Σε τροχιά νέων ρεκόρ περικοπών «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας εισέρχεται η ελληνική αγορά, με τις εκτιμήσεις για το 2026 να δείχνουν σαφή επιδείνωση του φαινομένου. Το στίγμα έδωσε ο καθηγητής του ΑΠΘ Παντελής Μπίσκας, παρουσιάζοντας στην ετήσια εκδήλωση της ΠΟΣΠΗΕΦ στη Θεσσαλονίκη τα αποτελέσματα προσομοιώσεων του εργαστηρίου του, σύμφωνα με τις οποίες οι περικοπές το 2026 αναμένεται να κινηθούν στο εύρος 3,3 έως 3,7 TWh, με μεσοσταθμική εκτίμηση περί τις 3,5 TWh.
Όπως υπογράμμισε, η επίδοση αυτή συνιστά αύξηση της τάξης του 75% σε σχέση με το 2025, όταν οι περικοπές έκλεισαν τελικά στις 2 TWh. «Πέρυσι είχαμε προειδοποιήσει για 1,5 με 2 TWh και τελικώς επιβεβαιώθηκε το δυσμενές σενάριο», σημείωσε, διευκρινίζοντας ότι οι υπολογισμοί αφορούν καθαρές περικοπές ενέργειας και όχι τις επιπλέον απώλειες εσόδων από μηδενικές ή αρνητικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά.
Ο ίδιος απέδωσε το μεγαλύτερο μέρος του «ψαλιδιού» στα φωτοβολταϊκά, εξηγώντας ότι η δομή της παραγωγής τους οδηγεί σε έντονο ταυτοχρονισμό. Η παραγωγή «συγκεντρώνεται» κυρίως στις μεσημβρινές ώρες, δημιουργώντας αιχμές έγχυσης που υπερβαίνουν τις ανάγκες κατανάλωσης, ιδίως σε περιόδους χαμηλού φορτίου. «Η μη αύξηση της ζήτησης συνιστά ένα καμπανάκι για τις ΑΠΕ, γιατί αν περιμένουμε από το φορτίο να μειωθούν οι περικοπές, μάλλον είναι λίγο δύσκολο», ανέφερε χαρακτηριστικά, μετατοπίζοντας το επίκεντρο της συζήτησης από την πλευρά της παραγωγής στη δομική στασιμότητα της ζήτησης.
Η διαπίστωση αυτή βρίσκει έρεισμα στα επίσημα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ, τα οποία παρουσιάστηκαν στο ίδιο πλαίσιο και αποτυπώνουν με ακρίβεια τη σημερινή εικόνα του συστήματος. Σύμφωνα με τα δεδομένα για το β’ τρίμηνο του 2026, η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ σε λειτουργία ανέρχεται πλέον στα 17,9 GW. Από αυτά, 9,0 GW είναι συνδεδεμένα στο Σύστημα Μεταφοράς και 8,9 GW στο Δίκτυο Διανομής, γεγονός που καταδεικνύει ότι η πράσινη ισχύς έχει διαχυθεί πλήρως σε όλα τα επίπεδα του ηλεκτρικού συστήματος.
Η τεχνολογική σύνθεση της ισχύος εξηγεί εν πολλοίς τη δυναμική των περικοπών. Τα φωτοβολταϊκά ανέρχονται σε 11,7 GW, δηλαδή σχεδόν τα δύο τρίτα της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ, ενώ τα αιολικά διαμορφώνονται στα 5,6 GW και οι λοιπές τεχνολογίες στα περίπου 0,6 GW. Η υπεροχή των φωτοβολταϊκών δεν είναι απλώς ποσοτική· είναι λειτουργικά καθοριστική, καθώς η παραγωγή τους ακολουθεί το ίδιο ημερήσιο μοτίβο, εντείνοντας την υπερπροσφορά σε συγκεκριμένα χρονικά «παράθυρα».
Τα ίδια στοιχεία του ΑΔΜΗΕ δείχνουν ότι η μέγιστη ιστορική αιχμή φορτίου προσεγγίζει τα 11 GW και μάλιστα μόνο για περιορισμένες ώρες μέσα στον χρόνο, ενώ το ετήσιο φορτίο παραμένει σταθεροποιημένο στις 50–51 TWh, ακόμη και μετά τη μεγάλη διασύνδεση της Κρήτης. Η σύγκριση είναι εύγλωττη: σχεδόν 18 GW εγκατεστημένης πράσινης ισχύος σε ένα σύστημα που «χωρά» 11 GW στην αιχμή του. Σε ώρες υψηλής ηλιοφάνειας, η ταυτόχρονη λειτουργία των 11,7 GW φωτοβολταϊκών δημιουργεί μαθηματικά συνθήκες υπερπροσφοράς.
Η ανισορροπία γίνεται ακόμη πιο έντονη αν ληφθεί υπόψη η δέσμευση ηλεκτρικού χώρου. Αυτήν τη στιγμή καταγράφεται όγκος εκκρεμών αιτημάτων προς τον ΑΔΜΗΕ που προσεγγίζει τα 48 GW, δηλαδή αιτήσεις για σύνδεση στο Σύστημα Μεταφοράς που βρίσκονται «στην ουρά» και δεν έχουν ακόμη λάβει όρους σύνδεσης. Η διάκριση είναι κρίσιμη: τα 32 GW αφορούν ισχύ που έχει ήδη κατοχυρωθεί ως δυνατότητα ένταξης στο σύστημα, ενώ τα 48 GW αποτυπώνουν την πρόσθετη πίεση που ασκεί η αγορά για νέες συνδέσεις. Σε ένα σύστημα με αιχμή φορτίου περί τα 11 GW, το μέγεθος αυτών των μεγεθών εξηγεί γιατί οι επιπλέον, άνω των 3 GW, αφορούν μελλοντικές μονάδες, συμπεριλαμβανομένων υπεράκτιων έργων και της Κρήτης. Συνολικά, η δεσμευμένη ισχύς προσεγγίζει τα 84 GW, σε ένα σύστημα με αιχμή 11 GW. Το μέγεθος της αναντιστοιχίας είναι δομικό και όχι συγκυριακό.
Στο επίπεδο της πραγματικής λειτουργίας του συστήματος, τα στοιχεία που επικαλέστηκε ο Π. Μπίσκας δείχνουν ότι το φαινόμενο των περικοπών έχει ήδη διευρυνθεί χρονικά. Το 2024 οι απορρίψεις παραγωγής καταγράφηκαν κυρίως την περίοδο Μαρτίου – Μαΐου. Το 2025 το φαινόμενο επεκτάθηκε μέχρι τον Ιούνιο, ενώ τον Αύγουστο σημειώθηκαν σημαντικές περικοπές λόγω υψηλής αιολικής παραγωγής. Το 2026 ξεκίνησε ήδη με 144–145 χιλιάδες MWh περικοπών τον Φεβρουάριο, δηλαδή σε χειμερινό μήνα, γεγονός που κατά την εκτίμησή του προοιωνίζεται ιδιαίτερα πιεστική άνοιξη.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
