Σόου ενότητας Τραμπ-Σι-Πούτιν, αλλά χωρίς συμφωνία στα κρίσιμα παγκόσμια μέτωπα

Χαμόγελα Τραμπ-Σι-Πούτιν στην Κίνα χωρίς συμφωνίες. Γιατί πόλεμοι, πυρηνικά, εμπόριο και τεχνολογικός ανταγωνισμός παραμένουν αγκάθια

Από αριστερά ο Βλαντιμίρ Πούτιν, ο Σι Τζινπίνγκ και ο Ντόναλντ Τραμπ στην τριμερη συνάντηση στην Κίνα: ©ΑΠΕ

Η πρώτη συνάντηση Ντόναλντ Τραμπ, Σι Τζινπίνγκ και Βλαντίμιρ Πούτιν, ηγετών των τριών ισχυρότερων πυρηνικών δυνάμεων του πλανήτη, έφερε στη Σενζέν της Κίνας χειραψίες, αγκαλιές, χαμόγελα και διακηρύξεις για μια νέα εποχή διεθνούς συνεργασίας.

Πίσω από τη σκηνοθετημένη εικόνα ενότητας, όμως, οι στρατηγικές διαφωνίες παρέμειναν και τα απτά αποτελέσματα ήταν περιορισμένα. Η συνάντηση παρουσιάστηκε ως ιστορική στιγμή για τη διεθνή διπλωματία και την αναδυόμενη πολυπολική τάξη.

Ωστόσο, το κοινό ανακοινωθέν δεν έδωσε συγκεκριμένες απαντήσεις και συμφωνίες στα μεγάλα ανοιχτά μέτωπα, από την Ουκρανία και το Ιράν έως το εμπόριο, τα πυρηνικά και την τεχνητή νοημοσύνη.  Άλλωστε η αλήθεια είναι ότι κανείς εκ των διεθνών αναλυτών δεν εμφανίστηκε να έχει τέτοιες υψηλές προσδοκίες.

Ο καθηγητής Τζόζεφ Τόριγκιαν στο American University – Washington, D.C. είχε εκτιμήσει ότι η συνάντηση μπορεί τελικά να αποδειχθεί περισσότερο μια επίδειξη διπλωματικών σχέσεων, παρά μια διαδικασία παραγωγής ουσιαστικών αποτελεσμάτων. Με περιορισμένες πιθανότητες για μεγάλες συμφωνίες, όπως σχολίασε χαρακτηριστικά, ίσως οι τρεις ηγέτες περιοριστούν στο να πιουν απλώς τσάι μαζί.

Σι-Τραμπ-Πούτιν: Η νέα «Γιάλτα» και το σόου της ενότητας

Αν κάποιος κρίνει τη συνάντηση αποκλειστικά από τις εικόνες που έφτασαν από τη Σενζέν, θα μπορούσε να συμπεράνει ότι ο κόσμος βρίσκεται μπροστά σε μια νέα εποχή συνεννόησης των μεγάλων δυνάμεων. Οι τρεις ηγέτες κάθισαν στο ίδιο τραπέζι, αντάλλαξαν φιλοφρονήσεις, μίλησαν για ιστορική στιγμή και εμφανίστηκαν αποφασισμένοι να αναλάβουν από κοινού την ευθύνη για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε από την πρώτη στιγμή τον τόνο, χαρακτηρίζοντας τη συνάντηση ιστορική. «Πραγματικά γράφουμε ιστορία», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι κανένα πρόβλημα δεν μπορεί να επιλυθεί όταν οι ηγέτες αρνούνται να συνομιλήσουν.

Στο ίδιο πνεύμα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν επικαλέστηκε την κοινή ιστορική διαδρομή των τριών χωρών ως νικήτριες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και ιδρυτικών μελών των Ηνωμένων Εθνών, υπογραμμίζοντας ότι έχουν «κοινή ευθύνη για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης».

Ο Σι Τζινπίνγκ, από την πλευρά του, χαρακτήρισε τις συνομιλίες θετικές, εποικοδομητικές και παραγωγικές, ζητώντας τακτικές επαφές υψηλού επιπέδου μεταξύ των τριών χωρών. «Όσο ο διάλογος δεν σταματά, οι πόρτες παραμένουν ανοιχτές και υπάρχει ελπίδα για ειρήνη», ήταν το μήνυμα του Κινέζου προέδρου.

