Νέα δεδομένα στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία δημιουργεί η αποκάλυψη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έθεσαν για πρώτη φορά το ενδεχόμενο παραχώρησης ουκρανικών εδαφών στη Ρωσία με αντάλλαγμα την ένταξη του Κιέβου στο ΝΑΤΟ.
Η συζήτηση αυτή έρχεται λίγες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη τριμερή συνάντηση των προέδρων των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας, Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ, στις 19 Νοεμβρίου, στη Σεντζέν της Κίνας.
Ο Ουκρανός πρόεδρος αποκάλυψε, σύμφωνα με το Reuters, ότι Αμερικανοί διαπραγματευτές έθεσαν το ερώτημα εάν η Ουκρανία θα αποδεχόταν την αποχώρησή της από το Ντονμπάς, εφόσον εξασφάλιζε την ένταξή της στη Βορειοατλαντική Συμμαχία. Η πρόταση συζητήθηκε μετά τον τελευταίο γύρο αμερικανομεσολαβητικών επαφών μεταξύ Κιέβου και Μόσχας στο Αμπού Ντάμπι.
«Οι Αμερικανοί έθεσαν ένα ερώτημα: Τι θα γινόταν εάν η Ουκρανία εντασσόταν στο ΝΑΤΟ; Θα αποχωρούσε από το Ντονμπάς;», ανέφερε ο Ζελένσκι, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για την πρώτη φορά που συνδέονται τόσο άμεσα οι εδαφικές παραχωρήσεις με την προοπτική ένταξης στη Συμμαχία.
Ο Ζελένσκι θέτει ως προϋπόθεση τις εγγυήσεις ασφαλείας
Παρά το άνοιγμα αυτής της συζήτησης, ο Ζελένσκι επανέλαβε ότι η Ουκρανία δεν είναι διατεθειμένη να παραχωρήσει εδάφη στη Ρωσία. Άφησε, ωστόσο, ανοιχτό το ενδεχόμενο να θέσει μια ολοκληρωμένη ειρηνευτική πρόταση σε δημοψήφισμα, εφόσον οι σύμμαχοι προσφέρουν συγκεκριμένες και δεσμευτικές εγγυήσεις.
Στις βασικές προϋποθέσεις που έθεσε περιλαμβάνονται η διασφάλιση της ουκρανικής ασφάλειας, η διατήρηση ισχυρών και επαρκώς χρηματοδοτούμενων ενόπλων δυνάμεων και η εξασφάλιση κεφαλαίων για την ανοικοδόμηση της χώρας.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι δεν έχει δικαίωμα να λάβει μόνος του μια τόσο κρίσιμη απόφαση, διευκρινίζοντας πως οποιοδήποτε ολοκληρωμένο σχέδιο θα πρέπει να τεθεί στην κρίση της ουκρανικής κοινωνίας.
Η προοπτική ένταξης στο ΝΑΤΟ παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς η Μόσχα έχει επανειλημμένα απορρίψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Η Ρωσία απαιτεί επίσης την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από περιοχές του Ντονμπάς που εξακολουθούν να βρίσκονται υπό τον έλεγχο του Κιέβου, ενώ επιδιώκει αλλαγές στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Στο Βερολίνο οι «Πρόθυμοι»
Στο μεταξύ, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιχειρούν να ενισχύσουν τον ρόλο τους στις διαπραγματεύσεις. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει προσκαλέσει στο Βερολίνο την επόμενη εβδομάδα περισσότερους από 20 αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της λεγόμενης «Συμμαχίας των Προθύμων».
Στο επίκεντρο της συνάντησης αναμένεται να βρεθούν η χρηματοδότηση της Ουκρανίας για το 2027, η ενίσχυση των εγγυήσεων ασφαλείας και ο συντονισμός των ευρωπαϊκών θέσεων ενόψει των επόμενων διαπραγματεύσεων.
Η κινητοποίηση αυτή ακολουθεί τις συνομιλίες στο Αμπού Ντάμπι, στις οποίες Ευρωπαίοι εκπρόσωποι συμμετείχαν σε επαφές με την αμερικανική και την ουκρανική πλευρά, χωρίς να διαπραγματευτούν απευθείας με τη Ρωσία.
Στις 19 Νοεμβρίου η τριμερής Τραμπ, Πούτιν και Σι
Παράλληλα, το Κρεμλίνο και ο Λευκός Οίκος έχουν επιβεβαιώσει ότι στις 19 Νοεμβρίου θα πραγματοποιηθεί τριμερής συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ, του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Σι Τζινπίνγκ, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), στη Σεντζέν.
Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, βασικά θέματα της συζήτησης θα είναι η μείωση των πυρηνικών όπλων και οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ολίβια Γουέιλς, ανέφερε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θεωρεί ιδιαίτερα επικίνδυνη τη διάδοση των πυρηνικών όπλων και επιθυμεί να εξετάσει δυνατότητες περιορισμού τους.
Αμερικανός αξιωματούχος διευκρίνισε, ωστόσο, ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν προβλέπεται να αποτελέσει αντικείμενο της τριμερούς συνάντησης, καθώς οι σχετικές διαπραγματεύσεις διεξάγονται σε ξεχωριστό πλαίσιο και το Πεκίνο δεν συμμετέχει ουσιαστικά στη συγκεκριμένη διαδικασία.
Ο Τραμπ αναμένεται επίσης να πραγματοποιήσει κατ’ ιδίαν συνάντηση και γεύμα εργασίας με τον Σι Τζινπίνγκ, ενώ δεν προβλέπεται αντίστοιχη διμερής συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
