Στην τελική ευθεία μπαίνει η συζήτηση για τις αλλαγές στο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο. Σήμερα, ύστερα από πρόσκληση του Προέδρου της Επιτροπής του Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία Μιχαήλ Σφακιανάκη, προς όλα τα κόμματα αρχίζει η σχετική συζήτηση στην Βουλή.
Με στόχο την ευρύτερη πολιτική συναίνεση, θα συζητηθούν θέματα που εστιάζουν στο νέο μοντέλο του λυκείου, καθώς και στον τρόπο εισαγωγής στα Πανεπιστήμια μέσω του Εθνικού Απολυτηρίου. Ήδη υπάρχουν πορίσματα των ομάδων εργασίας και θα συζητηθεί το πλαίσιο προκειμένου αυτές οι αλλαγές να φθάσουν στα σχολεία.
Με βάση τις συζητήσεις που γίνονται στο πλαίσιο του Εθνικού Διαλόγου, θα διαμορφωθεί ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό προφίλ, που θα συνοδεύει τον μαθητή κατά τη σχολική του διαδρομή. Το νέο σύστημα φιλοδοξεί να αποτυπώσει τη συνολική πορεία του μαθητή στο σχολείο, καθώς και τις πιστοποιήσεις, τις δεξιότητες και τις ικανότητες που αναπτύσσει, με στόχο την αναβάθμιση της Εκπαίδευσης και τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου πλαισίου αναγνώρισης και αξιολόγησης της μαθησιακής εξέλιξης.
Στόχος είναι η δημιουργίας ενός συστήματος που δεν θα περιορίζεται στις επιδόσεις, αλλά θα αναδεικνύει τη συνολική µαθησιακή εξέλιξη, αναγνωρίζοντας τις γνώσεις που αποκτά, τις δεξιότητες και τα ενδιαφέροντα που καλλιεργεί κατά τη διάρκεια της σχολικής του διαδροµής κάθε παιδί, λαμβάνοντας υπόψη τη μοναδικότητα και την πορεία του. Η ανάπτυξη και η υλοποίηση του συστήματος θα γίνει σταδιακά, ακολουθώντας τα επίπεδα ωριμότητας των αλλαγών που θα συντελεστούν συνολικά στο εκπαιδευτικό σύστημα.
Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη λέει ότι στόχος είναι το πόρισμα της επιτροπής να παραδοθεί τον Νοέμβριο, ώστε το υπουργείο να είναι έτοιμο να νομοθετήσει στα τέλη του 2026 ή στις αρχές του 2027. Όπως έχει διευκρινίσει η υπουργός, οι αλλαγές δεν θα αφορούν τους σημερινούς μαθητές Λυκείου που προετοιμάζονται για πανελλαδικές εξετάσεις, αλλά τα μικρότερα παιδιά που σήμερα φοιτούν στη ΣΤ’ Δημοτικού ή στην Α’ Γυμνασίου. Το νέο μοντέλο θα κινείται στη λογική της σταδιακής συγκέντρωσης επιδόσεων και όχι της απόλυτης εξάρτησης από μια τρίωρη εξέταση. Το υπουργείο επιδιώκει ένα πιο «ισορροπημένο» μοντέλο, στο οποίο θα μετρά η συνολική εκπαιδευτική διαδρομή του μαθητή. Το πρώτο βήμα προς το νέο σύστημα θα είναι η ευρύτερη αξιοποίηση της Τράπεζας Θεμάτων.
Στο τραπέζι οι βαθμοί της Α’ Λυκείου και οι Πανελλαδικές
Κεντρικός άξονας του σχεδιασμού αποτελεί το Εθνικό Απολυτήριο, το οποίο, σύμφωνα με την Σοφία Ζαχαράκη θα αναβαθμίσει την αξία του Λυκείου και θα δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στη συνολική πορεία του μαθητή. Σύμφωνα με την υπουργό η Επιτροπή εξετάζει εάν για την πρόσβαση στα πανεπιστήμια θα προσμετρώνται οι βαθμοί και της Α’ Λυκείου ή μόνο της Β’ και της Γ’ Λυκείου. Επίσης δεν έχει αποφασιστεί ακόμα ο ρόλος των Πανελλαδικών Εξετάσεων, οι οποίες δεν καταργούνται άμεσα.
Οι στόχοι του νέου συστήματος
Η αλλαγή του συστήματος εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση που προωθεί το υπουργείο Παιδείας, θεσπίζοντας το εθνικό απολυτήριο, έχει ως στόχο να μειωθεί η πίεση των μαθητών ενώ βασικός στόχος για το υπουργείο είναι η δημιουργία ενός συστήματος που δεν θα περιορίζεται στις επιδόσεις, αλλά στην συνολική διαδρομή
Η κατεύθυνση που συζητείται είναι να μην κρίνονται όλα από μία φορά, αλλά η εισαγωγή στο πανεπιστήμιο να είναι αποτέλεσμα μιας πορείας στο Λύκειο, το οποίο πρέπει να αποκτήσει και πάλι το κύρος του και να σταματήσει να αποτελεί προθάλαμο για το πανεπιστήμιο.
