Τη δυνατότητα ελεγχόμενων, προγραμματισμένων καύσεων πριν από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, ως εργαλείο πρόληψης και συνολικότερης διαχείρισης του κινδύνου στα δασικά οικοσυστήματα, ανοίγει το νέο νομοσχέδιο για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Όπως εξηγούν στο energygame.gr αρμόδιες πηγές με γνώση του σχεδιασμού, πρόκειται για μια παρέμβαση που δεν αποσκοπεί στη «νομιμοποίηση» της φωτιάς, αλλά στη θωράκιση των δασών απέναντι σε ολοένα και πιο ακραία φαινόμενα, σε ένα περιβάλλον κλιματικής κρίσης και συσσωρευμένης καύσιμης ύλης δεκαετιών.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το πλαίσιο που διαμορφώνεται προβλέπει ότι θα επιτρέπεται σε αρμόδιες δημόσιες υπηρεσίες, κατόπιν έγκρισης της Δασικής Υπηρεσίας και υπό αυστηρές τεχνικές και επιχειρησιακές προϋποθέσεις, η διενέργεια προδιαγεγραμμένων καύσεων στο πλαίσιο της πρόληψης, πριν από την αντιπυρική περίοδο. Στόχος είναι η μείωση της συσσωρευμένης καύσιμης ύλης σε επιλεγμένες ζώνες υψηλού κινδύνου, ώστε να περιορίζεται δραστικά η ένταση και η ανεξέλεγκτη εξάπλωση μελλοντικών πυρκαγιών.
Όπως τονίζουν οι πηγές, η λογική της ρύθμισης είναι απολύτως στοχευμένη. Σε μεγάλες δασικές εκτάσεις -για παράδειγμα σε ένα δάσος εκατοντάδων χιλιάδων στρεμμάτων- μπορεί να εντοπίζονται περιορισμένα τμήματα, της τάξης των 500 ή 1.000 στρεμμάτων, όπου επί χρόνια έχει συσσωρευτεί καύσιμη ύλη που δεν έχει απομακρυνθεί. Σε τέτοιες περιπτώσεις, εφόσον υπάρξει επιστημονική τεκμηρίωση και επιχειρησιακή αξιολόγηση κινδύνου, μπορεί να κριθεί προτιμότερη η ελεγχόμενη και απολύτως ασφαλής καύση αυτών των σημείων, προκειμένου να προστατευθεί το σύνολο της δασικής έκτασης σε περίπτωση μεγάλης πυρκαγιάς.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι η προδιαγεγραμμένη καύση δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως ένα μεμονωμένο μέτρο πρόληψης, αλλά ως μέρος μιας συνολικότερης παρέμβασης στη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων. Στο πλαίσιο αυτό, μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά και στη διαχείριση μεγάλων εκτάσεων, στη βελτίωση βοσκοτόπων ή ακόμη και στον περιορισμό ασθενειών των δέντρων, πάντα υπό κρατικό σχεδιασμό και έλεγχο.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που μεταφέρουν αρμόδιοι παράγοντες σχετικά με την προσβολή δασών από φλοιοφάγα έντομα. Όπως εξηγούν, εάν περιορισμένος αριθμός δέντρων, για παράδειγμα εκατό έλατα, προσβληθεί και δεν ληφθούν εγκαίρως μέτρα διαχείρισης της προβεβλημένης βιομάζας, η ασθένεια μπορεί μέσα σε λίγους μήνες να εξαπλωθεί σε ολόκληρο το δάσος. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία εκτεταμένων νεκρών εκτάσεων με εξαιρετικά υψηλό πυρολογικό φορτίο, γεγονός που αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο καταστροφικών πυρκαγιών μεγάλης κλίμακας.
Η εισαγωγή της προδιαγεγραμμένης καύσης εντάσσεται σε μια ευρύτερη αλλαγή φιλοσοφίας που επιχειρεί το νομοσχέδιο για τις πυρκαγιές. Το πλαίσιο συμπληρώνεται από το δεκαετές Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών, την υιοθέτηση του Συστήματος Διοίκησης Συμβάντων, την ενίσχυση της πρόληψης σε ιδιοκτησίες μέσω υποχρεωτικών καθαρισμών και ετήσιων δηλώσεων, καθώς και από μηχανισμούς αποτίμησης και λογοδοσίας μετά από κάθε αντιπυρική περίοδο.
Πέραν των προγραμματισμένων καύσεων στο πλαίσιο της πρόληψης, το νομοσχέδιο προβλέπει και τη θεσμική θωράκιση της ελεγχόμενης χρήσης πυρός κατά τη διάρκεια εξέλιξης μιας πυρκαγιάς, αποκλειστικά από το Πυροσβεστικό Σώμα και υπό συγκεκριμένους κανόνες εμπλοκής. Πρόκειται για τη δυνατότητα δημιουργίας αντιπύρ, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, με στόχο να ανακοπεί η πορεία ενός ενεργού μετώπου, πρακτική που μέχρι σήμερα εφαρμοζόταν αποσπασματικά και χωρίς σαφές, ενιαίο θεσμικό πλαίσιο.
Η εισαγωγή αυτών των εργαλείων εντάσσεται σε μια ευρύτερη αλλαγή φιλοσοφίας που επιχειρεί το νομοσχέδιο για τις πυρκαγιές. Στον πυρήνα του βρίσκεται η κατάρτιση δεκαετούς Στρατηγικού Σχεδίου Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών, το οποίο προβλέπεται να εγκρίνεται σε ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο και να λειτουργεί ως μόνιμος οδικός χάρτης για τον σχεδιασμό έργων, μέτρων και προτεραιοτήτων. Η στόχευση είναι οι επιχειρησιακές επιλογές και η κατανομή πόρων να συνδέονται συστηματικά με την εκτίμηση κινδύνου και όχι με αποσπασματικές παρεμβάσεις της τελευταίας στιγμής.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, το νομοσχέδιο ενσωματώνει το Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων, εισάγοντας ενιαία δομή διοίκησης, σαφώς οριοθετημένους ρόλους και τυποποιημένα πρωτόκολλα εμπλοκής για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, από το Πυροσβεστικό Σώμα έως την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τις λοιπές υπηρεσίες πολιτικής προστασίας. Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν χρόνιες παθογένειες που έχουν αναδειχθεί σε μεγάλες πυρκαγιές των τελευταίων ετών, όπως οι επικαλύψεις αρμοδιοτήτων, η ασάφεια στη λήψη αποφάσεων και τα φαινόμενα ασυντόνιστης δράσης στο πεδίο.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