Η σκηνοθεσία της συνάντησης είχε, άλλωστε, τη δική της σημασία. Ο Τραμπ είχε ήδη υποδεχθεί με ιδιαίτερη επισημότητα την προηγούμενη ημέρα από τον Σι στο αεροδρόμιο της Σεντζέν, σε μια κίνηση που ο Κινέζος πρόεδρος δεν συνηθίζει για ξένους ηγέτες. Η στρατιωτική αεροπορική επίδειξη, οι τιμητικές αποδόσεις, τα παιδιά που είχαν παραταχθεί για να καλωσορίσουν τον Αμερικανό πρόεδρο και η θερμή υποδοχή συνέθεσαν ένα σκηνικό που ο ίδιος ο Τραμπ φρόντισε να εκθειάσει.

Πίσω, ωστόσο, από τις εικόνες της θερμής υποδοχής και της τριμερούς συνεννόησης, η πραγματικότητα ήταν πολύ λιγότερο εντυπωσιακή. Η συνάντηση είχε περισσότερο συμβολικό παρά ουσιαστικό χαρακτήρα.

Η πρώτη εμφάνιση των ηγετών των τριών μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων στο ίδιο τραπέζι αποτέλεσε αναμφίβολα διπλωματικό γεγονός, αλλά δεν σηματοδότησε τη γέννηση μιας νέας στρατηγικής συμμαχίας ούτε την επίλυση των συγκρούσεων που απειλούν τη διεθνή σταθερότητα.

Η σύγκριση με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945, που υπονοήθηκε από το ιστορικό βάρος της συνάντησης αποδεικνύεται ιδιαίτερα φιλόδοξη. Τότε, οι ηγέτες των νικητριών δυνάμεων συζητούσαν τη μεταπολεμική αρχιτεκτονική της Ευρώπης και τη διαμόρφωση της διεθνούς τάξης.

Η ιστορική αναλογία αντανακλά τον προβληματισμό κρατών σε Ευρώπη και Ασία ότι οι μεγάλες δυνάμεις ενδέχεται να επιχειρήσουν να καθορίσουν τις διεθνείς ισορροπίες χωρίς να συνυπολογίσουν τα συμφέροντα άλλων χωρών.

Ωστόσο παρουσιάστηκε ως νέα «Γιάλτα» που σηματοδοτεί περαιτέρω απομάκρυνση από την εποχή της αμερικανικής μονοπολικής κυριαρχίας, αναφέρουν αναλυτές στον Guardian. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει. Τι μπορεί να διαδεχθεί την παλιά διεθνή τάξη: μια νέα ισορροπία ισχύος ή ένα περισσότερο ασταθές σύστημα ανταγωνιστικών σφαιρών επιρροής.

Οι Βλαντιμίρ Πούτιν, Σι Τζινπίνγκ και Ντόναλντ Τραμπ © EPA/VYACHESLAV PROKOFYEV/SPUTNIK/KREMLIN POOL

Οι Βλαντιμίρ Πούτιν, Σι Τζινπίνγκ και Ντόναλντ Τραμπ © EPA/VYACHESLAV PROKOFYEV/SPUTNIK/KREMLIN POOL

Σι-Τραμπ-Πούτιν και το αμφιλεγόμενο κοινό ανακοινωθέν για ειρήνη, ΟΗΕ και διεθνές Δικαστήριο

Το κοινό ανακοινωθέν περιείχε γενικές δεσμεύσεις για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων, την αποτροπή της διάδοσης πυρηνικών όπλων και τη διατήρηση της παγκόσμιας στρατηγικής σταθερότητας. Η σημαντικότερη διατύπωση είναι ότι ένας πυρηνικός πόλεμος «δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί».

Ωστόσο, η προοπτική μιας συμφωνίας για τα πυρηνικά παραμένει εξαιρετικά περίπλοκη. Η Κίνα έχει επανειλημμένα αρνηθεί να συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις για τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών μαζί με την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα, υποστηρίζοντας ότι το δικό της οπλοστάσιο είναι πολύ μικρότερο από εκείνα των δύο άλλων χωρών. Ο ίδιος ο Τραμπ αναγνώρισε ότι η μείωση των πυρηνικών όπλων δεν είναι εύκολη υπόθεση, καθώς μια τέτοια διαδικασία θα απαιτούσε σημαντικές παραχωρήσεις από όλες τις πλευρές.

Οι τρεις ηγέτες υιοθέτησαν κοινή Διακήρυξη για την Ειρήνη, δεσμευόμενοι να εργαστούν για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και τη διατήρηση της παγκόσμιας στρατηγικής σταθερότητας. Επανέλαβαν ότι ένας πυρηνικός πόλεμος «δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί».

