ΗΠΑ και Ιράν πλησιάζουν σε συμφωνία με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα

Η διπλωματική κινητικότητα εντείνεται, καθώς η Τεχεράνη εξετάζει συμβιβασμούς και το Κατάρ επιχειρεί να γεφυρώσει τις διαφορές μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών

Aντιαμερικανική διαφημιστική πινακίδα εναντίον του Τραμπ στο κέντρο της Τεχεράνης στο Ιράν © EPA/ABEDIN TAHERKENAREH

Πιο κοντά σε μια πιθανή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου φαίνεται πως βρίσκονται οι ΗΠΑ και το Ιράν, καθώς η Τεχεράνη εμφανίζεται διατεθειμένη να συζητήσει ζητήματα του πυρηνικού της προγράμματος, που μέχρι πρότινος παρέμεναν εκτός διαπραγματεύσεων.

Σύμφωνα με διπλωμάτη που γνωρίζει τις συνομιλίες και μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας στο Bloomberg, το Ιράν εξετάζει προτάσεις σχετικά με τις πυρηνικές του δραστηριότητες, τις οποίες παρουσίασε το Κατάρ, που έχει αναλάβει κεντρικό διαμεσολαβητικό ρόλο.

Ενδεχόμενες παραχωρήσεις στο συγκεκριμένο ζήτημα θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικό βήμα προόδου, σε μια διαδικασία που παραμένει στάσιμη μετά την κατάρρευση της προσωρινής συμφωνίας ειρήνης τον Ιούνιο.

Επικοινωνία Τραμπ με τον εμίρη του Κατάρ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε πρόσφατα τηλεφωνική επικοινωνία με τον ηγέτη του Κατάρ, στο πλαίσιο των προσπαθειών αποκλιμάκωσης της έντασης.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του γραφείου του εμίρη, ο Τραμπ και ο σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι συζήτησαν τις πρωτοβουλίες της Ντόχα για την επίλυση των διαφορών μεταξύ των εμπόλεμων πλευρών και την επίτευξη συνολικής συμφωνίας για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Το Κατάρ έχει εντείνει τις διπλωματικές επαφές, με αξιωματούχους του να μετακινούνται μεταξύ Ντόχα και Τεχεράνης, επιχειρώντας να διαμορφώσουν τις προϋποθέσεις για μια συμφωνία.

Ο πόλεμος, οι εκλογές και οι τιμές του πετρελαίου

Ο Τραμπ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου ξεκίνησαν τον πόλεμο με επιθέσεις εναντίον του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις κατά αμερικανικών συμμάχων στη Μέση Ανατολή, προκαλώντας αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές και ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς.

Η σύγκρουση επηρέασε και την πολιτική κατάσταση στις ΗΠΑ. Οι Δημοκρατικοί επικράτησαν στις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης, εξασφαλίζοντας τον έλεγχο του Κογκρέσου, με την αντίθεση της αμερικανικής κοινής γνώμης στον πόλεμο και την αύξηση των τιμών της βενζίνης να θεωρούνται σημαντικοί παράγοντες.

Μετά την εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών, ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν σχεδιάζει άμεσα νέες επιθέσεις κατά του Ιράν.

Οι δηλώσεις αυτές συνέβαλαν στην υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου. Το Brent έπεσε κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από τον Σεπτέμβριο, καθώς οι επενδυτές εκτιμούν ότι μειώνονται οι πιθανότητες επανέναρξης γενικευμένων εχθροπραξιών.

Διπλωματικές επαφές με περιφερειακές δυνάμεις και Ρωσία

Παράλληλα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί είχε τηλεφωνικές επικοινωνίες με τους ομολόγους του στη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, με αντικείμενο τις προσπάθειες αποκατάστασης της περιφερειακής σταθερότητας.

Επαφές πραγματοποιήθηκαν επίσης με αξιωματούχους των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Τουρκίας, του Κουβέιτ, της Κύπρου και της Ιορδανίας.

Την ίδια ώρα, ο Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, συναντήθηκε στη Μόσχα με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, μεταφέροντας μήνυμα του ανώτατου ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.

Οι εξελίξεις διαμορφώνουν ένα ευρύτερο διπλωματικό σκηνικό, στο οποίο η πυρηνική διαφωνία, η περιφερειακή ασφάλεια και οι ενεργειακές επιπτώσεις του πολέμου παραμένουν αλληλένδετες.