοι περιορισμοί είχαν καταστεί παρωχημένοι και ότι η φυτοϋγειονομική προστασία εξακολουθεί να εξασφαλίζεται μέσω επιθεωρήσεων, πιστοποιήσεων και αξιολόγησης κινδύνων.
Από την πλευρά τους, παραγωγοί και περιφερειακές κυβερνήσεις έχουν εκφράσει ανησυχίες για τις πιθανές συνέπειες της αλλαγής. Η επαρχία Χουχούι προχώρησε μάλιστα στην επαναφορά ορισμένων τοπικών απαιτήσεων για την εισαγωγή και τη διακίνηση νωπής μπανάνας.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Ορτίς θεωρεί ότι η μεταποίηση αποτελεί μία από τις διαθέσιμες λύσεις για τη διατήρηση της αγροτικής δραστηριότητας. Όπως επισημαίνει, η αξιοποίηση της μπανάνας για την παραγωγή αλευριού μπορεί να συνδυαστεί με άλλες εναλλακτικές δραστηριότητες ή να επεκταθεί σε μεγαλύτερη κλίμακα, εφόσον η ζήτηση το δικαιολογήσει.
