Τη δημιουργία μιας πραγματικά συμπεριληπτικής Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, όπου οι ανάπηροι καλλιτέχνες θα έχουν ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση και τη δημιουργία, διεκδικούν το Δίκτυο Άρση, καλλιτέχνες και επαγγελματίες του πολιτισμού, καλώντας παράλληλα το κοινό να στηρίξει την πρωτοβουλία υπογράφοντας τη σχετική διακήρυξη θέσεων.
Με αφορμή τη δημόσια διαβούλευση για την ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών (Α.Σ.Π.Τ.), ανάπηροι καλλιτέχνες, επαγγελματίες του πολιτισμού και οργανισμοί του χώρου ενώνουν τις φωνές τους ζητώντας ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα που θα εγγυάται ισότιμη συμμετοχή και πρόσβαση για όλους.
Τη διακήρυξη υπογράφουν μέλη του Δικτύου Άρση στην Ελλάδα και του ευρωπαϊκού δικτύου ADICLUS, τα οποία τονίζουν ότι η ίδρυση της νέας σχολής αποτελεί μια ιστορική ευκαιρία για τη χώρα να ευθυγραμμιστεί με τις ευρωπαϊκές πρακτικές στον τομέα της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης και της συμπερίληψης.
Όπως επισημαίνουν, ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό ίδρυμα στον χώρο του πολιτισμού δεν μπορεί να αγνοεί την προσβασιμότητα και τη συμμετοχή των ανάπηρων ατόμων. Η νέα σχολή, σημειώνουν, οφείλει να δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου η καλλιτεχνική έκφραση δεν θα περιορίζεται από αποκλεισμούς, αλλά θα στηρίζεται στην αρχή της ισότητας.
Στο κείμενο θέσεων που έχουν δημοσιοποιήσει διατυπώνονται συγκεκριμένες προτάσεις για τη λειτουργία της σχολής. Μεταξύ άλλων ζητείται η ρητή απαγόρευση διακρίσεων λόγω αναπηρίας στο ιδρυτικό νομοσχέδιο και η κατάργηση της προϋπόθεσης «αρτιμέλειας» για την εισαγωγή στη σχολή, ώστε η αξιολόγηση των υποψηφίων να βασίζεται αποκλειστικά στην καλλιτεχνική τους επάρκεια.
Παράλληλα δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην πλήρη προσβασιμότητα των εγκαταστάσεων, ώστε οι χώροι διδασκαλίας, οι σκηνές, τα παρασκήνια και οι τεχνικές υποδομές να μπορούν να χρησιμοποιούνται ισότιμα από όλους τους φοιτητές και τους διδάσκοντες.
Σημαντικό στοιχείο της πρότασης αποτελεί επίσης η ενσωμάτωση πρακτικών προσβασιμότητας στο πρόγραμμα σπουδών, όπως η ακουστική περιγραφή και η διερμηνεία στη νοηματική γλώσσα όπου απαιτείται, καθώς και η επιμόρφωση των καθηγητών ώστε να μπορούν να διδάσκουν σε μικτά τμήματα φοιτητών με και χωρίς αναπηρία.
Οι βασικές θέσεις
Συγκεκριμένα οι βασικές διεκδικήσεις είναι:
- Νομοθετική Διασφάλιση και Κατάργηση Διακρίσεων:
Το ιδρυτικό νομοσχέδιο της Α.Σ.Π.Τ. οφείλει να ενσωματώσει ρητά την απαγόρευση διακρίσεων λόγω αναπηρίας. Δεδομένου ότι η Α.Σ.Π.Τ. θα λειτουργήσει ως ΑΕΙ υπό τον Ν. 4957/2022, απαιτούμε την οριστική κατάργηση κάθε αναφοράς του όρους της «αρτιμέλειας» ως προϋπόθεση εισαγωγής. Η αξιολόγηση πρέπει να αφορά αποκλειστικά την καλλιτεχνική επάρκεια· απαραίτητη προϋπόθεση για τη συμμόρφωση της χώρας με τις συνταγματικές επιταγές περί ισότητας και επαγγελματικής ένταξης των ΑμεΑ.
