Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι έρευνες της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας για τις τρεις συντονισμένες εμπρηστικές επιθέσεις που σημειώθηκαν στη Θεσσαλονίκη σε κατοικίες στελεχών της Νέας Δημοκρατίας, υπόθεση που έχει πλέον λάβει ακόμη σοβαρότερες διαστάσεις μετά τον θάνατο της Βάγιας Νέστορα, μητέρας της πολιτεύτριας της ΝΔ στην Α’ Θεσσαλονίκης, Αφροδίτης Νέστορα.
Οι επιθέσεις είχαν στόχο τις κατοικίες του προέδρου της Διοικούσας Επιτροπής ΝΔ Θεσσαλονίκης, Ζήση Ιωακείμοβιτς, του πρώην βουλευτή Β’ Θεσσαλονίκης, Σάββα Αναστασιάδη, και της Αφροδίτης Νέστορα. Το γεγονός ότι οι τρεις ενέργειες εκδηλώθηκαν μέσα σε διάστημα λίγων λεπτών, σε διαφορετικά σημεία της πόλης, οδηγεί τις αρχές στην εκτίμηση ότι οι δράστες κινήθηκαν βάσει οργανωμένου σχεδίου, με σαφή γνώση των στόχων και πιθανή προηγούμενη κατόπτευση.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονη πολιτική και κοινωνική αντίδραση, καθώς πλέον δεν ερευνάται μόνο ως μπαράζ εμπρηστικών επιθέσεων με ιδεολογική στόχευση, αλλά και ως υπόθεση με τραγική κατάληξη. Η απώλεια της Βάγιας Νέστορα έχει ανεβάσει τον βαθμό συναγερμού στις διωκτικές αρχές, ενώ στο κυβερνητικό επιτελείο αντιμετωπίζεται ως ζήτημα πρώτης γραμμής.
Το προφίλ των δραστών συνθέτει η Αντιτρομοκρατική
Οι αξιωματικοί της Αντιτρομοκρατικής επιχειρούν να συνθέσουν το προφίλ των δραστών μέσα από τα ευρήματα στα σημεία των επιθέσεων, το βιντεοληπτικό υλικό, τις καταθέσεις και τα στοιχεία που συλλέγονται από τις αστυνομικές υπηρεσίες της Θεσσαλονίκης. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ασφαλή συμπεράσματα για την ταυτότητα των εμπλεκομένων, ωστόσο ο τρόπος δράσης παρουσιάζει χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε επιθέσεις οι οποίες στο παρελθόν έχουν αποδοθεί στον αντιεξουσιαστικό χώρο.
Η χρήση αυτοσχέδιων εμπρηστικών μηχανισμών με γκαζάκια και εύφλεκτο υλικό, η επιλογή πολιτικών στόχων, η συντονισμένη εκτέλεση των χτυπημάτων και η πιθανή χρήση μοτοσικλετών για την προσέγγιση και τη διαφυγή των δραστών αποτελούν στοιχεία που βρίσκονται στο μικροσκόπιο των αρχών. Πρόκειται, πάντως, για ερευνητική κατεύθυνση και όχι για οριστικό συμπέρασμα, καθώς οι αρχές εξακολουθούν να εξετάζουν όλα τα ενδεχόμενα.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο γεγονός ότι οι δράστες φαίνεται να γνώριζαν τις ακριβείς διευθύνσεις των προσώπων που στοχοποίησαν. Αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι είχε προηγηθεί κατόπτευση των περιοχών, συλλογή πληροφοριών και επιχειρησιακός σχεδιασμός, προκειμένου οι επιθέσεις να εκδηλωθούν σχεδόν ταυτόχρονα.
Γκαζάκια, μοτοσικλέτες και χτυπήματα μέσα σε λίγα λεπτά
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που αξιολογούν οι αρχές, οι τρεις εκρήξεις σημειώθηκαν μέσα σε χρονικό διάστημα περίπου 17 λεπτών. Το στοιχείο αυτό θεωρείται κρίσιμο, καθώς παραπέμπει σε συντονισμένη δράση και όχι σε μεμονωμένη ενέργεια. Οι αστυνομικοί εξετάζουν αν οι δράστες κινήθηκαν με δύο ή περισσότερα επιχειρησιακά οχήματα, κυρίως μοτοσικλέτες, ενώ στο πεδίο εκτιμάται ότι μπορεί να βρίσκονταν τουλάχιστον τρία άτομα.
Στο επίκεντρο των ερευνών έχουν μπει δύο άτομα που φέρονται να κινούνταν με μοτοσικλέτα, χωρίς να αποκλείεται η ύπαρξη υποστηρικτικής ομάδας. Οι αρχές προσπαθούν να διαπιστώσουν εάν οι εμπλεκόμενοι είχαν διακριτούς ρόλους, δηλαδή άλλοι ανέλαβαν την τοποθέτηση των μηχανισμών, άλλοι την επιτήρηση της περιοχής και άλλοι τη διαφυγή.
