Το ενδεχόμενο να αποφύγει, τουλάχιστον προς το παρόν, μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση με το Ιράν εξετάζει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος φέρεται να έχει ενημερώσει στενούς συνεργάτες του ότι μπορεί να αναστείλει τα σχεδιαζόμενα πλήγματα, εφόσον δεν σημειωθούν νέες προκλητικές ενέργειες από την Τεχεράνη ή τους υποστηριζόμενους από αυτήν Χούθι στην Υεμένη.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, που επικαλείται τρεις πηγές με γνώση των σχετικών συζητήσεων, ο Τραμπ εμφανίζεται να σταθμίζει τις επιλογές του, χωρίς να έχει λάβει οριστική απόφαση για τη συνέχεια της σύγκρουσης που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ τον περασμένο Φεβρουάριο.
Παρά τη σκληρή ρητορική που κατά καιρούς υιοθετεί, ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να λαμβάνει σοβαρά υπόψη τις εκκλήσεις περιφερειακών συμμάχων της Ουάσιγκτον, οι οποίοι επιδιώκουν την αποφυγή μιας νέας γενικευμένης σύρραξης στη Μέση Ανατολή.
Οι πιέσεις από Σαουδική Αραβία και Τουρκία
Καθοριστικό ρόλο στις συζητήσεις φαίνεται να διαδραματίζουν η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία, οι ηγεσίες των οποίων έχουν ζητήσει από τον Τραμπ να μην προχωρήσει σε νέες αμερικανικές επιθέσεις.
Σύμφωνα με τις πηγές του Reuters, ο Αμερικανός πρόεδρος επικοινώνησε τις τελευταίες δύο εβδομάδες με τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, και τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ζητώντας την εκτίμησή τους για την κατάσταση.
Και οι δύο ηγέτες τάχθηκαν κατά της επανέναρξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίσουν συγκεκριμένη δέσμευση από την πλευρά του Τραμπ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τηλεφωνική επικοινωνία της 31ης Οκτωβρίου, κατά την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να ενημέρωσε τον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν ότι σχεδίαζε νέα επίθεση μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας φέρεται να τον προέτρεψε να αναθεωρήσει, υποστηρίζοντας ότι οι οικονομικές κυρώσεις κατά της Τεχεράνης έχουν ήδη αρχίσει να αποδίδουν και ότι η συνέχιση της πίεσης θα μπορούσε να αποδειχθεί αποτελεσματικότερη από νέα στρατιωτικά πλήγματα.
Αντίστοιχα, ο Τραμπ έχει συνομιλήσει τρεις φορές με τον Ερντογάν από τις 28 Οκτωβρίου, σύμφωνα με την τουρκική προεδρία. Στην ανακοίνωση για την επικοινωνία της 7ης Νοεμβρίου υπογραμμίστηκε η ανάγκη αποκλιμάκωσης της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Οικονομικές κυρώσεις και αποκλεισμός
Στην Ουάσιγκτον ενισχύεται η εκτίμηση ότι η οικονομική πίεση μπορεί να περιορίσει τις δυνατότητες της Τεχεράνης χωρίς να χρειαστεί νέα εκτεταμένη στρατιωτική επιχείρηση. Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι ο ναυτικός αποκλεισμός και οι κυρώσεις επιβαρύνουν σημαντικά την ιρανική οικονομία, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στην ηγεσία της χώρας.
Οι ΗΠΑ επιχειρούν παράλληλα να διευρύνουν τον αποκλεισμό, περιορίζοντας όχι μόνο τις θαλάσσιες μεταφορές αλλά και τη δυνατότητα εισαγωγής όπλων και άλλων προϊόντων που υπόκεινται σε κυρώσεις, μέσω χερσαίων οδών ή της Κασπίας Θάλασσας.
Η συγκεκριμένη στρατηγική φαίνεται να αποτελεί μία από τις εναλλακτικές επιλογές που εξετάζει ο Λευκός Οίκος απέναντι σε μια νέα επιχείρηση βομβαρδισμών.
