Για το πόρισμα της Πυροσβεστικής αναφορικά με την θανατηφόρα έκρηξη στο εργοστάσιο Βιολάντα μίλησε ο Κώστας Τσίγκας, πρόεδρος της Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος στα Παραπολιτικά 90,1 και στην εκπομπή Πρωινή Αφετηρία και στην Έρη Πανάγου.
Όπως είπε, «σε κάθε εγκατάσταση ή επιχείρηση που διαθέτει υγραέριο, είναι προαπαιτούμενο οι δεξαμενές να βρίσκονται εκτός της εγκατάστασης, εκτός του κτηρίου, και μέσω υπόγειων σωληνώσεων να γίνεται η παροχή υγραερίου στον εσωτερικό χώρο. Αυτό που διαπιστώσαμε, όμως, ήταν ότι στην υπόγεια διαδρομή υπήρχε διάτρηση των σωληνώσεων, από την οποία προερχόταν διαρροή όλου αυτού του εκρηκτικού μείγματος.
Το μείγμα, λόγω της βαρύτητας, οδηγήθηκε στο υπόγειο και, με την παρουσία είτε ηλεκτρικού ρεύματος είτε κάποιου σπινθήρα, προκλήθηκε αυτή η τεράστια καταστροφή και, δυστυχώς, η απώλεια πέντε συνανθρώπων μας. Πρόκειται, μάλιστα, για ένα πόρισμα που δείχνει ότι το πρόβλημα αυτό υπήρχε εδώ και πολύ καιρό· η διαρροή του προπανίου δεν ήταν κάτι πρόσφατο».
Σε ερώτηση για το αν η διαρροή φαίνεται να είχε ξεκινήσει αρκετό καιρό πριν, ο κ. Τσίγκας απάντησε:
«Δυστυχώς, ναι. Στην υπόγεια διαδρομή των σωληνώσεων, είτε λόγω υγρασίας είτε λόγω άλλων παραγόντων που επηρέασαν τα δομικά και τεχνικά χαρακτηριστικά τους, εκτιμούμε ότι υπήρχε σταδιακή διαρροή. Το αέριο, οδηγούμενο στην ατμόσφαιρα, δημιούργησε εκρηκτικό μείγμα, το οποίο στη συνέχεια προκάλεσε την έκρηξη. Οι υπεύθυνοι ασφαλείας του εργοστασίου θα μπορούσαν να το είχαν αντιληφθεί. Από τη στιγμή που υπήρχε οσμή, έπρεπε να ειδοποιηθεί άμεσα η διοίκηση και να ακολουθήσει τεχνικός έλεγχος, ώστε να εντοπιστούν ενδεχόμενες βλάβες».
Ερωτηθείς αν υπήρχαν τα απαραίτητα μέτρα πυροπροστασίας στο εργοστάσιο Βιολάντα, ο κ. Τσίγκας σημείωσε πως «σε κάθε περίπτωση, η εγκατάσταση όφειλε να διαθέτει όλα τα προβλεπόμενα μέτρα και μέσα πυροπροστασίας. Αυτά ακριβώς αναζητούνται στο πλαίσιο της διερεύνησης και της προανάκρισης, ώστε να αποτυπωθεί το τελικό πόρισμα. Φαίνεται πως έχει εντοπιστεί η ακριβής αιτία, δηλαδή η διαρροή, όπως είχε φανεί από την πρώτη στιγμή. Ωστόσο, εξετάζεται αν και κατά πόσο λειτουργούσαν τα συστήματα πυροπροστασίας».
Σε ερώτηση για το αν υπάρχει πιθανότητα να μην λειτούργησαν οι ανιχνευτές εκρηκτικών μειγμάτων στο εργοστάσιο Βιολάντα, ο πρόεδρος της Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος τόνισε πως «αυτό είναι ένα από τα βασικά ζητήματα που διερευνώνται. Το πόρισμα, σε συνδυασμό με τις εκθέσεις των τεχνικών συμβούλων και των πραγματογνωμόνων, θα δείξει αν υπήρχαν ανιχνευτές και για ποιο λόγο δεν λειτούργησαν».
Ερωτηθείς ως προς το πότε ήταν η τελευταία φορά που η Πυροσβεστική είχε πραγματοποιήσει έλεγχο στο εργοστάσιο, είπε πως «κάθε τρία χρόνια είμαστε υποχρεωμένοι να πραγματοποιούμε ελέγχους σε τέτοιες εγκαταστάσεις. Από τη στιγμή που υποβάλλεται μελέτη πυροπροστασίας και ασφάλειας για τη λειτουργία και την αδειοδότηση μιας εγκατάστασης, η Πυροσβεστική οφείλει να ελέγχει αν όλα τηρούνται όπως προβλέπεται. Το πότε ακριβώς έγινε ο τελευταίος έλεγχος θα το δείξει η έρευνα.
Ο κ. Τσίγκας σημείωσε δε πως η έρευνα αυτή «βεβαίως συνεχίζεται. Ο φάκελος έχει ανοίξει από την πρώτη στιγμή και βρίσκεται στα χέρια της Δικαιοσύνης. Υπάρχουν ακόμη στοιχεία που πρέπει να εξεταστούν, τόσο σε επίπεδο ενεργητικής όσο και παθητικής πυροπροστασίας: τα δομικά υλικά, η σωστή διαδρομή των σωληνώσεων και άλλα επιμέρους ζητήματα που προβλέπονται στη μελέτη κάθε εργοστασίου».
