FT: Ο Τραμπ πιέζει για συμφωνία ειρήνης στην Ουκρανία έως τον Ιανουάριο – Φόβοι στο Κίεβο για παραχωρήσεις στον Πούτιν

Η Ουάσιγκτον θέλει να κλείσει το μέτωπο πριν οι Δημοκρατικοί αναλάβουν τον έλεγχο του Κογκρέσου – Εντατικές επαφές των Γουίτκοφ και Κούσνερ

Βλαντίμιρ Πούτιν και Ντόναλντ Τραμπ © EPA/SERGEY BOBYLEV/SPUTNIK/KREMLIN POOL / POOL

Ένα ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη συμφωνίας ειρήνης μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, με ορίζοντα τις αρχές Ιανουαρίου, επιχειρεί να επιβάλει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, εντείνοντας τις διπλωματικές πιέσεις προς το Κίεβο και τη Μόσχα. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η αμερικανική πλευρά έχει διαμηνύσει σε Ευρωπαίους και Ουκρανούς αξιωματούχους ότι επιδιώκει την επίτευξη συμφωνίας πριν από την ανάληψη του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς.

Η πολιτική διάσταση του χρονοδιαγράμματος είναι καθοριστική. Μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας, με τους Δημοκρατικούς να αναμένεται να ενισχύσουν τη στήριξη προς την Ουκρανία και να πιέσουν για αυστηρότερη στάση απέναντι στη Ρωσία.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα στενότερο παράθυρο για τον Τραμπ, ο οποίος επιδιώκει να καταγράψει διπλωματικό αποτέλεσμα πριν αλλάξουν οι πολιτικοί συσχετισμοί στην Ουάσιγκτον.

Εντατικές διαπραγματεύσεις με πρωταγωνιστές Γουίτκοφ και Κούσνερ

Σύμφωνα με τέσσερις πηγές που επικαλούνται οι Financial Times, ο ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, έχουν επανεκκινήσει τις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία και την Ουκρανία στο Άμπου Ντάμπι, έπειτα από διακοπή οκτώ μηνών λόγω του πολέμου στο Ιράν.

Το τελευταίο διάστημα έχουν πραγματοποιήσει σειρά επαφών με Ρώσους, Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους στη Μόσχα, το Δουβλίνο και το Βερολίνο, μεταφέροντας την αίσθηση του επείγοντος που χαρακτηρίζει την αμερικανική διπλωματική πρωτοβουλία.

Ωστόσο, στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επικρατεί προβληματισμός για το κατά πόσο η επιτάχυνση των συνομιλιών μπορεί να οδηγήσει σε μια συμφωνία που θα απαιτεί σημαντικές παραχωρήσεις από την ουκρανική πλευρά.

«Οι Αμερικανοί βιάζονται, ο Πούτιν δεν βιάζεται», ανέφερε χαρακτηριστικά Ευρωπαίος αξιωματούχος στους FT. Στο Κίεβο, μάλιστα, εκφράζονται φόβοι ότι η Ουκρανία ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με μια συμφωνία που θα εξυπηρετεί περισσότερο τις ρωσικές επιδιώξεις.

Οι απαιτήσεις Πούτιν και το αγκάθι του Ντονμπάς

Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκονται οι πάγιες απαιτήσεις της Μόσχας για το εδαφικό καθεστώς της Ουκρανίας, την προοπτική ένταξής της στο ΝΑΤΟ και το μέγεθος των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.

Μετά τη συνάντησή του με τον Τραμπ και τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στη Σενζέν, ο Βλαντίμιρ Πούτιν επανέλαβε ότι η Ρωσία αναμένει από την Ουκρανία και τους Ευρωπαίους συμμάχους της να αποδεχθούν «συμβιβασμούς» και τις «πραγματικότητες» στο πεδίο.

Στις ρωσικές απαιτήσεις περιλαμβάνεται η παραχώρηση εδαφών στο Ντονμπάς, η δέσμευση ότι η Ουκρανία δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, καθώς και περιορισμοί στις στρατιωτικές της δυνατότητες. Η Μόσχα επιδιώκει επίσης ευρύτερες αλλαγές στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας, ζητώντας την απομάκρυνση νατοϊκών στρατευμάτων και οπλικών συστημάτων από την ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας.

Η Ουάσιγκτον εμφανίζεται να εξετάζει την παράλληλη διευθέτηση των εδαφικών διαφορών και των ευρύτερων ζητημάτων ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Εγγυήσεις τύπου άρθρου 5 και ευρωπαϊκός ρόλος

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που βρίσκονται στο τραπέζι είναι η παροχή εγγυήσεων ασφαλείας στην Ουκρανία από δυτικές χώρες, με πρότυπο το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ περί συλλογικής άμυνας.

Ο Τζάρεντ Κούσνερ υποστήριξε ότι η αμερικανική πλευρά έχει καταφέρει να εξοικειώσει τη Ρωσία με την ιδέα μιας τέτοιας διευθέτησης. Ωστόσο, η Μόσχα έσπευσε να απορρίψει ακόμη και μια εκδοχή «οιονεί ένταξης» της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.

Ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριάμπκοφ δήλωσε ότι οποιαδήποτε τέτοια φόρμουλα είναι απαράδεκτη για τη Ρωσία, επαναλαμβάνοντας ότι η μη ένταξη της Ουκρανίας στη Συμμαχία αποτελεί αδιαπραγμάτευτη απαίτηση της Μόσχας.

Την ίδια ώρα, οι ευρωπαϊκές χώρες επιδιώκουν να έχουν επίσημο ρόλο στις διαπραγματεύσεις, υποστηρίζοντας ότι μια συμφωνία για την Ουκρανία δεν μπορεί να παρακάμπτει τη συνολική αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης.

Ο Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνομιλιών με Ευρωπαίους ηγέτες στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής της G20, την οποία θα φιλοξενήσει στο Μαϊάμι τον επόμενο μήνα. Ωστόσο, Γάλλος αξιωματούχος ξεκαθάρισε ότι δεν προβλέπονται διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία στη συγκεκριμένη σύνοδο, καθώς η χώρα δεν έχει προσκληθεί.

Η Ρωσία, παράλληλα, δεν δείχνει να βιάζεται για την ολοκλήρωση των συνομιλιών, καθώς εκτιμά ότι η συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων μπορεί να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση.