Έκτακτα μέτρα για την προστασία των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα λόγω της κακοκαιρίας ανακοίνωσε το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ) παρέχει οδηγίες για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων σε συνθήκες ακραίων καιρικών φαινομένων παρέχει η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ).
Η ΓΣΕΕ υπενθυμίζει ότι, σε συνθήκες ακραίων καιρικών φαινομένων, η προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων αποτελεί υποχρέωση που απορρέει τόσο από την εργατική νομοθεσία όσο και από τις σχετικές εγκυκλίους των αρμόδιων υπουργείων.
Σύμφωνα με τις σχετικές εγκυκλίους, οι εργοδότες υποχρεούνται να προσαρμόζουν την οργάνωση της εργασίας και να λαμβάνουν προληπτικά και έκτακτα μέτρα, όταν οι καιρικές συνθήκες καθιστούν την εργασία επικίνδυνη, προκειμένου να αποτρέπονται εργατικά ατυχήματα και κίνδυνοι για την υγεία των εργαζομένων.
Σε ανακοίνωσή της, η Συνομοσπονδία τονίζει ότι:
- η προσαρμογή του ωραρίου, η τροποποίηση του τρόπου παροχής εργασίας ή και η προσωρινή αναστολή εργασιών, όπου απαιτείται, προβλέπονται ρητά από τις σχετικές οδηγίες των υπουργείων,
- η τηλεργασία, όπου είναι εφικτή, καθώς και η αποφυγή άσκοπων μετακινήσεων εργαζομένων, συνιστούν βασικά μέτρα προστασίας,
- οι εργαζόμενοι δεν μπορεί να υφίστανται μισθολογικές απώλειες ή πειθαρχικές κυρώσεις, λόγω της εφαρμογής μέτρων προστασίας που επιβάλλονται από ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ιδιαίτερη ευθύνη φέρουν οι εργοδότες σε κλάδους με αυξημένη επικινδυνότητα, όπως οι εξωτερικές εργασίες, τα εργοτάξια, οι μεταφορές και οι διανομές, όπου η εφαρμογή των εγκυκλίων και των κανόνων υγείας και ασφάλειας πρέπει να είναι αυστηρή και άμεση.
Η ΓΣΕΕ καλεί την πολιτεία να προχωρήσει στην εντατικοποίηση των ελέγχων από τους αρμόδιους ελεγκτικούς μηχανισμούς, ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης εφαρμογή των εγκυκλίων και της εργατικής νομοθεσίας.
Όπως αναφέρει, η υγεία και η ζωή των εργαζομένων δεν αποτελούν κόστος, αλλά θεμελιώδη υποχρέωση και ευθύνη όλων.
Σε κάθε περίπτωση, αποτελεί πάγιο αίτημα της ΓΣΕΕ προς το υπουργείο Εργασίας η εισαγωγή στην ισχύουσα νομοθεσία για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων ρητών ρυθμίσεων για τις υποχρεώσεις των εργοδοτών και κυρίως απαγορεύσεων για τη μη διακινδύνευση της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων σε περίπτωση έντονων καιρικών φαινομένων.
Επίσης, η Συνομοσπονδία υπογραμμίζει εκ νέου ότι με άτυπες συστάσεις και ανακοινώσεις τα προβλήματα δεν επιλύονται, αλλά χρειάζεται άμεσα ένα σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο και αυστηρές κυρώσεις, βάσει των οποίων να διεξάγονται οι έλεγχοι από την Επιθεώρηση Εργασίας και να δημοσιοποιούνται ακολούθως τα στοιχεία τους.
Τα σωματεία, τα κατά τόπους Εργατικά Κέντρα και οι ομοσπονδίες δύναμης της ΓΣΕΕ, είναι σε επαγρύπνηση για τις καταγγελίες των εργαζομένων.
Η Συνομοσπονδία σημειώνει ότι θα συνεχίσει να έχει στη διάθεση των συνδικάτων και των εργαζομένων σε όλη την επικράτεια για κάθε ζήτημα πληροφόρησης, στήριξης και συλλογικής δράσης και στα θέματα υγείας και ασφάλειας, το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων της ΓΣΕΕ (ΚΕΠΕΑ/ΓΣΕΕ) https://www.kepea.gr/ και το Δίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής Εργαζομένων και Ανέργων του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ https://www.inegsee.gr/diktio-ipiresion-pliroforisis-simvouleftikis-ergazomenon-anergon/.
«Μετακινούμαστε μόνο, όταν είναι απαραίτητο. Δεν παραγγέλνουμε οτιδήποτε διανέμεται με μετακίνηση εργαζομένων μέσα στην κακοκαιρία», τονίζει η ΓΣΕΕ.
Κακοκαιρία: Τι αναφέρει η εγκύκλιος του υπουργείου Εργασίας
Έκτακτα μέτρα για την προστασία των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα λαμβάνει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με την από 20/1/2026 εγκύκλιο, σε συνέχεια της ανακοίνωσης της ΕΜΥ σχετικά με την κακοκαιρία που θα επικρατήσει την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026 και κατόπιν συσκέψεως με τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Α. Υποχρεωτική παύση εργασιών σε υπαίθριες δραστηριότητες.
Για τους εργαζόμενους επιχειρήσεων που βρίσκονται σε περιοχές, στις οποίες σύμφωνα με το επικαιροποιημένο Έκτακτο Δελτίο Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων (ΕΔΕΚΦ) της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας αναμένεται να επικρατήσουν ακραίες καιρικές συνθήκες και συγκεκριμένα στην Περιφέρεια Πελοποννήσου το χρονικό διάστημα 06.00 π.μ.- 18.00, καθώς και στην Περιφέρεια Αττικής και τις Περιφερειακές Ενότητες Βοιωτίας και Εύβοιας το χρονικό διάστημα 10.00 π.μ. – 20.00,καθίσταται υποχρεωτική η παύση εργασιών την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου σε χειρωνακτικές εργασίες που εκτελούνται σε εξωτερικό χώρο, όπως εργασίες σε τεχνικά και οικοδομικά έργα, εργοτάξια, ναυπηγοεπισκευαστικές ζώνες, διανομή και μεταφορά προϊόντων και αντικειμένων με δίτροχο όχημα, πατίνι, τροχοπέδιλα (delivery), κ.λπ.
Σημειώνεται ότι στις ως άνω περιπτώσεις υποχρεωτικής παύσης εργασιών εντάσσονται όλοι οι εργαζόμενοι ανεξαρτήτως του είδους απασχόλησής τους, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών πλατφορμών του άρθρου 68 του ν. 4808/2021.
Η παύση εργασιών δεν εφαρμόζεται σε οικονομικές δραστηριότητες που αφορούν σημαντικές και κοινωνικά κρίσιμες υποδομές στους τομείς της υγείας, των μεταφορών και της κοινής ωφέλειας (π.χ. υγειονομικές μονάδες, ύδρευση, ηλεκτρισμός, αεροπορικές μεταφορές, handling, θαλάσσιες, χερσαίες και σιδηροδρομικές μεταφορές), υπό την προϋπόθεση της λήψης των αναγκαίων μέτρων για την προστασία της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένης της παροχής κατάλληλων μέσων ατομικής προστασίας, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.
Σε περίπτωση μη τήρησης των υποχρεώσεων της παρούσας επιβάλλεται από την Επιθεώρηση Εργασίας, σύμφωνα με τα άρθρα 23 και 24 του ν. 3996/2011 (Α’ 170), χρηματικό πρόστιμο δυο χιλιάδων (2.000) ευρώ ανά εργαζόμενο της επιχείρησης.
Β. Παροχή εξ αποστάσεως εργασίας με το σύστημα τηλεργασίας
Για την προστασία των εργαζομένων στις περιοχές που, σύμφωνα με το επικαιροποιημένο Έκτακτο Δελτίο Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, αναμένεται να πληγούν ιδιαιτέρως το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης απευθύνει σύσταση στις ιδιωτικές επιχειρήσεις να εφαρμόσουν τηλεργασία σε όσες περιπτώσεις, είναι οργανωτικά εφικτή η παροχή εξ αποστάσεως εργασίας.
Γ. Έκτακτα μέτρα για την οργάνωση του χρόνου εργασίας
Για την εφαρμογή της παρούσας εγκυκλίου και για τη διευκόλυνση των εργαζομένων κατά την τυχόν αλλαγή χρόνου προσέλευσης και αποχώρησής τους από την εργασία, οι εργοδότες στις περιοχές που αναμένεται, σύμφωνα με το επικαιροποιημένο Έκτακτο Δελτίο Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, να πληγούν ιδιαιτέρως δύνανται να μην καταχωρούν εκ των προτέρων στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ κάθε αλλαγή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας.
Κακοκαιρία: Τι ισχύει για τους εργαζόμενους στο Δημόσιο
Να απουσιάσουν νόμιμα σήμερα, Τετάρτη, 21 Ιανουαρίου, από την υπηρεσία τους έχουν τη δυνατότητα οι δημόσιοι υπάλληλοι που δεν δύνανται να μετακινηθούν λόγω της κακοκαιρίας, όπως ανακοινώθηκε από το υπουργείο Εσωτερικών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου, οι δημόσιοι υπάλληλοι δύνανται την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου, να μην προσέλθουν στα καθήκοντά τους και να απουσιάσουν δικαιολογημένα λόγω αδυναμίας προσέλευσης στο πλαίσιο της γενικευμένης κακοκαιρίας που αναμένεται να πλήξει και την Αττική με το Έκτακτο Δελτίο Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων της ΕΜΥ να προειδοποιεί για σοβαρή επιδείνωση των καιρικών φαινομένων.
Η άδεια επιτρέπει απουσία έως 2 εργάσιμων ημερών ανά έτος σε περιπτώσεις ανυπαίτιας αδυναμίας μετακίνησης λόγω δυσμενών καιρικών φαινομένων, υπό την προϋπόθεση ότι έχει προηγηθεί επίσημη σύσταση περιορισμού των μετακινήσεων από τις αρμόδιες αρχές.