Η κοινή διακήρυξη ζητά επίσης μεταρρύθμιση του ΟΗΕ και αμφισβητεί τη δικαιοδοσία διεθνών οργανισμών, σε μια προσπάθεια υποκατάστασης από την τριμερή, ενώ αναφέρεται επίσης στην ενίσχυση του ενεργειακού εφοδιασμού.

Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) «εκτός ελέγχου», ενώ στο κοινό ανακοινωθέν οι τρεις ηγέτες υποστήριξαν ότι το ΔΠΔ δεν πρέπει να καταχρώνται τη δικαιοδοσία τους, υπογραμμίζοντας τη σημασία της κρατικής κυριαρχίας και της ασυλίας αξιωματούχων. Η τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς το ΔΠΔ έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης κατά του Βλαντιμίρ Πούτιν για εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία.

Συνάντηση Ζελένσκι και Μερτς σήμερα στο Βερολίνο, 3 Νοεμβρίου 2026 © EPA/FILIP SINGER

Σι-Τραμπ-Πούτιν και ο πόλεμος στην Ουκρανία

Τα σημαντικότερα, ωστόσο, είναι όσα δεν περιλαμβάνονται στο κείμενο. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη αναφορά στον πόλεμο στην Ουκρανία ούτε στη σύγκρουση με το Ιράν, παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ δήλωσε ότι έθεσε και τα δύο ζητήματα στις συνομιλίες. Δεν υπάρχει επίσης κοινή θέση για τον τρόπο τερματισμού των συγκρούσεων, ούτε κάποια συμφωνία για τις εγγυήσεις ασφαλείας, τις κυρώσεις ή τις εδαφικές διευθετήσεις.

Η απουσία αυτή δεν είναι απλώς μια διπλωματική λεπτομέρεια. Αποτυπώνει το χάσμα ανάμεσα στις φιλοδοξίες του Τραμπ να εμφανιστεί ως διαμεσολαβητής των μεγαλύτερων διεθνών κρίσεων και στην απροθυμία των άλλων δύο ηγετών να υιοθετήσουν τις δικές του προτεραιότητες.

Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό μάλιστα επιχείρησε να υποβαθμίσει την τριμερή, μιλώντας  στο γαλλικό ραδιόφωνο RTL, λέγοντας πως δεν βγάζει αποτέλεσμα διότι οι τρεις ηγέτες διαφωνούν θεμελιωδώς σε αρκετά ζητήματα και δύσκολα μπορούν να καταλήξουν σε κοινή θέση για τις μεγάλες διεθνείς προκλήσεις.

Η Ουκρανία αποτέλεσε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της απόστασης ανάμεσα στις προσδοκίες της Ουάσιγκτον και στις προτεραιότητες του Πεκίνου και της Μόσχας.

Ο Τραμπ προσήλθε στη συνάντηση με τον Σι έχοντας δηλώσει ότι επιθυμεί να συζητήσει τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. «Θέλουμε να βοηθήσουμε σχετικά με τον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Θα ήθελα να δω να τελειώνει», δήλωσε, προσθέτοντας ότι θεωρεί πως μπορεί να μιλήσει και εκ μέρους του Σι.

Η τοποθέτηση του Αμερικανού προέδρου δεν βρήκε αντίστοιχη ανταπόκριση από τον Κινέζο ομόλογό του. Το Πεκίνο είχε άλλωστε εκφράσει επιφυλάξεις για την ένταξη του πολέμου στην ατζέντα μιας συνάντησης από την οποία απουσίαζαν τόσο η ίδια η Ουκρανία όσο και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Ο Πούτιν εκμεταλλεύτηκε την απουσία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι και των Ευρωπαίων εκπροσώπων. Ενδεικτικό είναι ότι η τριμερής συνάντηση στην Κίνα ολοκληρώθηκε λίγες ώρες πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση στο Βερολίνο μεταξύ της Ουκρανίας, των βασικών Ευρωπαίων συμμάχων της και των απεσταλμένων του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.

Έτσι, ενώ οι τρεις ισχυρότεροι ηγέτες συζητούσαν για τη διεθνή ειρήνη στην Κίνα, στο Βερολίνο είχε στηθεί στην Ουσία μια αντι-σύνοδος για την Ουκρανία.

