Ένα χρηματοδοτικό χάσμα 6,5 τρισ. ευρώ χωρίζει τις σημερινές επενδύσεις στο νερό από τις πραγματικές ανάγκες των υποδομών ύδατος έως το 2040, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του World Economic Forum. Σε μια περίοδο που η λειψυδρία, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η γήρανση των δικτύων πιέζουν όλο και περισσότερο τα συστήματα ύδρευσης, το νερό αναδεικνύεται σε έναν από τους πιο υποχρηματοδοτημένους –αλλά ταυτόχρονα κρίσιμους– τομείς υποδομών διεθνώς. Το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό: σήμερα επενδύονται μόλις 326 δισ. ευρώ τον χρόνο για το νερό, όταν οι πραγματικές ανάγκες απαιτούν υπερδιπλασιασμό των κεφαλαίων.
Σύμφωνα με την έκθεση του World Economic Forum με τίτλο «Bridging the €6.5 Trillion Water Infrastructure Gap: A Playbook», που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 σε συνεργασία με την Acea και το University of Cambridge, το συνολικό ύψος των επενδύσεων που απαιτούνται παγκοσμίως για υποδομές ύδατος έως το 2040 ανέρχεται στα 11,4 τρισ. ευρώ . Με βάση τις σημερινές τάσεις χρηματοδότησης, το κενό μεταξύ αναγκών και πραγματικών ροών κεφαλαίου διαμορφώνεται στα 6,5 τρισ. ευρώ, ποσό που αποτυπώνει με ακρίβεια το μέγεθος της υστέρησης.
Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί. Σήμερα, οι παγκόσμιες επενδύσεις στο νερό περιορίζονται σε περίπου 326 δισ. ευρώ ετησίως, ποσό που αντιστοιχεί σε μόλις 41 ευρώ ανά κάτοικο. Για να καλυφθούν οι ανάγκες έως το 2040, οι ετήσιες επενδύσεις θα πρέπει να φθάσουν τα 757 δισ. ευρώ, δηλαδή να αυξηθούν κατά 431 δισ. ευρώ τον χρόνο. Σε κατά κεφαλήν βάση, αυτό σημαίνει σχεδόν διπλασιασμό της δαπάνης, από τα 41 ευρώ στα 94 ευρώ ετησίως, ενώ ως ποσοστό του παγκόσμιου ΑΕΠ η απαιτούμενη δαπάνη προσεγγίζει το 1%.
Η έκθεση αποτυπώνει με σαφήνεια πού κατευθύνονται αυτά τα 11,4 τρισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο κομμάτι, περίπου 5,3 τρισ. ευρώ, αφορά την επέκταση των υποδομών πρόσβασης σε πόσιμο νερό και αποχέτευση, καθώς 2,2 δισ. άνθρωποι παγκοσμίως εξακολουθούν να στερούνται ασφαλές πόσιμο νερό και πάνω από 3,4 δισ. δεν έχουν βασικές υπηρεσίες αποχέτευσης. Άλλα 4,8 τρισ. ευρώ απαιτούνται για την ανανέωση και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υφιστάμενων υποδομών, πολλές από τις οποίες λειτουργούν με δίκτυα ηλικίας 40, 50 ή και 70 ετών, με απώλειες νερού που σε παγκόσμιο επίπεδο φθάνουν κατά μέσο όρο το 30%. Περίπου 1 τρισ. ευρώ κατευθύνεται σε δράσεις κυκλικότητας, όπως η επαναχρησιμοποίηση νερού και η ανάκτηση ενέργειας, ενώ μόλις 300 δισ. ευρώ αφορούν την καινοτομία, την ψηφιοποίηση, την τεχνητή νοημοσύνη και τα «έξυπνα» συστήματα διαχείρισης.
Η Ευρώπη βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της εξίσωσης. Οι επενδυτικές ανάγκες της ηπείρου εκτιμώνται σε περίπου 1,7 τρισ. ευρώ έως το 2040, ποσό που αντιστοιχεί σε σχεδόν το ένα τρίτο του παγκόσμιου επενδυτικού κενού στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Σε αντίθεση με άλλες περιοχές του κόσμου, το πρόβλημα στην Ευρώπη δεν είναι η καθολική πρόσβαση, αλλά η κατάσταση των υποδομών.
Τα ευρωπαϊκά δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης χαρακτηρίζονται από χαμηλούς ρυθμούς ανανέωσης, που σε πολλές χώρες δεν ξεπερνούν το 0,6% ετησίως, όταν το ελάχιστο βιώσιμο επίπεδο θεωρείται το 1% και το βέλτιστο το 2%. Το αποτέλεσμα είναι αυξημένες απώλειες νερού, υψηλότερο λειτουργικό κόστος και αυξανόμενοι κίνδυνοι αστοχίας, την ώρα που οι υποδομές καλούνται να αντέξουν μεγαλύτερες πιέσεις από ξηρασίες, πλημμύρες και ακραία καιρικά φαινόμενα.
Παράλληλα, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με νέες απαιτήσεις ποιότητας, καθώς οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας καλούνται να αντιμετωπίσουν αναδυόμενους ρύπους, όπως οι PFAS, που δεν καλύπτονται από τις παραδοσιακές τεχνολογίες. Η έκθεση επισημαίνει ότι σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών επενδύσεων θα κατευθυνθεί στην αναβάθμιση των μονάδων επεξεργασίας και στην ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογιών, προκειμένου να διασφαλιστεί η ποιότητα του νερού σε ένα αυστηρότερο ρυθμιστικό περιβάλλον.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