Παράλληλα θα τονίζεται ότι οι υπάλληλοι που θα μετακινηθούν προς τον χώρο εργασίας τους πρέπει να το πράξουν με ασφάλεια, ενώ θα επιτρέπεται και καθυστερημένη προσέλευση χωρίς καμία συνέπεια, όταν αυτή οφείλεται σε έκτακτες συνθήκες ή ανωτέρα βία που σχετίζεται με την κακοκαιρία.
Ωστόσο, τα μέτρα δεν αφορούν προσωπικό υπηρεσιών αιχμής, όπως δήμοι, περιφέρειες, νοσηλευτικά ιδρύματα και άλλες κρίσιμες υπηρεσίες, οι οποίες πρέπει να συνεχίσουν τη λειτουργία τους σύμφωνα με οδηγίες των επικεφαλής τους.
Η ανακοίνωση του υπουργείου Εσωτερικών
Σε συνέχεια του Έκτακτου Δελτίου Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων (ΕΔΕΦΚ), που εκδόθηκε την Τρίτη 20 Ιανουαρίου 2026, από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ), καλούνται οι υπηρεσίες του δημοσίου που εδρεύουν σε περιοχές που αναφέρονται σε αυτό. Όπως τυχόν θα επικαιροποιείται αρμοδίως από την ΕΜΥ βάσει της εξέλιξης του καιρικού φαινομένου, να προβούν σε ό,τι αφορά τη λειτουργία των υπηρεσιών για την Τετάρτη 21/1/2026, στις εξής ενέργειες:
Σε περιπτώσεις όπου, με βάση τη φύση των καθηκόντων των εργαζομένων είναι δυνατή η εξ αποστάσεως παροχή εργασίας, συνιστάται η τηλεργασία σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 7 του ν. 4807/2021 ή άλλες ειδικές διατάξεις, προκειμένου αφενός να προστατευθούν οι εργαζόμενοι από τυχόν επιπτώσεις λόγω των καιρικών συνθηκών, και αφετέρου να διασφαλιστεί η λειτουργία των Υπηρεσιών.
Οι υπάλληλοι που δεν δύνανται λόγω της φύσης των καθηκόντων τους να παρέχουν εργασία εξ αποστάσεως, δύνανται να κάνουν χρήση των προβλεπόμενων εκ του νόμου αδειών απουσίας. Για το μόνιμο και ΙΔΑΧ προσωπικό του Δημοσίου ισχύει η διάταξη της παρ. 11 του άρθρου 50, του ΥΚ και για το ΙΔΟΧ προσωπικό οι διατάξεις των άρθρων 657-658 του ΑΚ περί ανυπαίτιας μη παροχής εργασίας. (Σχετική η εγκύκλιος με αρ. ΔΙΔΑΔ/Φ.49Κ/1193/οικ. 4758/20-3-2023-ΑΔΑ: 63ΤΠ46ΜΤΛ6-ΦΘΧ). Για την έγκριση της άδειας αυτής δεν απαιτείται εν προκειμένω η προσκόμιση δικαιολογητικών από δημόσιες αρχές.
Στις περιπτώσεις που η παρουσία των υπαλλήλων στις Υπηρεσίες τους κριθεί αιτιολογημένα ότι δύναται ή πρέπει να πραγματοποιηθεί σε μεταγενέστερο ή προγενέστερο χρόνο από τον καθορισμένο χρόνο προσέλευσης ή αποχώρησης, η τυχόν καθυστέρηση στην προσέλευση ή η πρόωρη αποχώρησή τους κρίνεται αιτιολογημένη, εφόσον στοιχειοθετείται αντικειμενική αδυναμία προσέλευσης ή αποχώρησης στον καθορισμένο χρόνο, καθώς σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να προτάσσεται η ασφάλεια τους.
Προς αποφυγή της ταλαιπωρίας των πολιτών, διευκρινίζεται ότι τυχόν ραντεβού με Δημόσιες υπηρεσίες που έχουν προγραμματιστεί για την 21η/1/2026, τα οποία εκτάκτως, λόγω των έκτακτων καιρικών συνθηκών δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν, οι Υπηρεσίες θα πρέπει να μεριμνήσουν για να ενημερωθούν αρμοδίως οι πολίτες με κάθε πρόσφορο τρόπο και να υπάρξει μέριμνα άμεσα για τον επαναπρογραμματισμό νέου ραντεβού.
Τα ως άνω δεν τυγχάνουν εφαρμογής σε εκείνους τους υπαλλήλους, τα καθήκοντα των οποίων συνδέονται άμεσα με την αντιμετώπιση των δυσμενών καιρικών συνθηκών. Για τους υπαλλήλους αυτούς, αρμόδιοι να παρέχουν οδηγίες για τον τρόπο παροχής εργασίας είναι οι επικεφαλής των υπηρεσιών αιχμής, στην οποία ανήκουν οργανικά, ιδίως αρμόδιος επικεφαλής των ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού, νοσηλευτικών ιδρυμάτων κ.λπ.