Ερωτηθείς τέλος για το αν η Πυροσβεστική έχει έρθει σε επαφή και με εργαζόμενους που ανέφεραν την ύπαρξη οσμής, ο κ. Τσίγκας διευκρίνισε: «Αυτό δεν μπορώ να το γνωρίζω, καθώς το στάδιο της προανάκρισης διέπεται από μυστικότητα. Πιθανόν, αν δεν έχει ήδη γίνει, να γίνει στο άμεσο μέλλον. Χρειάζεται χρόνος και συνδυασμός στοιχείων, καταθέσεων και ευρημάτων για να οδηγηθούμε στο τελικό συμπέρασμα».
Τσίγκας: Το σύστημα ανίχνευσης που κοστίζει 10.000 ευρώ θα απέτρεπε την τραγωδία
Ο Κωνσταντίνος Τσίγκας μίλησε και στον ANT1 σημειώνοντας μεταξύ άλλων πως το σύστημα ανίχνευσης, που κοστίζει 10.000 ευρώ και δεν υπήρχε, θα απέτρεπε την τραγωδία.
«Με εντολή αρχηγού η Διεύθυνση αντιμετώπισης εγκλημάτων εμπρησμού, με επικεφαλής τον ίδιο τον διευθυντή στο σημείο για να μπορούν να αποτυπώσουν και να εντοπίσουν τα ακριβή αίτια αυτής της τραγωδίας.
Αποκλείοντας κάθε ενδεχόμενο είτε κάποια άλλη ενέργεια τρομοκρατική ή οτιδήποτε άλλο θα μπορούσε να προκαλέσει αυτή την έκρηξη, δυστυχώς απότυπώθηκε χθες, από την επίσημη ανακοίνωση του πυροσβεστικού σώματος ότι υπήρχε διαρροή στις υπόγειες σωληνώσεις οι οποίες από τους εξωτερικούς χώρους που ήταν οι δεξαμενές, οδηγούνταν με παροχή εντός του χώρου για να μπορεί να γίνει όλη η παραγωγική διαδικασία…
Το σύστημα ανίχνευσης που κοστίζει 10.000, σε μια επένδυση εκατομμυρίων, θα απέτρεπε την τραγωδία… Οι σωληνώσεις φαίνεται πως ήτανε παλιές».
Πόρισμα-κόλαφος του ΤΕΕΜ για το εργοστάσιο Βιολάντα
Εν τω μεταξύ, σοβαρές ελλείψεις στη θωράκιση της εγκατάστασης έναντι ενδεχόμενου ατυχήματος καταγράφει η έκθεση του κλιμακίου του Τμήματος Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών Μηχανισμών (ΤΕΕΜ), την οποία αποκάλυψε το τηλεοπτικό δίκτυο STAR. Από την ενδελεχή έρευνα στα συντρίμμια του εργοστασίου Βιολάντα προκύπτει ότι η μονάδα στερούνταν βασικών συστημάτων ασφαλείας, γεγονός που δεν επέτρεψε τον έγκαιρο εντοπισμό της διαρροής που οδήγησε στη φονική έκρηξη.
Το πλέον κρίσιμο εύρημα αφορά την απουσία ανιχνευτών αερίου στον χώρο. Παρά τη χρήση μεγάλων ποσοτήτων προπανίου για τη λειτουργία των φούρνων, δεν υπήρχε σύστημα συναγερμού που θα προειδοποιούσε για τη συσσώρευση του καυσίμου. Παράλληλα, οι πυροτεχνουργοί της ΕΛ.ΑΣ. διαπίστωσαν σοβαρά κατασκευαστικά σφάλματα στο δίκτυο τροφοδοσίας, καθώς οι σωληνώσεις μεταφοράς του αερίου ήταν θαμμένες στο έδαφος, πρακτική που αντίκειται στους κανόνες ασφαλείας, οι οποίοι προβλέπουν υπέργειες και ορατές εγκαταστάσεις για τον έλεγχο πιθανών φθορών.
Το συγκεκριμένο πόρισμα, που εκτιμάται ότι μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την πορεία της ανάκρισης, δεν διαβιβάστηκε στην Πυροσβεστική, αλλά εστάλη απευθείας στην Εισαγγελία Τρικάλων.
Παράλληλα, για πολύμηνη διαρροή προπανίου έκανε λόγο και ο διοικητής του ΕΣΚΕΔΙΚ, υποστράτηγος Αναστάσιος Μιχαλόπουλος, κατά την ενημέρωση για τα αίτια της τραγωδίας. Όπως ανέφερε, η διαφυγή του αερίου, μέσω του εδάφους, μετακινήθηκε σε απόσταση περίπου 25 μέτρων και εγκλωβίστηκε σε υπόγειο χώρο, όπου, σε συνδυασμό με σπινθηρισμό από ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό, προκάλεσε την έκρηξη.
Σύμφωνα με την Πυροσβεστική, οι δυνάμεις της ενήργησαν άμεσα, προχωρώντας σε επιχειρήσεις κατάσβεσης, διάσωσης εργαζομένων και εντοπισμού θυμάτων, με τον χώρο να ασφαλίζεται από την πρώτη στιγμή παρουσία εισαγγελέα και βάσει των προβλεπόμενων πρωτοκόλλων. Εντός 48 ωρών, έπειτα από αυτοψίες και τεχνική διερεύνηση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, συγκεντρώθηκαν στοιχεία που οδήγησαν σε τρεις συλλήψεις, ενώ στο σημείο μετέβησαν άμεσα και ελεγκτές της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας.