Η ελληνική αγορά υδρογονανθράκων εισέρχεται σε μια νέα, πιο απαιτητική φάση υλοποίησης, με ένα εκτεταμένο επενδυτικό πλάνο που προβλέπει γεωτρήσεις σε εννέα θαλάσσια blocks συνολικού ύψους άνω του 1 δισ. ευρώ, με αφετηρία τις αρχές του 2027 στο Βορειοδυτικό Ιόνιο και ορίζοντα ανάπτυξης έως τα τέλη της δεκαετίας, με επίκεντρο τις θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Κρήτης. Πρόκειται για ένα πολυετές πρόγραμμα που, υπό την πίεση της γεωπολιτικής αστάθειας και της ανάγκης ενεργειακής διαφοροποίησης, επιχειρεί να μετατρέψει το αυξημένο διεθνές ενδιαφέρον σε συγκεκριμένες επενδύσεις και παραγωγική δραστηριότητα. Αυτό σηματοδοτεί την επιστροφή της χώρας στις υπεράκτιες γεωτρήσεις μετά από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, ενώ παράλληλα ανοίγει ο δρόμος για την προσέλκυση νέων επενδυτών και την επαναξιολόγηση περιοχών που στο παρελθόν δεν είχαν ωριμάσει.
Η Πολιτεία επιχειρεί να ευθυγραμμιστεί με τη νέα «ταχύτητα» της αγοράς, με τη γενική γραμματέα Ενέργειας του ΥΠΕΝ, Δέσποινα Παληαρούτα, να διαμηνύει ότι το ερευνητικό πρόγραμμα εισέρχεται σε φάση ωρίμανσης χωρίς τα βαρίδια του παρελθόντος. Όπως υπογράμμισε από το βήμα του Power & Gas Forum, μια επιτυχής έκβαση των ερευνών θα αποτελέσει στρατηγική καμπή για τη χώρα, ενισχύοντας τόσο την ενεργειακή της αυτονομία όσο και τον γεωπολιτικό της ρόλο, ενώ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη δυνατότητα αποφυγής καθυστερήσεων ακόμη και σε περιπτώσεις προσφυγών, με την προϋπόθεση της πλήρους συμμόρφωσης με το θεσμικό πλαίσιο και τον αδιαπραγμάτευτο σεβασμό στο κράτος δικαίου.
Το μπλοκ 2
Το αφήγημα της επόμενης ημέρας για το ελληνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων «ξεδιπλώνεται» πλέον με πιο συγκεκριμένους όρους πλέον, καθώς η αγορά περνά από τις γενικές κατευθύνσεις σε σαφή επιχειρησιακά ορόσημα και μετρήσιμα χρονοδιαγράμματα. Από το βήμα του συνεδρίου, η διευθύνουσα σύμβουλος και Country Manager της Energean στην Ελλάδα, Κατερίνα Σάρδη, επιβεβαίωσε ότι η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο μπλοκ 2 στο Βορειοδυτικό Ιόνιο τοποθετείται χρονικά στον Φεβρουάριο του 2027, δίνοντας για πρώτη φορά σαφή χρονική «άγκυρα» στο πρόγραμμα. Το συγκεκριμένο block αποτελεί σήμερα το πλέον ώριμο έργο του ελληνικού χαρτοφυλακίου, με την προετοιμασία να έχει ήδη περάσει από τη φάση των μελετών σε επιχειρησιακή τροχιά.
Στην πράξη, η ωρίμανση αυτή αποτυπώνεται σε μια αλληλουχία παράλληλων ενεργειών που «τρέχουν» ταυτόχρονα. Η Energean έχει ήδη ολοκληρώσει την πρώτη φάση της Environmental Baseline Survey και συνεχίζει τη συστηματική δειγματοληψία του θαλάσσιου περιβάλλοντος στο Βορειοδυτικό Ιόνιο, με ειδικό ερευνητικό σκάφος να «σαρώνει» τον πυθμένα, προκειμένου να καταγραφεί με υψηλή ακρίβεια η υφιστάμενη κατάσταση του οικοσυστήματος. Η συγκεκριμένη μελέτη λειτουργεί ως «φωτογραφία αναφοράς», αποτυπώνοντας κρίσιμα δεδομένα για την ποιότητα των υδάτων, τη σύσταση των ιζημάτων, τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, αλλά και τυχόν ανθρωπογενείς επιβαρύνσεις, και αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία θα στηριχθεί η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τη γεώτρηση.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την υποβολή και έγκριση της ΜΠΕ, η οποία σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό αναμένεται να κατατεθεί στις αρχές του καλοκαιριού του 2026, με στόχο η αξιολόγηση να έχει ολοκληρωθεί έως το φθινόπωρο ή, το αργότερο, μέχρι το τέλος του έτους. Αν και η νομοθεσία προβλέπει τυπικά έναν κύκλο έγκρισης περίπου τριών έως τεσσάρων μηνών, η εμπειρία των προηγούμενων ετών δείχνει ότι η διαδικασία μπορεί να παραταθεί, γεγονός που καθιστά την έγκαιρη ολοκλήρωση της ΜΠΕ έναν από τους βασικούς παράγοντες ρίσκου για το συνολικό χρονοδιάγραμμα.