Aντιαμερικανική διαφημιστική πινακίδα εναντίον του Τραμπ στο κέντρο της Τεχεράνης στο Ιράν © EPA/ABEDIN TAHERKENAREH

Aντιαμερικανική διαφημιστική πινακίδα εναντίον του Τραμπ στο κέντρο της Τεχεράνης στο Ιράν © EPA/ABEDIN TAHERKENAREH

Σι-Τραμπ-Πούτιν: Ο πόλεμος στο Ιράν και η Ταϊβάν

Το Ιράν ήταν το δεύτερο μεγάλο μέτωπο που δεν απέκτησε θέση στο κοινό ανακοινωθέν. Παρά τις αναφορές του Τραμπ ότι έθεσε το ζήτημα, δεν προέκυψε κοινή δέσμευση για τον τερματισμό της σύγκρουσης ή για τον τρόπο με τον οποίο οι τρεις δυνάμεις θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αποκλιμάκωσή της.

Ανάλογη ήταν η εικόνα και στο ζήτημα της Ταϊβάν. Ο Σι επανέλαβε την πάγια θέση του Πεκίνου, καλώντας τον Τραμπ να πράξει το «σωστό» προκειμένου να αποφευχθούν σοβαρά πλήγματα στις διμερείς σχέσεις.

Για τον Σι, η αποδοχή από την Ουάσιγκτον των κινεζικών διεκδικήσεων στην Ταϊβάν αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της ευρύτερης διαπραγμάτευσης για τη θέση της Κίνας στον κόσμο. Για τον Τραμπ, αντίθετα, η διατήρηση της αμερικανικής επιρροής στον Ινδοειρηνικό παραμένει θεμελιώδης παράμετρος της στρατηγικής των ΗΠΑ.

Με άλλα λόγια, η κοινή παρουσία των τριών ηγετών δεν εξαφάνισε τις γεωπολιτικές αντιθέσεις. Αντίθετα, τις έκανε ακόμη πιο ορατές.

Τραμπ-Σι: Η μάχη της τεχνητής νοημοσύνης και του εμπορίου

Εάν στα γεωπολιτικά ζητήματα οι διαφωνίες παρέμειναν εμφανείς, στο πεδίο της οικονομίας και της τεχνολογίας ο ανταγωνισμός ΗΠΑ και Κίνας εξακολουθεί να αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα. Η συνάντηση στη Σεντζέν πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου επιχειρούν να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, χωρίς να εγκαταλείπουν τη μάχη για την τεχνολογική και εμπορική υπεροχή.

Ο Τραμπ και ο Σι είχαν προηγουμένως συναντηθεί για τρίτη φορά μέσα στο 2026, σε μια προσπάθεια να διατηρήσουν την εμπορική εκεχειρία που παρατάθηκε μέσα στον μήνα. Η συμφωνία αυτή έχει περιορίσει προσωρινά την ένταση, δεν έχει όμως εξαλείψει τις βαθύτερες αντιθέσεις.

Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον η τεχνητή νοημοσύνη (AI) και ειδικότερα ο έλεγχος της πρόσβασης στα προηγμένα μικροτσίπ και στις τεχνολογίες που είναι απαραίτητες για την ανάπτυξή της AI. Η Ουάσιγκτον έχει εντείνει τους περιορισμούς, ενώ οι πληροφορίες ότι τσιπ της Nvidia διοχετεύονται στην κινεζική αγορά μέσω χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας έχουν προκαλέσει νέες ανησυχίες για την αποτελεσματικότητα των αμερικανικών ελέγχων.

Μάλιστα, λίγες ημέρες πριν από τη συνάντηση, το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου ανακοίνωσε εκτεταμένους νέους περιορισμούς στην πρόσβαση του Πεκίνου σε προηγμένα τσιπ AI, επιβεβαιώνοντας ότι η σκληρή γραμμή απέναντι στην Κίνα παραμένει ισχυρή στην Ουάσιγκτον.

Το ζήτημα είναι κρίσιμο και για τις δύο πλευρές. Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί βασικό μοχλό οικονομικής ανάπτυξης, επενδύσεων και παραγωγικότητας, ενώ η πρόσβαση σε εξοπλισμό, πρώτες ύλες και προηγμένους επεξεργαστές καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το ποιος θα αποκτήσει πλεονέκτημα στην επόμενη τεχνολογική εποχή.

