Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής στην Ευρώπη έχει ως αποτέλεσμα οι άνθρωποι να περνούν περισσότερα χρόνια στη σύνταξη, μετά την αποχώρησή τους από την εργασία. Ωστόσο, το διάστημα κατά το οποίο ένας συνταξιούχος αναμένεται να ζήσει μετά την ηλικία συνταξιοδότησης διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Το Euronews εξετάζει τα διαθέσιμα στοιχεία για το 2024, χρησιμοποιώντας δεδομένα της Eurostat και του ΟΟΣΑ.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η ηλικία συνταξιοδότησης το 2024 ήταν κατά μέσο όρο 64,7 έτη για τους άνδρες και 64 έτη για τις γυναίκες. Με βάση το προσδόκιμο ζωής στην ηλικία αυτή, ένας άνδρας στην ΕΕ αναμένεται να ζήσει κατά μέσο όρο ακόμη 18,4 χρόνια μετά τη συνταξιοδότηση, ενώ για τις γυναίκες το αντίστοιχο διάστημα ανέρχεται σε 21,8 χρόνια.
Η διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι επομένως σημαντική: οι γυναίκες αναμένεται να περνούν κατά μέσο όρο 3,4 περισσότερα χρόνια στη σύνταξη. Η απόσταση αυτή συνδέεται κυρίως με το μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής των γυναικών. Στην ΕΕ, οι άνδρες που συνταξιοδοτούνται αναμένεται να ζήσουν μέχρι περίπου τα 83,1 έτη, ενώ οι γυναίκες μέχρι τα 85,8.
Οι διαφορές μεταξύ των χωρών είναι ιδιαίτερα μεγάλες. Για τους άνδρες, η αναμενόμενη διάρκεια στη σύνταξη κυμαίνεται από 14,7 χρόνια στη Βουλγαρία και την Ουγγαρία έως 27,3 χρόνια στην Τουρκία. Εντός της ΕΕ, το Λουξεμβούργο παρουσιάζει τη μεγαλύτερη διάρκεια, με 22 χρόνια. Αντίστοιχα, για τις γυναίκες η διάρκεια κυμαίνεται από 18,6 χρόνια στην Ουγγαρία έως 34,5 χρόνια στην Τουρκία, ενώ στο Λουξεμβούργο ξεπερνά τα 25 χρόνια.
Το Euronews επισημαίνει ότι η διαφορά μεταξύ των χωρών οφείλεται κυρίως σε δύο παράγοντες: την ηλικία συνταξιοδότησης και το προσδόκιμο ζωής. Δεν αρκεί δηλαδή να εξετάζεται πόσο ζουν οι άνθρωποι, αλλά έχει σημασία και το πότε εγκαταλείπουν την εργασία.
Υπάρχει επίσης διαφορά ανάμεσα στη θεσμοθετημένη ηλικία συνταξιοδότησης και στην πραγματική ηλικία κατά την οποία οι άνθρωποι εγκαταλείπουν την αγορά εργασίας. Στην ΕΕ, το 2024 οι άνδρες αποχωρούσαν από την αγορά εργασίας κατά μέσο όρο στα 63,8 έτη, ενώ η ηλικία συνταξιοδότησης ήταν 64,7. Για τις γυναίκες, η μέση ηλικία εξόδου από την αγορά εργασίας ήταν 62,9 χρόνια, έναντι ηλικίας συνταξιοδότησης 64 ετών.
Το άρθρο υπογραμμίζει, τέλος, ότι οι συντάξεις αποτελούν την κύρια πηγή εισοδήματος για τους ηλικιωμένους Ευρωπαίους, ενώ τα επίπεδα των συντάξεων παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των χωρών, τόσο σε ονομαστική αξία όσο και σε αγοραστική δύναμη.
Η εικόνα της Ελλάδας
Η Ελλάδα βρίσκεται στην ομάδα των χωρών όπου οι άνθρωποι αναμένεται να περνούν σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα στη σύνταξη.
Για τους Έλληνες άνδρες, η αναμενόμενη διάρκεια στη σύνταξη ανέρχεται σε 21 χρόνια. Η επίδοση αυτή είναι αισθητά υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που είναι 18,4 χρόνια. Το Euronews κατατάσσει την Ελλάδα μαζί με τη Γαλλία, τη Σλοβενία, την Ελβετία και τη Μάλτα στις χώρες όπου οι άνδρες αναμένεται να περνούν περισσότερα από 20 χρόνια στη σύνταξη.
Η εικόνα είναι αντίστοιχη για τις Ελληνίδες. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες όπου οι γυναίκες αναμένεται να περνούν περισσότερα από 22 χρόνια στη σύνταξη. Στην ίδια κατηγορία βρίσκονται, μεταξύ άλλων, η Σλοβενία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Ελβετία, η Μάλτα, η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Κύπρος και η Φινλανδία. Ο μέσος όρος για τις γυναίκες στην ΕΕ είναι 21,8 χρόνια.
Έτσι, σύμφωνα αποκλειστικά με τα στοιχεία που παρουσιάζει το άρθρο, η Ελλάδα βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και για τα δύο φύλα ως προς τα αναμενόμενα χρόνια παραμονής στη σύνταξη.
Είναι σημαντικό, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι οι αριθμοί αυτοί αποτελούν στατιστικές εκτιμήσεις. Τα 21 χρόνια για τους Έλληνες άνδρες, για παράδειγμα, δεν σημαίνουν ότι κάθε άνδρας στην Ελλάδα θα λαμβάνει σύνταξη ακριβώς για 21 χρόνια. Η εκτίμηση προκύπτει από το προσδόκιμο ζωής στην ηλικία συνταξιοδότησης και προϋποθέτει ότι πληρούνται και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις για τη λήψη σύνταξης. Επιπλέον, ορισμένοι άνθρωποι συνεχίζουν να εργάζονται ακόμη και μετά την ηλικία συνταξιοδότησης.
Η ελληνική περίπτωση, επομένως, εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση: όσο μεγαλύτερο είναι το προσδόκιμο ζωής σε σχέση με την ηλικία αποχώρησης από την εργασία, τόσο περισσότερα χρόνια αναμένεται να περάσει κάποιος στη σύνταξη. Η Ελλάδα, σύμφωνα με τα συγκεκριμένα δεδομένα του άρθρου, βρίσκεται στην πλευρά των χωρών όπου αυτή η περίοδος είναι σχετικά μεγάλη.