Καθοριστικό ρόλο για τη μετάβαση στην επόμενη φάση διαδραματίζει και η εξασφάλιση του γεωτρύπανου, με τις τελικές υπογραφές μεταξύ της Energean και της Stena Drilling να αναμένονται εντός Απριλίου. Η συμφωνία αφορά τη μίσθωση του γεωτρύπανου Stena DrillMAX, το οποίο έχει επιλεγεί για την εκτέλεση της πρώτης γεώτρησης στο μπλοκ 2. Την ύπαρξη προκαταρκτικής συμφωνίας επιβεβαίωσε και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, υπογραμμίζοντας ότι «πατάμε γκάζι», ώστε η γεώτρηση να πραγματοποιηθεί εντός χρονικού ορίζοντα μικρότερου των δώδεκα μηνών από την οριστικοποίηση των σχετικών διαδικασιών.
Το ίδιο το γεωτρύπανο, το Stena DrillMAX, αποτελεί μία από τις πλέον προηγμένες μονάδες υπεράκτιων γεωτρήσεων διεθνώς. Σε τεχνικό επίπεδο, η γεώτρηση στο μπλοκ 2 εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθεί σε θαλάσσιο βάθος περίπου 850 μέτρων, με τη διάτρηση να φτάνει σε συνολικό βάθος έως και 5 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας, ενώ η διάρκεια της επιχείρησης υπολογίζεται σε 60 έως 70 ημέρες. Στόχος είναι η διερεύνηση του σχηματισμού «Ασωπός 1», ενός ανθρακικού ταμιευτήρα που εντοπίστηκε μέσω τρισδιάστατης σεισμικής έρευνας το 2022 και ο οποίος εκτιμάται ότι μπορεί να φιλοξενεί σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου, της τάξης των 200 δισ. κυβικών μέτρων.
Υδρογονάνθρακες: Καθοριστική «καμπή» η περίοδος 2026-2027
Πέρα από το άμεσο ορόσημο της πρώτης γεώτρησης στο Βορειοδυτικό Ιόνιο, ο Αριστοφάνης Στεφάτος από το βήμα του ίδιου συνεδρίου περιέγραψε με σαφήνεια τη «δεύτερη γραμμή» του ελληνικού προγράμματος. Όπως εξήγησε, το 2026 αναμένεται να αποτελέσει έτος εντατικής προετοιμασίας, με στόχο την έναρξη σεισμικών ερευνών σε περιοχές όπως η Νότια Πελοπόννησος και η Νότια Κρήτη, σε ένα χρονοδιάγραμμα που ο ίδιος χαρακτήρισε «ασυνήθιστα απαιτητικό». Η υλοποίηση αυτού του σχεδιασμού, όπως υπογράμμισε, προϋποθέτει σημαντική επιτάχυνση των αδειοδοτικών διαδικασιών, οι οποίες όμως θα πρέπει να τηρηθούν απαρέγκλιτα, χωρίς εκπτώσεις, ενώ παράλληλα απαιτείται η άμεση προκήρυξη και ολοκλήρωση των σχετικών διαγωνισμών για την ανάθεση των ερευνών.
Σε τεχνικό επίπεδο, ο επικεφαλής της ΕΔΕΥΕΠ έδωσε σαφή εικόνα για το είδος των εργασιών που σχεδιάζονται, διαχωρίζοντας τα δισδιάστατα σεισμικά δεδομένα που θα καλύψουν εκτεταμένες θαλάσσιες περιοχές από τις τρισδιάστατες καταγραφές που θα πραγματοποιηθούν σε επιλεγμένα blocks, όπως το Α2. Η διάκριση αυτή δεν είναι τυπική, αλλά ουσιαστική: τα 2D δεδομένα λειτουργούν ως πρώτη ευρεία γεωφυσική χαρτογράφηση, ενώ τα 3D παρέχουν υψηλής ανάλυσης απεικόνιση της γεωλογικής δομής, επιτρέποντας την εξαγωγή πιο ασφαλών και συγκρίσιμων συμπερασμάτων ως προς τη βιωσιμότητα μιας γεώτρησης. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, τα δεδομένα αυτά οδηγούν σε «συγκρίσιμες αποφάσεις για γεώτρηση», υποδηλώνοντας ότι το πρόγραμμα εισέρχεται σε φάση όπου οι επενδυτικές επιλογές θα βασίζονται σε ώριμα και τεχνικά τεκμηριωμένα στοιχεία.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα blocks που εμφανίζουν ήδη αυξημένο βαθμό ωριμότητας. Ο κ. Στεφάτος ξεχώρισε το block 10 και τη Νοτιοδυτική Κρήτη ως περιοχές «εξαιρετικού ενδιαφέροντος», οι οποίες, όπως σημείωσε, βρίσκονται σε τροχιά λήψης τελικής επενδυτικής απόφασης για γεώτρηση. Υπενθυμίζεται ότι οι τρισδιάστατες (3D) θαλάσσιες γεωφυσικές καταγραφές, έκτασης 2.400 τ. χλμ. στο «block 10», πραγματοποιήθηκαν την περίοδο Δεκέμβριος 2022-Ιανουάριος 2023 από την εταιρεία PGS (Petroleum-Geoservices), με πλήθος εταιρειών να έχουν εξετάσει τα δεδομένα, χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής να έχει αποφασίσει κάποιος να τα αγοράσει και να συμπράξει επί του πεδίου με την HELLENiQ ENERGY. Το εν λόγω οικόπεδο βρίσκεται βόρεια του «Α2», με το τελευταίο να αποτελεί μία από τις τέσσερις παραχωρήσεις που πέρασαν στα χέρια της κοινοπραξίας Chevron-HELLENiQ ENERGY για έρευνα και ανάπτυξη, μαζί με τα οικόπεδα «Νότια της Πελοποννήσου», «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2».
Διαβάστε στο energygame.gr