- Κτηριακή προσβασιμότητα:
Ζητούμε οι νέες εγκαταστάσεις της Α.Σ.Π.Τ. να αποτελέσουν πρότυπο προσβασιμότητας στην Ευρώπη. Αυτό περιλαμβάνει πλήρη αυτόνομη πρόσβαση όχι μόνο στις αίθουσες διδασκαλίας, αλλά και στις σκηνές, τα παρασκήνια, τα αποδυτήρια και τους χώρους τεχνικής υποστήριξης, διασφαλίζοντας την ισότιμη συμμετοχή ανάπηρων φοιτητών και καθηγητών.
- Πρόγραμμα Σπουδών με βάση τη Συμπερίληψη:
Είναι αναγκαίο το εκπαιδευτικό υλικό και οι μέθοδοι διδασκαλίας να είναι συμβατές με την έννοια της προσβασιμότητας (π.χ. ακουστική περιγραφή, διερμηνεία, νοηματικής γλώσσας όπου απαιτείται κ.ά.). Προϋπόθεση αποτελεί η επιμόρφωση των καθηγητών στο ειδικό αυτό θέμα.
- Επιμόρφωση Καθηγητών:
Υποχρεωτική εκπαίδευση του διδακτικού προσωπικού της Α.Σ.Π.Τ. Οι καθηγητές πρέπει να αποκτήσουν τη γνώση μέσω συνεργασίας με εξειδικευμένους και έμπειρους καλλιτέχνες στο συγκεκριμένο αντικείμενο, ώστε να είναι σε θέση να διδάσκουν σε μικτά τμήματα.
- Θεσμική συνεργασία και εποπτεία:
Η δημιουργία μιας επιτροπής στα πρότυπα της Μονάδας Ισότιμης Πρόσβασης των Πανεπιστημίων, θα μπορεί να εξασφαλίζει και να αναθεωρεί τον τρόπο συμπερίληψης και
προσβασιμότητας και να προάγει την καλλιτεχνική πράξη.
- Σύνθεση: Συμμετοχή καλλιτεχνών με και χωρίς αναπηρία, εμπειρογνωμόνων προσβασιμότητας και εκπροσώπων της ακαδημαϊκής κοινότητας.
- Ρόλος: Επίβλεψη της μετάβασης στο νέο συμπεριληπτικό μοντέλο, επίλυση πρακτικών προβλημάτων (π.χ. προσαρμογή εξετάσεων, ανάγκες προσβασιμότητας) και διασφάλιση ότι η φωνή της κοινότητας ακούγεται σε κάθε στάδιο λήψης αποφάσεων.
- Διεθνής Εναρμόνιση:
Η πρόσφατη ευρωπαϊκή έρευνα Learning to Change έχει αναδείξει την ανάγκη για προσβάσιμη καλλιτεχνική εκπαίδευση ως θεμελιώδες δικαίωμα κι απαραίτητη προϋπόθεση για το μεταβαλλόμενο πολιτιστικό πεδίο. Η Ελλάδα οφείλει να πάψει να αποτελεί εξαίρεση αποκλεισμού στον ευρωπαϊκό χάρτη.
Δημιουργία ειδικής επιτροπής εποπτείας
Οι υπογράφοντες προτείνουν ακόμη τη δημιουργία ειδικής επιτροπής εποπτείας, με συμμετοχή καλλιτεχνών, εμπειρογνωμόνων προσβασιμότητας και εκπροσώπων της ακαδημαϊκής κοινότητας, η οποία θα παρακολουθεί την εφαρμογή των αρχών της συμπερίληψης και θα συμβάλλει στην επίλυση πρακτικών ζητημάτων.
«Δεν νοείται μέλλον στον πολιτισμό χωρίς εμάς», τονίζουν οι ανάπηροι καλλιτέχνες, υπογραμμίζοντας ότι η νέα σχολή πρέπει να στηρίζεται στη θεμελιώδη αρχή «Τίποτα για εμάς, χωρίς εμάς».
Παράλληλα απευθύνουν ανοικτό κάλεσμα προς καλλιτέχνες, επαγγελματίες του πολιτισμού αλλά και πολίτες να στηρίξουν την πρωτοβουλία, υπογράφοντας τη διακήρυξη θέσεων για μια Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών που θα εγγυάται την ισότιμη καλλιτεχνική δημιουργία για όλους.
Μπορείτε να υπογράψετε τη διακήρυξη εδώ
