Ποια τρόφιμα κινούν την παγκόσμια οικονομία των 4,3 τρισ. δολαρίων

Τα 40 σημαντικότερα αγροτικά και διατροφικά προϊόντα του κόσμου παράγουν συνολική αξία άνω των 4,3 τρισ. δολαρίων, αποτυπώνοντας το τεράστιο οικονομικό αποτύπωμα της παγκόσμιας αγοράς τροφίμων.

Στην πρώτη θέση της κατάταξης βρίσκεται το γάλα, με ακαθάριστη αξία παραγωγής 379 δισ. δολαρίων το 2024, ακολουθούμενο σε μικρή απόσταση από το ρύζι, στα 362 δισ. δολάρια, και το χοιρινό κρέας, στα 355 δισ. δολάρια.

Η κατάταξη του Visual Capitalist, που βασίζεται στα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), αποτυπώνει το οικονομικό μέγεθος που έχει αποκτήσει η παγκόσμια παραγωγή τροφίμων. Μόλις 24 δισ. δολάρια χωρίζουν, μάλιστα, τα τρία προϊόντα που βρίσκονται στην κορυφή.

Ακολουθούν το βοδινό κρέας με 306 δισ. δολάρια, το καλαμπόκι με 270 δισ., το κοτόπουλο με 264 δισ. και το σιτάρι με 209 δισ. δολάρια.

Τρόφιμα: Το γάλα Νο1 παγκοσμίως

Η πρώτη θέση του γάλακτος αντανακλά το τεράστιο μέγεθος της παγκόσμιας γαλακτοπαραγωγής. Το 2024 η παραγωγή έφτασε περίπου τους 985 εκατ. τόνους, με το αγελαδινό γάλα να αντιπροσωπεύει περίπου το 81% του συνόλου.

Σημαντική θέση έχει και το βουβαλίσιο γάλα, ιδιαίτερα στην Ασία, το οποίο εμφανίζεται αυτοτελώς στη 18η θέση της κατάταξης, με αξία 76 δισ. δολαρίων.

Τα ζωικά προϊόντα κυριαρχούν γενικότερα στις υψηλές θέσεις της λίστας. Πέντε από τα πρώτα οκτώ είναι ζωικής προέλευσης: γάλα, χοιρινό, βοδινό, κοτόπουλο και αυγά.

Μόνο οι πέντε κατηγορίες κρέατος που περιλαμβάνονται στην κατάταξη –χοιρινό, βοδινό, κοτόπουλο, αρνί και κατσίκι– δημιουργούν συνολική παραγωγική αξία περίπου 1,02 τρισ. δολαρίων.

Η παγκόσμια παραγωγή κρέατος έφτασε τους 374 εκατ. μετρικούς τόνους το 2024, περίπου 7 εκατ. τόνους περισσότερους σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Παράλληλα, η κτηνοτροφική παραγωγή προβλέπεται να αυξηθεί κατά περίπου 15% έως το 2035, καθώς η άνοδος των εισοδημάτων σε αναπτυσσόμενες και μεσαίου εισοδήματος οικονομίες ενισχύει τη ζήτηση για ζωικά προϊόντα.

Τα 40 κορυφαία αγροτικά προϊόντα παράγουν αξία 4,3 τρισ. δολαρίων ©Visual Capitalist

Φρούτα και λαχανικά η μεγαλύτερη κατηγορία

Η εικόνα αλλάζει, ωστόσο, όταν τα προϊόντα εξεταστούν ανά ευρύτερη κατηγορία.

Τα φρούτα και τα λαχανικά που περιλαμβάνονται στη λίστα συγκεντρώνουν συνολική αξία 1,233 τρισ. δολαρίων, τη μεγαλύτερη μεταξύ όλων των κατηγοριών. Ακολουθεί το κρέας με 1,024 τρισ. δολάρια και τα σιτηρά με 867 δισ. δολάρια.

Τα γαλακτοκομικά και τα αυγά αντιστοιχούν σε 613 δισ. δολάρια, οι ελαιούχοι σπόροι και τα όσπρια σε 354 δισ. και οι υπόλοιπες καλλιέργειες σε 246 δισ. δολάρια.

Με βάση τα συγκεκριμένα 40 προϊόντα, τα φρούτα και λαχανικά αντιστοιχούν σε περίπου 28% της συνολικής αξίας, έναντι περίπου 24% για το κρέας και 20% για τα σιτηρά.

Η ντομάτα στη δεκάδα – Στα 39 δισ. οι ελιές

Στην πρώτη δεκάδα της κατάταξης καταφέρνει να εισέλθει μόνο ένα προϊόν από την κατηγορία των φρούτων και λαχανικών: η ντομάτα, με ακαθάριστη αξία παραγωγής 136 δισ. δολαρίων, που την τοποθετεί στη 10η θέση, αμέσως μετά τη σόγια.

Ακολουθούν οι πατάτες, με 122 δισ. δολάρια, τα μήλα με 112 δισ., τα σταφύλια με 97 δισ. και οι γλυκοπατάτες με 89 δισ. δολάρια.

Ξεχωριστό ενδιαφέρον για την Ελλάδα έχει η ελιά, η οποία καταλαμβάνει την 32η θέση παγκοσμίως, με αξία παραγωγής 39 δισ. δολαρίων. Στην κατάταξη βρίσκεται πάνω από προϊόντα όπως το κατσικίσιο κρέας, το σκόρδο, τα φασόλια, οι μελιτζάνες, οι φράουλες και το κριθάρι.

Οι εκπλήξεις της κατάταξης

Η λίστα αποκαλύπτει και ορισμένες λιγότερο προφανείς οικονομικές δυνάμεις της παγκόσμιας διατροφής. Τα μανιτάρια, για παράδειγμα, έχουν αξία παραγωγής 61 δισ. δολαρίων, υψηλότερη από τις μπανάνες, που φτάνουν τα 52 δισ. Τα καρπούζια δημιουργούν αξία 53 δισ. δολαρίων, ενώ η κασάβα και οι πιπεριές τσίλι ξεπερνούν επίσης το όριο των 50 δισ.

Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι τα δέκα πρώτα προϊόντα της λίστας συγκεντρώνουν συνολικά περίπου 2,58 τρισ. δολάρια, δηλαδή σχεδόν το 60% της συνολικής αξίας των 40 προϊόντων.

Η κατάταξη δείχνει έτσι ότι η οικονομία των τροφίμων είναι πολύ ευρύτερη από τα μεγάλα commodities που κυριαρχούν στις διεθνείς αγορές και στη συζήτηση γύρω από την επισιτιστική ασφάλεια. Προϊόντα που συχνά περνούν κάτω από το ραντάρ δημιουργούν κάθε χρόνο δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια παραγωγικής αξίας.

Τα 40 πιο πολύτιμα αγροτικά προϊόντα του κόσμου