Τρίτο αμερικανικό αεροπλανοφόρο στη Μέση Ανατολή
Παρά τα μηνύματα πιθανής αποκλιμάκωσης, οι ΗΠΑ διατηρούν ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τον αμερικανικό σχεδιασμό, ένα τρίτο αεροπλανοφόρο κατευθύνεται προς τη Μέση Ανατολή, με στόχο να αντικαταστήσει ένα από τα δύο που ήδη επιχειρούν στην περιοχή.
Ωστόσο, εάν οι συνθήκες το απαιτήσουν, η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να διατηρήσει και τα τρία αεροπλανοφόρα στην ευρύτερη περιοχή, ενισχύοντας σημαντικά την επιχειρησιακή της παρουσία.
Ανάμεσα στις επιλογές που έχουν εξεταστεί περιλαμβάνονται νέα πλήγματα σε υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Ωστόσο, οι συγκεκριμένοι στόχοι έχουν ήδη δεχθεί αμερικανικές επιθέσεις, γεγονός που δημιουργεί αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα μιας επανάληψης των βομβαρδισμών.
Παράλληλα, αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι νέες στρατιωτικές επιθέσεις δεν θα άλλαζαν ουσιαστικά τις απαιτήσεις της Τεχεράνης στις διαπραγματεύσεις.
Ένας επιπλέον παράγοντας που απασχολεί το Πεντάγωνο είναι τα αποθέματα συγκεκριμένων οπλικών συστημάτων. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Reuters, ο Τραμπ έχει ενημερωθεί για τη σημαντική μείωση ορισμένων αμερικανικών αποθεμάτων πυρομαχικών υψηλής ακρίβειας.
Ο Λευκός Οίκος, πάντως, υποστηρίζει ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διαθέτουν επαρκή πυρομαχικά για την υλοποίηση όλων των στρατηγικών στόχων του προέδρου.
Το Ισραήλ ζητά νέα στρατιωτική επιχείρηση
Την ίδια ώρα, το Ισραήλ εξακολουθεί να πιέζει την κυβέρνηση Τραμπ να προχωρήσει σε νέα στρατιωτική εκστρατεία εναντίον της Τεχεράνης. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το Reuters, Ισραηλινοί αξιωματούχοι συνεχίζουν τις επαφές με την αμερικανική κυβέρνηση, επιχειρώντας να πείσουν την Ουάσιγκτον για την ανάγκη νέων πληγμάτων.
Η στάση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις εκκλήσεις της Σαουδικής Αραβίας και της Τουρκίας, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες των περιφερειακών συμμάχων των ΗΠΑ.
Ο ίδιος ο Τραμπ, πάντως, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι δεν θεωρεί απαραίτητη μια νέα συμφωνία με την Τεχεράνη, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη εξασφαλίσει σημαντικά πλεονεκτήματα μέσω της οικονομικής και στρατιωτικής πίεσης.
Οι τιμές της ενέργειας και το πολιτικό κόστος για τον Τραμπ
Η σύγκρουση με το Ιράν έχει προκαλέσει σημαντικές αναταράξεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές, οδηγώντας σε άνοδο των τιμών των καυσίμων και αυξάνοντας την οικονομική πίεση σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Παράλληλα, ο πόλεμος έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στο εσωτερικό των ΗΠΑ, αποτελώντας πολιτικό βάρος για τον Ντόναλντ Τραμπ.
Σε δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που πραγματοποιήθηκε λίγο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, το 55% των Αμερικανών δήλωσε ότι ο πόλεμος δεν άξιζε το κόστος του.
Οι Δημοκρατικοί απέκτησαν τον έλεγχο του Κογκρέσου, με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, να συνδέει την εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών με τη σύγκρουση στο Ιράν.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Τραμπ καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις πιέσεις του Ισραήλ για νέα στρατιωτική δράση, στις εκκλήσεις της Σαουδικής Αραβίας και της Τουρκίας για αυτοσυγκράτηση και στις οικονομικές και πολιτικές επιπτώσεις ενός παρατεταμένου πολέμου.