Ο ανταγωνισμός αυτός δεν περιορίζεται, επομένως, στην εμπορική πολιτική. Συνδέεται άμεσα με την εθνική ασφάλεια, τη βιομηχανική ισχύ και τη δυνατότητα των δύο χωρών να διαμορφώσουν τους κανόνες της παγκόσμιας οικονομίας. Παρά τις φιλοφρονήσεις στη Σεντζέν, δεν υπήρξε κάποια ένδειξη ότι οι δύο πρόεδροι είναι διατεθειμένοι να υποχωρήσουν από τις βασικές τους θέσεις.

Ούτε η οικονομική κατάσταση των δύο χωρών προσφέρει στον Σι το πλεονέκτημα που ενδεχομένως διέθετε σε προηγούμενες συναντήσεις. Παρότι ο Τραμπ προσήλθε στις συνομιλίες αποδυναμωμένος πολιτικά μετά τη βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές, με την αμερικανική οικονομία να αντιμετωπίζει επίμονες πληθωριστικές πιέσεις και υψηλό κόστος δανεισμού, η κινεζική οικονομία εμφανίζει επίσης σημαντικές αδυναμίες.

Η εγχώρια κατανάλωση, οι επενδύσεις και η πιστωτική επέκταση παραμένουν ασθενείς, ενώ η αποπληθωριστική πίεση εξακολουθεί να επιβαρύνει την οικονομική δραστηριότητα. Η χρηματιστηριακή αγορά έχει υποχωρήσει περισσότερο από 20% από το καλοκαίρι, οι τεχνολογικές μετοχές του Χονγκ Κονγκ βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο και πλέον ετών και η απόδοση των δεκαετών κινεζικών ομολόγων έχει υποχωρήσει σε ιστορικό χαμηλό.

Το ισχυρό χαρτί του Πεκίνου παραμένουν οι εξαγωγές. Οι αποστολές προϊόντων υψηλής τεχνολογίας, ημιαγωγών, ολοκληρωμένων κυκλωμάτων και μπαταριών έχουν συμβάλει στη διαμόρφωση εμπορικού πλεονάσματος άνω του 1 τρισ. δολαρίων, επίδοση που επαναλαμβάνεται και φέτος.

Ωστόσο, η εξάρτηση της ανάπτυξης από τις εξαγωγές δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους, ιδιαίτερα εάν η διεθνής ζήτηση υποχωρήσει ή εάν η επενδυτική έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη αποδειχθεί λιγότερο ανθεκτική από ό,τι αναμένεται.

Κίνα και Τεχνητή Νοημοσύνη

Κίνα και Τεχνητή Νοημοσύνη © Linkedin

Η Κίνα μπορεί να μην έχει το στρατιωτικό πλεονέκτημα έναντι των ΗΠΑ αφού πλέον αναδύεται ως εμπορική και τεχνολογική αυτοκρατορία, που αναμένεται να επηρεάσει εν πολλοίς τους κανόνες και το πλαίσιο της επόμενη φάσης για την ανθρωπότητα. Ωστόσο, η οικονομία της δεν είναι και στα καλύτερα της σε σχέση με τις περασμένες δεκαετίας τρελής αναπτυξιακής κούρσας.

Οι νέοι αμερικανικοί περιορισμοί αναμένεται να επιβραδύνουν την κινεζική πρόοδο στην AI, με το Πεκίνο να προειδοποιεί για αντίποινα, ενώ ο Σι δεν έχει ακόμη αποφασίσει πώς θα απαντήσει.

Η σταθερότητα στις σχέσεις με την Ουάσιγκτον αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την κινεζική οικονομία, η οποία αναζητά διέξοδο από την παρατεταμένη επιβράδυνση.

Ταυτόχρονα, η αμερικανική πλευρά έχει, λόγους να επιδιώκει μια λειτουργική εμπορική σχέση με την Κίνα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εγκαταλείπει την προσπάθεια περιορισμού της τεχνολογικής της ανόδου.

Η αντίφαση αυτή αποτυπώνει και το πραγματικό όριο της προσέγγισης Τραμπ-Σι: η οικονομική αλληλεξάρτηση επιβάλλει τη συνεννόηση, αλλά ο στρατηγικός ανταγωνισμός εμποδίζει μια ουσιαστική συμφωνία.

Οι κερδισμένοι και χαμένοι της συνάντησης

Στο επίπεδο των εντυπώσεων, ο μεγαλύτερος κερδισμένος ήταν μάλλον ο Σι Τζινπίνγκ, αναφέρουν αναλυτές στη Wall Street Journal. Η Κίνα φιλοξένησε μια πρωτοφανή τριμερή συνάντηση, τοποθετώντας τον πρόεδρό της στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας.

