Η πολυετής και συχνά οξύτατη συζήτηση μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για το ποιος θα τις εκπροσωπήσει στις συνομιλίες για την ειρήνη στην Ουκρανία απέκτησε ξαφνικά επείγοντα χαρακτήρα.
Οι απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ πιέζουν τη Ρωσία να επιτρέψει τη συμμετοχή της Ευρώπης στον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας στο Politico.
Ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ θα ζητήσουν την άμεση συμμετοχή της Ευρώπης σε μελλοντικές συνομιλίες, καθώς την Τρίτη μεσολαβούν στην πρώτη τριμερή συνάντηση Ρωσίας, Ουκρανίας και ΗΠΑ από τον Φεβρουάριο, στο Αμπου Ντάμπι, ανέφεραν οι αξιωματούχοι.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και οι θεσμοί της ΕΕ πιθανότατα δεν θα έχουν πολύ χρόνο για να αποφασίσουν ποιον θέλουν να τους εκπροσωπήσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ επιδιώκουν να επιταχύνουν τις συνομιλίες και θέλουν η συνάντηση αυτής της εβδομάδας να είναι η τελευταία χωρίς την πλήρη συμμετοχή της Ευρώπης, σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους.
«Χρειαζόμαστε την Ευρώπη στο τραπέζι», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους. «Η πρότασή μας, λοιπόν, είναι να ενταχθούν οι Ευρωπαίοι στη συζήτηση μετά από αυτή την τριμερή συνάντηση».
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι χαιρέτισαν το γεγονός ότι οι ηγέτες της Φινλανδίας και της Νορβηγίας επικοινώνησαν απευθείας με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στις 27 Οκτωβρίου, σημειώνοντας ότι χρειάζεται μεγαλύτερη διπλωματική κινητικότητα.
«Χρειάζονται πολύ περισσότερες ευρωπαϊκές συνομιλίες με τη Ρωσία, ώστε να ακούσουν όσα ακούμε κι εμείς και να μεταφέρουν απευθείας στη Μόσχα το μήνυμα που μας μεταφέρουν», ανέφερε ένας αξιωματούχος.
Το ερώτημα της ευρωπαϊκής εκπροσώπησης
Το ποιος θα μιλήσει εκ μέρους της Ευρώπης —και το αν οι ευρωπαίοι σύμμαχοι της Ουκρανίας θα πρέπει καν να συνομιλούν με τον Πούτιν— αποτελεί ένα ζήτημα που έχει διχάσει βαθιά την Ευρώπη. Οι ηγέτες της ΕΕ θα το συζητήσουν σε άτυπη σύνοδο στο Δουβλίνο αργότερα αυτή την εβδομάδα.
Από τότε που ο Τραμπ ανέλαβε την αμερικανική προεδρία, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και διπλωμάτες εκφράζουν ανησυχία ότι θα μείνουν στο περιθώριο, ενώ οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται απευθείας με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου.
Ανώτατοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναμένεται να μεταβούν στο Αμπού Ντάμπι για τις συνομιλίες αυτής της εβδομάδας. Παρότι ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ αναμένεται να διαβουλευθούν μαζί τους, δεν θα συμμετάσχουν στις κύριες διαπραγματεύσεις, λόγω των αντιρρήσεων της Ρωσίας.
Μεταξύ των συμμετεχόντων θα βρίσκονται σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία και τη Γαλλία, καθώς και αξιωματούχοι από την Ιταλία, το ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η πρώτη ημέρα των συνομιλιών θα επικεντρωθεί στις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία και στην πιθανή αναμόρφωση της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ευρώπης. Τη δεύτερη ημέρα θα συζητηθούν τα εδαφικά ζητήματα —τα σύνορα και οι γραμμές που θα χαραχθούν— καθώς και άλλα θέματα.
Οι εγγυήσεις ασφαλείας και ο ρόλος του ΝΑΤΟ
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φοβούνται ότι ο Τραμπ ενδέχεται να ετοιμάζεται να αποδεχθεί μακροχρόνιες απαιτήσεις του Πούτιν για περιορισμό της επιρροής του ΝΑΤΟ στην περιοχή. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι επέμειναν, ωστόσο, ότι το ΝΑΤΟ θα εξακολουθήσει να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη συλλογική άμυνα της Ευρώπης. Παράλληλα, δεν απέκλεισαν την ανάγκη για μια θεμελιώδη επανεξέταση των σχέσεων της ηπείρου με τη Ρωσία.
«Προφανώς κάτι δεν λειτουργεί», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους. Οι Ευρωπαίοι έχουν «πολλά βάρη από το παρελθόν» σε ό,τι αφορά την αναμόρφωση της αρχιτεκτονικής ασφαλείας, επειδή η Ρωσία είχε προτείνει διάφορες αλλαγές και προηγούμενες συμφωνίες απέτυχαν, πρόσθεσε. «Πρέπει να οικοδομήσουμε κάτι νέο που να λειτουργεί σήμερα».
Οι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έχει συμμετάσχει ενεργά στις συζητήσεις με την αμερικανική κυβέρνηση και στην ανταλλαγή προτάσεων για μεταρρυθμίσεις.
Στο πιο δύσκολο ζήτημα για την Ουκρανία —την τύχη των εδαφών που έχει καταλάβει η Ρωσία— και οι δύο πλευρές έχουν επιδείξει «ευελιξία» στις μέχρι στιγμής συζητήσεις, σύμφωνα με τους Αμερικανούς αξιωματούχους. Στόχος των συνομιλιών αυτής της εβδομάδας είναι να διατηρηθεί η δυναμική των τελευταίων εβδομάδων και όχι να επιτευχθεί άμεσα οριστική κατάπαυση του πυρός, πρόσθεσαν.
Ωστόσο, η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι τα δύο βασικά σκέλη των συνομιλιών —το εδαφικό και οι μελλοντικές ρυθμίσεις ασφαλείας για την Ουκρανία και την Ευρώπη— πρέπει να προχωρήσουν παράλληλα και να επιλυθούν από κοινού.
