Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία για άνοδο του φόρου στα τσιγάρα και τα προϊόντα καπνού, καθώς η Βαλέτα επιμένει ότι η φορολογία πρέπει να παραμείνει εθνική αρμοδιότητα. Για την Ελλάδα, το υπό διαπραγμάτευση κείμενο προέβλεπε εφαρμογή των αυξήσεων από το 2036.
Η Μάλτα ήταν το μοναδικό κράτος-μέλος που αντιτάχθηκε στη συμβιβαστική πρόταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αναθεώρηση της φορολογίας στα καπνικά προϊόντα. Παρά τη στήριξη των υπόλοιπων 26 χωρών, η συμφωνία δεν προχώρησε στο Ecofin, καθώς οι αλλαγές στη φορολογική πολιτική της ΕΕ απαιτούν ομοφωνία.
Η πρόταση προέβλεπε την άνοδο των ελάχιστων συντελεστών φόρου στα τσιγάρα και την επέκταση του ευρωπαϊκού πλαισίου στα νέα προϊόντα καπνού, όπως τα σακουλάκια νικοτίνης και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα. Η Μάλτα επιμένει ότι τα φορολογικά ζητήματα πρέπει να παραμείνουν στην αρμοδιότητα των κρατών-μελών. Ο υπουργός Οικονομικών της χώρας, Κλάιντ Καρουάνα, υποστήριξε επίσης ότι οι ελάχιστοι συντελεστές παραμένουν υπερβολικά υψηλοί για τα δεδομένα της.
«Έχουμε συμφωνία 26 από τα 27 κράτη-μέλη», δήλωσε ο Ιρλανδός υπουργός Οικονομικών Σάιμον Χάρις, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη σημαντικό επίτευγμα. Η στήριξη των 26, ωστόσο, δεν αρκεί για την υιοθέτηση της πρότασης. Η ιρλανδική προεδρία αναμένεται να συνεχίσει τις επαφές για την εξεύρεση λύσης.
Οι υποχωρήσεις προς Φινλανδία και Εσθονία
Μέχρι πρόσφατα, επιφυλάξεις εξέφραζαν η Φινλανδία και η Εσθονία. Η Φινλανδία ζητούσε υψηλότερη φορολόγηση στα σακουλάκια νικοτίνης, επικαλούμενη την ταχεία διάδοσή τους στους νέους. Ο συμβιβασμός προβλέπει την ένταξή τους στο ευρωπαϊκό φορολογικό πλαίσιο και την επανεξέταση των συντελεστών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εντός ενός έτους από την έναρξη ισχύος της οδηγίας.
Παράλληλα, η πρόταση αναστέλλει την αυτόματη αναπροσαρμογή των ελάχιστων συντελεστών με βάση τον πληθωρισμό έως την επόμενη αναθεώρηση της οδηγίας. Οι αλλαγές αυτές έκαμψαν τις αντιρρήσεις της Φινλανδίας και της Εσθονίας, αλλά δεν έπεισαν τη Μάλτα.
Η αναθεώρηση των φορολογικών συντελεστών αφορά ένα ευρύ φάσμα προϊόντων, από τα παραδοσιακά καπνικά έως τα υγρά των ηλεκτρονικών τσιγάρων, τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και τα σακουλάκια νικοτίνης. Οι υποστηρικτές της αλλαγής τη συνδέουν με την ανάγκη επικαιροποίησης των κανόνων και αντιμετώπισης της κατανάλωσης νικοτίνης. Οι επικριτές προειδοποιούν ότι οι απότομες αυξήσεις μπορεί να ενισχύσουν τις παράνομες αγορές και το λαθρεμπόριο.
Η θέση της Ελλάδας
Η Αθήνα έχει ταχθεί υπέρ μιας μεγαλύτερης μεταβατικής περιόδου και χαμηλότερων αυξήσεων σε σχέση με την αρχική πρόταση της Κομισιόν. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε στις 26 Οκτωβρίου ότι, βάσει του συμβιβαστικού κειμένου που βρίσκεται στο τραπέζι, η εφαρμογή των αυξήσεων στην Ελλάδα μετατίθεται από το 2028 στο 2036.
Η πρόβλεψη αυτή, όπως διευκρίνισε ο υπουργός, περιλαμβάνεται σε κείμενο υπό διαπραγμάτευση και δεν αποτελεί ακόμη οριστική νομοθετική ρύθμιση. Η ελληνική πλευρά έχει ζητήσει πιο αναλογικούς συντελεστές και χρόνο προσαρμογής για την αγορά, επισημαίνοντας παράλληλα τη σημασία της καπνοβιομηχανίας για την οικονομία και την απασχόληση, ιδιαίτερα στην Ανατολική Μακεδονία, τη Θράκη και την Ξάνθη. Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Το αδιέξοδο στο Ecofin αφήνει ανοιχτό το ερώτημα αν θα υπάρξει νέος συμβιβασμός με τη Μάλτα. Μέχρι τότε, η πρόταση για τους νέους ελάχιστους φόρους παγώνει, παρότι είχε τη σχεδόν καθολική στήριξη των κρατών-μελών.
