Από τις περίπου 8 εκατομμύρια μετακινήσεις που πραγματοποιούνται ημερησίως στην Αττική, μόνο οι 2 εκατ. γίνονται με τα ΜΜΜ. Στο ίδιο πλαίσιο, ο μέσος χρόνος μετακίνησης με ΙΧ υπολογίζεται στα 25 λεπτά έως μισή ώρα, όταν με τα ΜΜΜ φθάνει περίπου στα 45 λεπτά.
Την διαπίστωση αυτή έκανε στο πρόσφατο συνέδριο GreenDealGreece 2026, ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, Θανάσης Τσιάνος.
Φυσικά το πρόβλημα στην Αθήνα είναι ακόμα μεγαλύτερο λόγω της αφύσικης υπερσυγκέντρωσης του πληθυσμού.
Για πολλούς κατοίκους στο λεκανοπέδιο, σε περιοχές με περιορισμένη σύνδεση με σταθερή τροχιά, αυτό συνεπάγεται χρήση ΙΧ αυτοκινήτου. Κάποιοι τυχεροί έχουν κοντά στο σπίτι και στο γραφείο μετρό, τραμ και αρκετές λεωφορειακές γραμμές. Πολλοί όμως δεν έχουν αυτήν την «πολυτέλεια».
Η επιλογή του λεωφορείου όταν δεν υπάρχει κοντά διαθέσιμη γραμμή μετρό ή τραμ, προϋποθέτει ο πολίτης να γνωρίζει την ακριβή ώρα που θα περάσει το όχημα. Κάτι που υπάρχει μεν σε μεγάλο βαθμό (όπου υπάρχουν φωτεινές πινακίδες ενημέρωσης χρόνου άφιξης), αλλά χρειάζεται βελτίωση και κανονικοποίηση, όπως και οι διαθέσιμες γραμμές, σε συνδυασμό με τη σύνδεσή τους με τα μέσα σταθερής τροχιάς.
Σε παλαιότερη παρέμβασή του ο Θανάσης Τσιάνος είχε επισημάνει ότι η χρήση των ΜΜΜ στην Αττική έχει υποχωρήσει από περίπου 40% το 2008, σε επίπεδα κοντά στο 25%, συνδέοντας αυτή την εξέλιξη με την πολυετή υποεπένδυση και την απώλεια ελκυστικότητας των υπηρεσιών.
Δεν αρκεί η ανανέωση του στόλου
Η προσθήκη νέων λεωφορείων και ο εκσυγχρονισμός συρμών είναι αναγκαίοι, αλλά το κρίσιμο ερώτημα είναι με ποια συχνότητα, σε ποιες περιοχές και με τι συνέπεια εκτελούνται τα δρομολόγια.
Η αύξηση της χρήσης των δημόσιων συγκοινωνιών περνά από την συχνότητα, την αξιοπιστία και την σωστή πληροφόρηση του επιβάτη.
Το ζητούμενο δεν είναι να πειστεί ο πολίτης να εγκαταλείψει οριστικά το ΙΧ όχημά του, αλλά να του προσφερθεί μια ολοκληρωμένη υπηρεσία για να ελέγξει το πρόγραμμα της ημέρας του.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αδυναμία του σημερινού συγκοινωνιακού σχεδιασμού: ο επιβάτης δεν μπορεί να οργανώσει τη μετακίνησή του με βάση μια αξιόπιστη πρόβλεψη.
Όταν δεν γνωρίζει αν το λεωφορείο θα περάσει στην ώρα του, αν θα έχει σήμερα ή αύριο απεργία ή κάποια διαδήλωση/αθλητική εκδήλωση, κλπ, πόσο θα περιμένει, ή αν θα χάσει την ανταπόκριση με το μετρό, τότε το ΙΧ παραμένει η ασφαλέστερη επιλογή, ακόμη και μέσα στην κίνηση.
Το ζητούμενο, συνεπώς, δεν είναι μόνο περισσότερα οχήματα στους δρόμους, αλλά καλύτερος συντονισμός των γραμμών, ενίσχυση των συχνοτήτων στις περιοχές που σήμερα εξυπηρετούνται ανεπαρκώς και πραγματική ενημέρωση σε πραγματικό χρόνο. Μετρήσιμη αξιοπιστία χρειάζεται, όχι απλώς ανακοινώσεις για νέους στόλους και επενδύσεις.
Γιατί η επιτυχία των δημόσιων συγκοινωνιών δεν θα κριθεί από το πόσα λεωφορεία θα προστεθούν, αλλά από το πόσοι πολίτες θα μπορούν να αφήσουν το αυτοκίνητό τους χωρίς να αισθάνονται ότι ρισκάρουν να αργήσουν στη δουλειά τους ή αν πολλές μέρες μέσα στο μήνα δεν θα έχει συγκοινωνία διότι έχει κάποια διαδήλωση ή απεργία ή αθλητική εκδήλωση. Και αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα για τις μετακινήσεις στην Αττική.