Η επιλογή της μεθόδου, δηλαδή οι αυτοσχέδιοι εμπρηστικοί μηχανισμοί, παραπέμπει σε χτυπήματα χαμηλού επιχειρησιακού κόστους αλλά υψηλού συμβολισμού. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, το αποτέλεσμα υπήρξε τραγικό, καθώς η φωτιά και οι αναθυμιάσεις οδήγησαν στον θάνατο της μητέρας της Αφροδίτης Νέστορα, μετατρέποντας την υπόθεση σε έρευνα με ακόμη βαρύτερο ποινικό και πολιτικό φορτίο.
Οι στόχοι και το σενάριο της ιδεολογικής επιλογής
Οι αρχές εξετάζουν με ιδιαίτερη προσοχή την επιλογή των στόχων. Το γεγονός ότι και οι τρεις επιθέσεις στράφηκαν κατά προσώπων που συνδέονται με τη Νέα Δημοκρατία οδηγεί τους ερευνητές στην εκτίμηση ότι η στοχοποίηση είχε πολιτικά ή ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Ωστόσο, μέχρι να υπάρξει ανάληψη ευθύνης ή ταυτοποίηση των εμπλεκομένων, τα κίνητρα παραμένουν υπό διερεύνηση.
Στο πλαίσιο αυτό, οι αστυνομικοί εξετάζουν παλαιότερες υποθέσεις και γεγονότα που έχουν προκαλέσει κινητοποίηση στον αντιεξουσιαστικό χώρο. Ανάμεσα στα σενάρια που αξιολογούνται είναι εάν οι επιθέσεις συνδέονται με υποθέσεις όπως τα Προσφυγικά της λεωφόρου Αλεξάνδρας ή η τραγωδία του ναυαγίου της Πύλου το 2023, ζητήματα που είχαν αποτελέσει πεδία έντονης πολιτικής και κινηματικής αντιπαράθεσης.
Παράλληλα, στο μικροσκόπιο μπαίνει το ενδεχόμενο πίσω από τους φυσικούς αυτουργούς να υπάρχουν πρόσωπα ή ομάδες που έδωσαν κατευθύνσεις, εντολές ή υποστήριξη. Οι αρχές αναζητούν πιθανές διασυνδέσεις με άτομα που έχουν απασχολήσει στο παρελθόν για επεισόδια, επιθέσεις ή άλλες ενέργειες με παρόμοια χαρακτηριστικά.
Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει υπάρξει ανάληψη ευθύνης από κάποια οργάνωση. Μετά τον θάνατο της Βάγιας Νέστορα, αστυνομικές πηγές εκτιμούν ότι η πιθανότητα δημοσιοποίησης προκήρυξης ή ανακοίνωσης έχει μειωθεί σημαντικά, καθώς η υπόθεση έχει πλέον αποκτήσει βαρύτερες διαστάσεις.
Πώς εξελίσσονται οι έρευνες
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της έρευνας αναμένεται να παίξει το βιντεοληπτικό υλικό από κάμερες ασφαλείας. Οι αστυνομικοί έχουν ήδη συγκεντρώσει υλικό από δεκάδες σημεία και επιχειρούν να χαρτογραφήσουν τις διαδρομές που ακολούθησαν οι δράστες πριν και μετά τις επιθέσεις.
Το ζητούμενο είναι να εντοπιστούν τα οχήματα διαφυγής, να αποτυπωθούν οι κινήσεις των εμπλεκομένων και να διαπιστωθεί εάν υπήρχαν σημεία συνάντησης ή αλλαγής μέσων μετακίνησης. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη χρονική αλληλουχία των επιθέσεων, ώστε να εξακριβωθεί εάν επρόκειτο για την ίδια ομάδα που κινήθηκε διαδοχικά ή για περισσότερες ομάδες που έδρασαν παράλληλα.
Την ίδια ώρα, τα ευρήματα από τα τρία σημεία των επιθέσεων έχουν σταλεί για εργαστηριακές αναλύσεις. Οι ειδικοί αναζητούν γενετικό υλικό, αποτυπώματα, υπολείμματα από τους εμπρηστικούς μηχανισμούς και κάθε άλλο στοιχείο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ταυτοποίηση. Στο επόμενο στάδιο, η έρευνα ενδέχεται να στηριχθεί και σε τηλεπικοινωνιακά δεδομένα, εφόσον υπάρξουν άρσεις απορρήτου και εντοπιστούν συσκευές που κινήθηκαν ύποπτα στις περιοχές των επιθέσεων.
