Οι φορτιστές κινητών τηλεφώνων και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας, με πολλούς καταναλωτές να τους αφήνουν μόνιμα συνδεδεμένους στην πρίζα, ακόμη και όταν δεν φορτίζουν κάποια συσκευή.
Ωστόσο, ένας ηλεκτρολόγος από την Ισπανία προειδοποιεί ότι αυτή η φαινομενικά αθώα συνήθεια μπορεί να συνεπάγεται άσκοπη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, στρέφοντας ιδιαίτερα την προσοχή στους ταχυφορτιστές υψηλής ισχύος.
Καθώς πλησιάζουν οι πιο κρύοι μήνες του χρόνου, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και το ύψος των λογαριασμών ρεύματος απασχολούν ολοένα και περισσότερο τα νοικοκυριά. Η αυξημένη χρήση ηλεκτρικών συσκευών, ο φωτισμός και οι ανάγκες θέρμανσης μπορούν να οδηγήσουν σε υψηλότερες χρεώσεις, με αποτέλεσμα πολλοί καταναλωτές να αναζητούν τρόπους περιορισμού των εξόδων τους. Ωστόσο, πέρα από τις συσκευές που χρησιμοποιούνται καθημερινά, υπάρχουν και εκείνες που εξακολουθούν να καταναλώνουν μικρές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας ακόμη και όταν δεν εκτελούν κάποια λειτουργία. Πρόκειται για το φαινόμενο της λεγόμενης «κατανάλωσης-φάντασμα», το οποίο συχνά περνά απαρατήρητο, καθώς δεν συνοδεύεται από κάποια εμφανή ένδειξη λειτουργίας.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της ισπανικής εφημερίδας El Confidencial, ο ηλεκτρολόγος Χουάν αναφέρθηκε στο συγκεκριμένο ζήτημα, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στους φορτιστές υπερταχείας φόρτισης που παραμένουν συνδεδεμένοι στο ηλεκτρικό δίκτυο χωρίς να χρησιμοποιούνται. Μιλώντας σε ρεπορτάζ του ισπανικού δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα RTVE, υποστήριξε ότι η κατανάλωση ενός τέτοιου φορτιστή, όταν παραμένει στην πρίζα, μπορεί να συγκριθεί με την κατανάλωση που θα είχε ο φωτισμός ολόκληρης της κατοικίας εάν παρέμενε αναμμένος όλη την ημέρα. Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα εντυπωσιακό ισχυρισμό, ο οποίος αναδεικνύει την ανάγκη προσοχής στις συσκευές που αφήνουμε συνδεδεμένες, αν και δεν μπορεί να θεωρηθεί αντιπροσωπευτικός της κατανάλωσης όλων των σύγχρονων ταχυφορτιστών.
Γιατί οι ταχυφορτιστές καταναλώνουν ρεύμα ακόμη και όταν δεν φορτίζουν
Οι φορτιστές κινητών τηλεφώνων λειτουργούν μετατρέποντας το εναλλασσόμενο ρεύμα της οικιακής ηλεκτρικής εγκατάστασης σε συνεχές ρεύμα, κατάλληλο για τη φόρτιση των ηλεκτρονικών συσκευών. Όταν ένα κινητό τηλέφωνο συνδέεται στον φορτιστή, η συσκευή αντλεί την απαραίτητη ενέργεια για την αναπλήρωση της μπαταρίας της.
Ωστόσο, όταν το κινητό αποσυνδεθεί και ο φορτιστής παραμείνει στην πρίζα, ορισμένα από τα εσωτερικά ηλεκτρονικά κυκλώματά του εξακολουθούν να τροφοδοτούνται με ηλεκτρική ενέργεια. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρχει κατανάλωση ακόμη και χωρίς να φορτίζεται κάποια συσκευή, αν και στην περίπτωση των σύγχρονων φορτιστών η ποσότητα αυτή είναι συνήθως πολύ μικρή.
