Σημαντική επιδείνωση παρουσιάζουν τα δημοσιονομικά της Ρωσίας, καθώς το κόστος της συνέχισης του πολέμου στην Ουκρανία επιβαρύνει ολοένα περισσότερο τα κρατικά οικονομικά.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας διαμορφώθηκε στα 5,23 τρισ. ρούβλια (περίπου 63 δισ. δολάρια) κατά το πρώτο δεκάμηνο του 2026, σύμφωνα με στοιχεία του ρωσικού υπουργείου Οικονομικών που δημοσιοποιήθηκαν την Τρίτη.
Για το σύνολο του έτους, το έλλειμμα εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 7,3 τρισ. ρούβλια, ποσό που αντιστοιχεί στο 3,2% του ΑΕΠ.
Η εξέλιξη αποτυπώνει τη δυσκολία της Μόσχας να διατηρήσει τη χρηματοδότηση των αυξημένων στρατιωτικών υποχρεώσεων, την ώρα που τα έσοδα από έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της οικονομίας της, τον ενεργειακό τομέα, παραμένουν υπό πίεση.
Αυξάνονται τα έσοδα, αλλά οι δαπάνες τρέχουν ταχύτερα
Τα ομοσπονδιακά έσοδα της Ρωσίας αυξήθηκαν κατά 11% την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου, φτάνοντας τα 33,18 τρισ. ρούβλια. Καθοριστική ήταν η συμβολή των μη ενεργειακών εσόδων, τα οποία ενισχύθηκαν κατά 19,1% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Αντίθετα, τα έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο υποχώρησαν κατά 14,1% σε ετήσια βάση.
Η μείωση καταγράφεται παρά την πρόσφατη άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου, η οποία συνδέεται και με τις συνεχιζόμενες εντάσεις στη Μέση Ανατολή.
Ενδεικτικά, η μέση τιμή του ρωσικού πετρελαίου Urals, η οποία χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των δημοσιονομικών εσόδων του Οκτωβρίου, διαμορφώθηκε στα 92,08 δολάρια το βαρέλι, έναντι 67,11 δολαρίων τον Σεπτέμβριο. Πρόκειται για μηνιαία αύξηση περίπου 37%.
Οι πολεμικές δαπάνες επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό
Το βασικό πρόβλημα βρίσκεται στην πλευρά των δαπανών. Οι κρατικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 13,4% στο πρώτο δεκάμηνο, φτάνοντας τα 38,4 τρισ. ρούβλια, ξεπερνώντας σημαντικά την αύξηση των εσόδων.
Για το σύνολο του 2026, οι δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 13% σε σχέση με το 2025, παρά τις αρχικές κυβερνητικές εξαγγελίες για συγκράτηση των δημοσιονομικών εξόδων και περιορισμό του ελλείμματος.
Η πολεμική προσπάθεια παραμένει η κυρίαρχη προτεραιότητα της ρωσικής κυβέρνησης. Για την άμυνα και την ασφάλεια έχουν προβλεφθεί συνολικά 50 τρισ. ρούβλια για την επόμενη τριετία.
Άμυνα και ασφάλεια πάνω από τις κοινωνικές δαπάνες
Παρουσιάζοντας τον προϋπολογισμό στους βουλευτές της Κρατικής Δούμας, κατά την πρώτη ανάγνωση του σχετικού νομοσχεδίου, ο υπουργός Οικονομικών Αντόν Σιλουάνοφ υπογράμμισε ότι τα κονδύλια θα καλύψουν τις ανάγκες του στρατού σε όπλα και εξοπλισμό, τη στήριξη των στρατιωτικών και των οικογενειών τους, καθώς και τον εκσυγχρονισμό των αμυντικών βιομηχανικών μονάδων.
Παρότι ο ίδιος χαρακτήρισε την κοινωνική στήριξη κορυφαία κυβερνητική προτεραιότητα, οι προβλεπόμενες κοινωνικές δαπάνες για την επόμενη τριετία θα είναι μικρότερες από το μισό των κονδυλίων που προορίζονται για την άμυνα.
Ακόμη πιο περιορισμένη είναι η χρηματοδότηση των λεγόμενων «εθνικών αναπτυξιακών στόχων», η οποία θα είναι 2,6 φορές χαμηλότερη από τις αμυντικές δαπάνες.
Επιστροφή σε δημοσιονομική ισορροπία το 2029
Ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός της περιόδου 2027-2029 προβλέπει ότι η Ρωσία θα επιστρέψει σε διαρθρωτική δημοσιονομική ισορροπία μόλις το 2029.
Η πρόβλεψη αυτή υπογραμμίζει ότι η δημοσιονομική εξισορρόπηση δεν αποτελεί άμεσο στόχο της Μόσχας, καθώς η χρηματοδότηση του πολέμου και των αναγκών ασφαλείας εξακολουθεί να απορροφά τεράστιους κρατικούς πόρους.
Το κρίσιμο ερώτημα για τη ρωσική οικονομία είναι πλέον κατά πόσο η αύξηση των μη ενεργειακών εσόδων και η διακύμανση των διεθνών τιμών του πετρελαίου θα μπορέσουν να αντισταθμίσουν το αυξανόμενο κόστος του πολέμου, χωρίς να ενταθούν περαιτέρω οι πιέσεις στα δημόσια οικονομικά.