Ο Σι εμφανίστηκε ως οικοδεσπότης και συνομιλητής δύο ηγετών που εκπροσωπούν τις άλλες δύο μεγάλες πυρηνικές δυνάμεις, ενώ η εικόνα της αμερικανοκινεζικής προσέγγισης ενίσχυσε τη θέση του Πεκίνου ως ισότιμου πόλου στη διαμόρφωση της διεθνούς τάξης.

Για τον Πούτιν, η συνάντηση ήταν ίσως ακόμη πιο σημαντική σε όρους διπλωματικής αποκατάστασης. Σχεδόν πέντε χρόνια μετά την εισβολή στην Ουκρανία, ο Ρώσος πρόεδρος βρέθηκε στο ίδιο τραπέζι με τους ηγέτες των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.

Η παρουσία του αποτέλεσε σαφή ένδειξη ότι η διεθνής απομόνωση της Ρωσίας έχει όρια και ότι η Μόσχα εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικό διπλωματικό βάρος.

Ο διεθνής διευθυντής του RUSI, Τζόναθαν Έιλ, εκτίμησε ότι ο Πούτιν κέρδισε αξιοπιστία και απομακρύνθηκε από την εικόνα του διεθνούς παρία, ενώ ο Τραμπ απέκτησε μια φωτογραφία που, όπως σχολίασε, δεν είχε πραγματικά ανάγκη.

Για τον Αμερικανό πρόεδρο, η συνάντηση προσέφερε τη δυνατότητα να εμφανιστεί ως παγκόσμιος ειρηνοποιός, ικανός να συνομιλεί με δύο ηγέτες που διατηρούν ανταγωνιστικές σχέσεις με τις ΗΠΑ. Αλλά δεν είχε κάτι χειροπιαστό να επιδείξει, πέρα από τα χτυπήματα στην πλάτη και τις χειραψίες, μετά την εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών που τον πιέζει να δείξει ότι στο εξωτερικό τα καταφέρνει χτίζοντας διεθνές προφίλ .

Ωστόσο, η προσωπική του σχέση με τον Πούτιν και η προσπάθεια προβολής μιας στενής σχέσης με τον Σι δημιουργούν ερωτήματα για τη θέση των αμερικανικών συμμάχων. Η προσέγγιση της Ουάσιγκτον με τη Μόσχα προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στην Ευρώπη, καθώς η Ρωσία συνεχίζει τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας Τζέρεμι Χαντ σχολίασε ότι η συνάντηση ανέδειξε πως ο Τραμπ δεν λειτουργεί πλέον με τον ίδιο τρόπο ως ηγέτης του ελεύθερου κόσμου. Το γεγονός ότι ο Πούτιν και ο Σι εμφανίστηκαν ως ισότιμοι συνομιλητές του Αμερικανού προέδρου αποτελεί, από μόνο του, μια συμβολική μετατόπιση.

Η μεγαλύτερη απώλεια, πάντως, ενδέχεται να αφορά την Ουκρανία και την Ευρώπη. Η απουσία τους από το τραπέζι των συνομιλιών, σε συνδυασμό με τις αναφορές στην ανάγκη μεταρρύθμισης του διεθνούς συστήματος και περιορισμού της δικαιοδοσίας διεθνών θεσμών, ενισχύει την αίσθηση ότι οι μεγάλες δυνάμεις επιδιώκουν να διαμορφώσουν κανόνες που εξυπηρετούν πρωτίστως τα δικά τους συμφέροντα.

Η διαπίστωση από τη Σεντζέν είναι ότι η εποχή της αμερικανικής μονοκρατορίας αμφισβητείται όλο και περισσότερο, χωρίς όμως να έχει διαμορφωθεί ένα σταθερό εναλλακτικό σύστημα διεθνούς διακυβέρνησης.

Οι τρεις ηγέτες συμφωνούν ότι θέλουν μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων στις αντίστοιχες σφαίρες επιρροής τους. Διαφωνούν, όμως, για το πού τελειώνουν τα συμφέροντα του ενός και πού αρχίζουν οι διεκδικήσεις του άλλου.

Και αυτή ακριβώς είναι η μεγάλη αντίφαση της νέας «Γιάλτας»: οι πρωταγωνιστές της εμφανίστηκαν ενωμένοι μπροστά στις κάμερες, αλλά δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν ούτε στα βασικά ζητήματα που απειλούν την παγκόσμια ειρήνη και οικονομική σταθερότητα.