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στους φορτιστές κινητών τηλεφώνων, αλλά αφορά ένα ευρύ φάσμα ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών. Τηλεοράσεις, αποκωδικοποιητές, υπολογιστές, κονσόλες παιχνιδιών, ηχεία και διάφορες μικροσυσκευές μπορούν να συνεχίζουν να καταναλώνουν ηλεκτρική ενέργεια όταν βρίσκονται σε κατάσταση αναμονής. Σε αρκετές περιπτώσεις, η κατανάλωση αυτή εξυπηρετεί συγκεκριμένες λειτουργίες, όπως τη δυνατότητα άμεσης ενεργοποίησης με τηλεχειριστήριο, τη διατήρηση σύνδεσης στο διαδίκτυο ή την εκτέλεση αυτόματων ενημερώσεων. Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, πρόκειται για ενέργεια που καταναλώνεται χωρίς να προσφέρει κάποιο ουσιαστικό όφελος στον χρήστη.
Η προειδοποίηση του ηλεκτρολόγου για τους φορτιστές υπερταχείας φόρτισης
Ο Χουάν εστιάζει στους φορτιστές υπερταχείας φόρτισης, οι οποίοι έχουν σχεδιαστεί ώστε να παρέχουν μεγάλη ισχύ όταν συνδέονται με συμβατές συσκευές. Οι συγκεκριμένοι φορτιστές χρησιμοποιούνται όλο και συχνότερα, καθώς επιτρέπουν τη φόρτιση κινητών τηλεφώνων, φορητών υπολογιστών και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών σε σημαντικά μικρότερο χρονικό διάστημα σε σύγκριση με παλαιότερες τεχνολογίες. Η υψηλή ισχύς που μπορούν να αποδώσουν, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι καταναλώνουν αντίστοιχα μεγάλη ποσότητα ρεύματος όταν δεν υπάρχει συνδεδεμένη συσκευή, αφού η πραγματική κατανάλωση εξαρτάται από τον σχεδιασμό και την ενεργειακή απόδοση του κάθε μοντέλου.
Η σύγκριση που διατύπωσε ο ηλεκτρολόγος με τον φωτισμό ολόκληρης της κατοικίας δεν συνοδεύεται, στο συγκεκριμένο δημοσίευμα, από μετρήσεις ή τεχνικά στοιχεία για κάποιο συγκεκριμένο μοντέλο φορτιστή. Επομένως, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως γενικός κανόνας για όλους τους ταχυφορτιστές. Μάλιστα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένα όρια κατανάλωσης χωρίς φορτίο για τις κατηγορίες εξωτερικών τροφοδοτικών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της. Για παράδειγμα, ο κανονισμός 2019/1782 θέτει όρια που, ανάλογα με τον τύπο του τροφοδοτικού, φτάνουν έως τα 0,30 Watt. Αυτό δείχνει ότι η κατανάλωση ενός σύγχρονου, αποδοτικού φορτιστή χωρίς συνδεδεμένη συσκευή μπορεί να είναι εξαιρετικά χαμηλή και δεν είναι απαραίτητα συγκρίσιμη με τη λειτουργία πολλών λαμπτήρων επί 24 ώρες.
Πόσο μπορεί να επιβαρύνει τον λογαριασμό ρεύματος ένας φορτιστής στην πρίζα
Η πραγματική οικονομική επιβάρυνση εξαρτάται από την ισχύ που καταναλώνει ο φορτιστής σε κατάσταση αναμονής, τις ώρες που παραμένει συνδεδεμένος και την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας. Για παράδειγμα, ένας φορτιστής με κατανάλωση χωρίς φορτίο 0,30 Watt, εάν παραμένει συνδεδεμένος στην πρίζα επί 24 ώρες το εικοσιτετράωρο για έναν ολόκληρο χρόνο, θα καταναλώσει περίπου 2,63 κιλοβατώρες. Με μια ενδεικτική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας 0,20 ευρώ ανά κιλοβατώρα, το αντίστοιχο ετήσιο κόστος διαμορφώνεται σε περίπου 0,53 ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται οι υπόλοιπες χρεώσεις του λογαριασμού. Το παράδειγμα αυτό αποδεικνύει ότι η κατανάλωση ενός μεμονωμένου σύγχρονου φορτιστή είναι συνήθως περιορισμένη, ακόμη και όταν παραμένει συνεχώς στην πρίζα.