Η τελική εικόνα, σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, θα προκύψει από τον συνδυασμό όλων των δεδομένων: κάμερες, εγκληματολογικά ευρήματα, καταθέσεις, κινήσεις υπόπτων και πιθανές συνδέσεις με παλαιότερες υποθέσεις.
Βαρύ το κλίμα στη ΝΔ
Στη Νέα Δημοκρατία το κλίμα είναι βαρύ, καθώς οι επιθέσεις στράφηκαν κατά στελεχών του κόμματος και είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο της μητέρας της Αφροδίτης Νέστορα. Στο Μέγαρο Μαξίμου ζητούν καθαρή και απερίφραστη καταδίκη από το σύνολο του πολιτικού κόσμου, θεωρώντας ότι πρόκειται για ενέργεια που υπερβαίνει τα όρια μιας συνηθισμένης ποινικής υπόθεσης.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, μετά την είδηση του θανάτου της Βάγιας Νέστορα, δήλωσε ότι «οφείλουμε να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους: η Βάγια Νέστορα δολοφονήθηκε». Από την πλευρά του, ο γραμματέας της ΝΔ, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, χαρακτήρισε την επίθεση «κανονική τρομοκρατική επίθεση», ενώ η ίδια η Αφροδίτη Νέστορα έκανε λόγο για «απάνθρωπο τυφλό τρομοκρατικό χτύπημα».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε δήλωσή του, υπογράμμισε ότι «το τραγικό τέλος της Βάγιας Νέστορα» επιβεβαιώνει, όπως είπε, τον «δολοφονικό και απάνθρωπο χαρακτήρα της τυφλής βίας στη δημόσια ζωή». Ο πρωθυπουργός έστειλε μήνυμα μηδενικής ανοχής, τονίζοντας ότι «καμία ανοχή στο αίμα και τον διχασμό των άκρων» δεν μπορεί να υπάρξει σε μια δημοκρατική κοινωνία.
Νωρίτερα, κατά την επίσκεψή του στους τραυματίες των επιθέσεων που νοσηλεύονταν στο Ιπποκράτειο, ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για «άνανδρη δολοφονική επίθεση» και υποστήριξε ότι όσοι «ενδύονται τον μανδύα των κοινωνικών αγώνων» για να προχωρήσουν σε τέτοιες ενέργειες «δεν είναι παρά απλοί εγκληματίες».
Το μήνυμα Μητσοτάκη προς τους δράστες
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε αναφερθεί στις επιθέσεις και κατά την παρουσίαση της νέας ψηφιακής πλατφόρμας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ. Εκεί άφησε αιχμές για την πιθανή προέλευση των δραστών, συνδέοντας την υπόθεση με πρόσωπα ή ομάδες που, όπως είπε, έχουν «ξεβολευτεί» από καταλήψεις δεκαετιών στη Θεσσαλονίκη.
«Τους στέλνουμε ένα σαφέστατο μήνυμα: θα σας βρούμε και θα σας οδηγήσουμε στη Δικαιοσύνη», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός, δίνοντας σαφές πολιτικό στίγμα στην υπόθεση και ανεβάζοντας την πίεση προς τις διωκτικές αρχές για άμεση εξιχνίαση.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι αναφορές του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη, ο οποίος, πριν γίνουν γνωστές οι επιθέσεις, είχε τοποθετηθεί για το πρόσφατο περιστατικό με τα λεγόμενα «τάγματα εφόδου» στη Θεσσαλονίκη και είχε κάνει ειδική αναφορά στον Ρουβίκωνα, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί ως εγκληματική οργάνωση μέσω συνένωσης δικογραφιών.
Οι επόμενες ώρες θεωρούνται κρίσιμες για την πορεία της υπόθεσης. Η Αντιτρομοκρατική καλείται να ενώσει τα κομμάτια ενός σύνθετου παζλ, στο οποίο συνυπάρχουν ο επιχειρησιακός σχεδιασμός των επιθέσεων, η πολιτική στόχευση, η πιθανή ιδεολογική ταυτότητα των δραστών και το τραγικό αποτέλεσμα.
Οι αρχές επικεντρώνονται στην ταυτοποίηση των προσώπων που εμφανίζονται στα βίντεο, στην αντιπαραβολή των ευρημάτων με παλαιότερες υποθέσεις και στην αξιοποίηση κάθε στοιχείου που μπορεί να δείξει αν πίσω από τις επιθέσεις βρίσκεται μια μικρή αυτόνομη ομάδα ή ένα ευρύτερο δίκτυο. Ο θάνατος της Βάγιας Νέστορα έχει μετατρέψει την έρευνα σε υπόθεση υψηλής προτεραιότητας για την ΕΛ.ΑΣ. και την Αντιτρομοκρατική, με βασικό στόχο τον εντοπισμό, τη σύλληψη και την παραπομπή των υπευθύνων στη Δικαιοσύνη.