Ειδικοί από Φινλανδία, Γαλλία και Ολλανδία
Ο σχεδιασμός της μεταρρύθμισης υποστηρίζεται και από διεθνείς οργανισμούς με εκπροσώπους από τη Φινλανδία, τη Γαλλία, την Ολλανδία, την Πορτογαλία και την Ισπανία, που μετέχουν στον διάλογο. «Κλειδιά» που αναμένεται να ανοίγουν τις πύλες στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση με το νέο σύστημα είναι η αξιολόγηση, που δεν θα βασίζεται αποκλειστικά σε μία εξεταστική διαδικασία, ο συνδυασμός μαθημάτων γενικής παιδείας και ο σημαντικός ρόλος της Τράπεζας Θεμάτων, με στόχο τη σταδιακή αναμόρφωση του συστήματος πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Παράλληλα, εξετάζονται διαφορετικά μοντέλα υπολογισμού του τελικού βαθμού, όπως ο συνυπολογισμός των επιδόσεων περισσότερων τάξεων του Λυκείου, οι εθνικά οργανωμένες απολυτήριες εξετάσεις και ο συνδυασμός ενδοσχολικής και εξωτερικής αξιολόγησης.. Ο στόχος είναι το Λύκειο να αξιοποιεί και να εμβαθύνει τις γνώσεις και τις ικανότητες που έχει αναπτύξει ο μαθητής, ολοκληρώνοντας τη σχολική του πορεία με το Εθνικό Απολυτήριο.
Ατομικό προφίλ μαθητή
Στο πλαίσιο του εθνικού διαλόγου έχει συζητηθεί η διαμόρφωση για κάθε μαθητή ενός προσωπικού μαθησιακού προφίλ, το οποίο θα εμπλουτίζεται σταδιακά, αποτυπώνοντας την εκπαιδευτική πορεία και την ανάπτυξή του σε όλη τη διάρκεια της φοίτησής του στο σχολείο. Σε αυτό μπορούν να ενταχθούν και εργαλεία επαγγελματικού προσανατολισμού, τα οποία θα βοηθούν τους μαθητές να κατανοούν καλύτερα τα ενδιαφέροντα και τις κλίσεις τους και να προετοιμάζονται ουσιαστικά για τις επιλογές σπουδών τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Θα αναδεικνύονται όλες οι σημαντικές πτυχές ανάπτυξης των μαθητών, όπως πιστοποιήσεις γνώσεων και δεξιοτήτων, γλωσσομάθεια, ψηφιακές δεξιότητες, αθλητικές διακρίσεις και συμμετοχή σε δράσεις εθελοντισμού, όπως συνεργασία, δημιουργικότητα και κριτική σκέψη.
Το χρονοδιάγραμμα
Ο διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο και τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου βασίζεται σε πέντε πυλώνες: εκπαιδευτικό περιεχόμενο και δεξιότητες μαθητών, σχολική ζωή και παιδαγωγικό κλίμα, επιμόρφωση και επαγγελματική ανάπτυξη εκπαιδευτικών, κτιριακές και ψηφιακές υποδομές, καθώς και διοίκηση και αξιολόγηση μαθητών.
Στις 22 Σεπτεμβρίου θα ξεκινήσει η δημόσια διαβούλευση, σε ηλεκτρονική πλατφόρμα, επί των προτάσεων της Επιτροπής 106 μελών , υπό την προεδρία του του Πανεπιστημίου Μιχαήλ Σφακιανάκη για το Εθνικό Απολυτήριο.
Στη διαβούλευση θα κληθούν να συμμετάσχουν με προτάσεις και σχόλια μαθητές, γονείς, εκπαιδευτικοί, εκπαιδευτικοί και κοινωνικοί φορείς. Στις 22 Σεπτεμβρίου θα ξεκινήσει η δημόσια διαβούλευση ενώ στις 12 Οκτωβρίου,μετά από επεξεργασία των σχολίων και προτάσεων θα έχει στα χέρια του μια πρώτη εικόνα από τα αποτελέσματα της διαβούλευσης που θα ολοκληρωθεί στο τέλος Οκτωβρίου. Από της 10 έως 12 Νοεμβρίου η Επιτροπή Εθνικού Διαλόγου θα επεξεργαστεί τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης και στις 31 του ίδιου μήνα θα παραδώσει στην υπουργό Παιδείας τις τελικές προτάσεις.