Η συνολική εικόνα μπορεί, ωστόσο, να διαφοροποιηθεί όταν σε ένα σπίτι υπάρχουν πολλές συσκευές που καταναλώνουν ενέργεια χωρίς να χρησιμοποιούνται. Ένα νοικοκυριό μπορεί να διαθέτει αρκετούς φορτιστές, τηλεοράσεις, συσκευές δικτύωσης, κονσόλες παιχνιδιών και άλλον ηλεκτρονικό εξοπλισμό που παραμένει συνδεδεμένος σε καθημερινή βάση. Η κατανάλωση όλων αυτών των συσκευών αθροίζεται, με αποτέλεσμα το συνολικό ενεργειακό αποτύπωμα της κατάστασης αναμονής να είναι μεγαλύτερο από εκείνο ενός μόνο φορτιστή. Για τον λόγο αυτό, η προσοχή δεν χρειάζεται να περιορίζεται αποκλειστικά στους ταχυφορτιστές, αλλά να επεκτείνεται σε όλες τις συσκευές που λειτουργούν ή παραμένουν σε κατάσταση αναμονής χωρίς να υπάρχει πραγματική ανάγκη.
Τι μπορούν να κάνουν τα νοικοκυριά για να μειώσουν την άσκοπη κατανάλωση
Η βασική σύσταση είναι να αποσυνδέονται από την πρίζα οι φορτιστές και οι ηλεκτρικές συσκευές που δεν χρησιμοποιούνται, ιδιαίτερα όταν πρόκειται να παραμείνουν ανενεργές για μεγάλο χρονικό διάστημα. Μια πρακτική λύση είναι η χρήση πολύπριζων με διακόπτη, τα οποία επιτρέπουν τη διακοπή της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας σε περισσότερες συσκευές ταυτόχρονα. Με τον τρόπο αυτό, ο χρήστης μπορεί να απενεργοποιεί εύκολα τον εξοπλισμό που δεν χρειάζεται, χωρίς να αποσυνδέει κάθε φορά ξεχωριστά όλα τα καλώδια. Παράλληλα, κατά την αγορά νέων φορτιστών και τροφοδοτικών, είναι χρήσιμο να επιλέγονται προϊόντα που συμμορφώνονται με τις ισχύουσες προδιαγραφές ενεργειακής απόδοσης και προέρχονται από αξιόπιστους κατασκευαστές.
Για όσους θέλουν να γνωρίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια πόσο ρεύμα καταναλώνει μια συγκεκριμένη συσκευή, υπάρχουν μετρητές ηλεκτρικής κατανάλωσης που τοποθετούνται ανάμεσα στην πρίζα και τη συσκευή. Ωστόσο, η μέτρηση της εξαιρετικά χαμηλής κατανάλωσης ενός σύγχρονου φορτιστή απαιτεί όργανο με κατάλληλη ακρίβεια, καθώς αρκετοί απλοί οικιακοί μετρητές δεν μπορούν να καταγράψουν αξιόπιστα τόσο μικρές τιμές. Η μέθοδος αυτή μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τον εντοπισμό συσκευών με μεγαλύτερη κατανάλωση αναμονής, οι οποίες ενδέχεται να έχουν ουσιαστικότερη επίδραση στον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος.
Σε κάθε περίπτωση, το βασικό μήνυμα είναι ότι ακόμη και οι συσκευές που φαίνονται απενεργοποιημένες μπορεί να συνεχίζουν να καταναλώνουν ενέργεια. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε φορτιστής που παραμένει στην πρίζα προκαλεί μεγάλη οικονομική επιβάρυνση, ούτε ότι οι ταχυφορτιστές είναι απαραίτητα πιο ενεργοβόροι όταν δεν χρησιμοποιούνται. Η αποσύνδεση του εξοπλισμού που δεν χρειάζεται αποτελεί μια απλή συνήθεια εξοικονόμησης, αλλά η μεγαλύτερη μείωση στον λογαριασμό ρεύματος προκύπτει συνήθως από τον εντοπισμό των συσκευών με τη σημαντικότερη πραγματική κατανάλωση και από την ορθολογική χρήση τους στην καθημερινότητα.
