Περίπου το ένα τρίτο των εισαγωγών φυσικού αερίου στην Ελλάδα εξακολουθεί να πραγματοποιείται μέσω του σημείου εισόδου του Σιδηροκάστρου, το οποίο αποτελεί τη βασική πύλη για τις ρωσικές ροές. Το μέγεθος αυτό μεταφράζεται σε 8,7 TWh επί συνόλου 26,42 TWh συνολικής ζήτησης κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, δηλαδή σε επίπεδα της τάξης του 33% του ενεργειακού μείγματος. Την ίδια ώρα, τη «μερίδα του λέοντος» κατέχουν οι εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), οι οποίες ανήλθαν σε 14,90 TWh και αντιστοιχούν περίπου στο 56% των συνολικών εισαγωγών, αποτυπώνοντας τη σταδιακή μετατόπιση προς εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού, με βάση τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ για το α’ τρίμηνο του 2026.
Παρά τις συστηματικές προσπάθειες διαφοροποίησης πηγών και οδεύσεων, με βασικό στόχο την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο από το φθινόπωρο του 2027, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό σχεδιασμό, η παρουσία του παραμένει ισχυρή. Υπενθυμίζεται ότι από τις 18 Μαρτίου τέθηκε σε ισχύ το πρώτο κρίσιμο ορόσημο, που αφορά την απαγόρευση νέων συμβολαίων για ρωσικό LNG και αγωγούς, εφόσον αυτά έχουν συναφθεί ή ανανεωθεί μετά τις 17 Ιουνίου 2025.
Οι αλλαγές που ενεργοποιήθηκαν σηματοδοτούν αφενός το «κλείσιμο» της αγοράς για νέες ποσότητες ρωσικού αερίου και αφετέρου την επιβάρυνση των εισαγωγών που στηρίζονται σε υφιστάμενα, «παλαιά» συμβόλαια, μέσω πρόσθετων γραφειοκρατικών διαδικασιών. Όπως επισημαίνουν στο energygame.gr καλά πληροφορημένες πηγές, οι νέες υποχρεώσεις επεκτείνονται και στα συμβόλαια που διατηρούν με την Gazprom με ισχύ έως το 2027 οι ελληνικοί όμιλοι (ΔΕΠΑ Εμπορίας, ΔΕΗ και Metlen), οι οποίοι καλούνται πλέον να υποβάλλουν αναλυτικά στοιχεία στις τελωνειακές αρχές, όπως οι εισαγόμενες ποσότητες, τα χαρακτηριστικά και η διάρκεια των συμβάσεων, προκειμένου να λαμβάνουν τις απαραίτητες εγκρίσεις, σύμφωνα με τις προβλέψεις του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου. Στην πράξη, τα τελωνεία προχωρούν στην έκδοση συγκεκριμένων εγκρίσεων για τις εισαγόμενες ποσότητες, βάσει των όρων και της διάρκειας των συμβολαίων. Εντούτοις, το ρωσικό αέριο δεν έχει διεισδύσει μόνο στο ενεργειακό μείγμα της χώρας, καθώς αντίστοιχα μεγέθη καταγράφονται και στις γειτονικές χώρες.
«Κλειδί» ο Κάθετος Διάδρομος
Υπό αυτό το πρίσμα, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, υπογράμμισε από το βήμα του συνεδρίου Power & Gas για ακόμη μία φορά τη στρατηγική σημασία της σαφούς και συνεκτικής ευρωπαϊκής στάσης απέναντι στο ρωσικό αέριο, επισημαίνοντας την ανάγκη να εκλείψουν οι αμφιβολίες και οι αμφισημίες ως προς την εφαρμογή της απόφασης για την οριστική κατάργησή του.
Παράλληλα, χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική την πρόσφατη συμφωνία των διαχειριστών φυσικού αερίου για τον Κάθετο Διάδρομο, τονίζοντας ότι «πλέον πρέπει να τρέξει το εμπορικό κομμάτι, να χτίσουμε πάνω στο εξαιρετικό πνεύμα συνεργασίας». Όπως ανέφερε, «δεν υπάρχει μια κουλτούρα συνεργασίας μεταξύ των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου, όμως το route 1 τις ένωσε για πρώτη φορά», υπογραμμίζοντας ότι «τα 16-17 bcm του Turk Stream πρέπει να αντικατασταθούν με άλλες πηγές», κάτι που προϋποθέτει ανάπτυξη νέων υποδομών, επαρκή αποθήκευση στην Ουκρανία και περαιτέρω διεύρυνση προς τα Δυτικά Βαλκάνια. Για τον επικεφαλής του Ομίλου AKTOR και CEO της Atlantic SEE LNG Trade, Αλέξανδρο Εξάρχου, κομβικός παράγοντας για την επιτυχία του Κάθετου Ενεργειακού Διαδρόμου και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης αποτελούν τα μακροχρόνια συμβόλαια προμήθειας LNG.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr