Τον βαρύγδουπο τίτλο «AccelerateEU για Προσιτή και Ασφαλή Ενέργεια μέσω επιταχυνόμενων δράσεων» φέρει η επικαιροποιημένη εργαλειοθήκη της Κομισιόν για την αντιμετώπιση των παρενεργειών από τον πόλεμο στον Κόλπο, ο οποίος έχει αυξήσει τον λογαριασμό για τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ευρώπη κατά 22 δισ. ευρώ σε 44 ημέρες και εγείρει ανησυχίες για την επάρκεια κάποιων καυσίμων, όπως τα αεροπορικά. Τα αποκαλυπτήρια της εργαλειοθήκης πραγματοποιούνται σήμερα (Τετάρτη 22 Απριλίου), προ της άτυπης Συνόδου Κορυφής των ηγετών της ΕΕ στη Λευκωσία στο τέλος της εβδομάδας. Παρά όμως τις προειδοποιήσεις του Επιτρόπου Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν για «δύσκολο καλοκαίρι στα καύσιμα» και τις αυξήσεις των τιμών στην αντλία, οι Βρυξέλλες κατέληξαν σε ένα πακέτο μη δεσμευτικών μέτρων χαμηλών προσδοκιών, από το οποίο λείπουν πρωτοβουλίες πανευρωπαϊκής εμβέλειας άμεσης απόδοσης για την ελάφρυνση του κόστους ενέργειας και κυριαρχούν η φειδωλή γραμμή του Eurogroup για προσωρινά μέτρα, στοχευμένα στις πιο ευάλωτες κατηγορίες καταναλωτών», σε συνδυασμό με συστάσεις εξοικονόμησης και «μέτρα πολυτελείας» όπως την χορήγηση κινήτρων για εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και την επέκταση της ηλεκτροκίνησης που φαίνεται να απευθύνονται κυρίως στα κράτη με πιο «βαθιές» τσέπες.
Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν δίνει «σήμα» αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης με μέτρα βγαλμένα από το «εγχειρίδιο» της πανδημίας του κορονοϊού και της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης του 2022-2023, όπως είναι η υποχρεωτική τηλεργασία στον ιδιωτικό τομέα τουλάχιστον μία ημέρα την εβδομάδα, η θέσπιση ημερών χωρίς αυτοκίνητο και η κινητροδότηση της χρήσης των δημόσιων συγκοινωνιών (π.χ. με μείωση των εισιτηρίων). Την ίδια στιγμή, από τη λίστα δεν λείπουν οι παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας στα δημόσια κτίρια (που είναι χρονοβόρες), ενώ μεταξύ των καλών πρακτικών από διάφορες χώρες που παρουσιάζονται ως παράδειγμα προς μίμηση είναι η επιδότηση 100% που δίνεται σε ευάλωτα νοικοκυριά για να αντικαταστήσουν τους λέβητες πετρελαίου και φυσικού αερίου (Αυστρία) και η μείωση του ΦΠΑ για αντλίες θερμότητας, οικιακά φωτοβολταϊκά και ηλιακούς θερμοσίφωνες (Βέλγιο).
Μέτρα-ασπιρίνες δηλαδή τη στιγμή που οι διεθνείς του πετρελαίου προσεγγίζουν εκ νέου τα 100 δολάρια το βαρέλι εν μέσω της έλλειψης ορατότητας για το πώς θα εξελιχθεί η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή με τους αναλυτές να προειδοποιούν ότι η αγορά προσεγγίζει ένα κρίσιμο σημείο καμπής, μετά το οποίο οι κυβερνήσεις ενδέχεται να στραφούν σε πιο δραστικά μέτρα περιορισμού της ζήτησης.
Η ακτινογραφία της εργαλειοθήκης της Κομισιόν
Από τις περισσότερες από 40 συστάσεις που περιλαμβάνει το σχέδιο της εργαλειοθήκης , πάνω από τις μισές αφορούν τις μεταφορές. Η Κομισιόν δίνει σαφώς προτεραιότητα στη μείωση της χρήσης του ΙΧ, καλώντας τις κυβερνήσεις να ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις να καθιερώσουν τουλάχιστον μία ημέρα τηλεργασίας την εβδομάδα, αλλά και να εξετάσουν το κλείσιμο δημόσιων κτιρίων όπου αυτό είναι εφικτό. Στο ίδιο πλαίσιο, εισηγείται τη δημιουργία ή επέκταση ζωνών χωρίς αυτοκίνητο μέσα στις πόλεις, την ενίσχυση του car sharing και τη μείωση των τιμών στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Ο στόχος είναι σαφής: λιγότερη χρήση ιδιωτικού αυτοκινήτου και μεγαλύτερη στροφή σε εναλλακτικούς τρόπους μετακίνησης. Η συνολική λογική των προτάσεων θυμίζει έντονα το πακέτο μέτρων που είχε επιστρατεύσει η Ευρώπη μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Στήριξη με δοκιμασμένες συνταγές, το βάρος στις εθνικές κυβερνήσεις
Στη μακρά λίστα των προτάσεων ξεχωρίζει και η αναφορά ότι η Κομισιόν είναι διατεθειμένη να στηρίξει χώρες που τάσσονται υπέρ της φορολόγησης των υπερκερδών των ενεργειακών εταιρειών, χωρίς όμως να δίνει, προς το παρόν, περισσότερες λεπτομέρειες. Στο σκέλος της στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, η Κομισιόν δεν φαίνεται να προτείνει κάτι ριζικά νέο. Από το προσχέδιο της εργαλειοθήκης λάμπουν δια της απουσίας τους τα δραστικά μέτρα που θα μπορούσαν να μειώσουν αυτόματα το κόστος στους λογαριασμούς ενέργειας. Παρά το γεγονός ότι η ίδια η Επιτροπή αναγνωρίζει το μέγεθος της κρίσης, οι προτεινόμενες κατευθύνσεις δεν απαντούν στο βασικό ζητούμενο που είναι πώς θα μειωθούν άμεσα οι τιμές της ενέργειας για νοικοκυριά και βιομηχανία. Στις βασικές συστάσεις περιλαμβάνονται η μείωση της φορολογίας στον ηλεκτρισμό (ενώ οι περισσότερες χώρες της ΕΕ αυτή τη στιγμή προχωρούν σε μειώσεις φόρους στο πετρέλαιο και το ντίζελ) και μείωση των φόρων και τελών στους λογαριασμούς ρεύματος, ιδίως για τα ευάλωτα νοικοκυριά. Μέτρα δηλαδή η εφαρμογή των οποίων συναρτάται με τη δημσοιονομική θέση κάθε χώρας, καθώς οι Βρυξέλλες έχουν εμμέσως πλην σαφώς αποκλείσει το ενδεχόμενο ενεργοποίησης ρητρών διαφυγής ώστε να μην συνυπολογίζεται το κόστος των έκτακτων αυτών μέτρων στους δημοσιονομικούς στόχους. Πλην όμως, τα δημοσιονομικά περιθώρια διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα. Άλλες αντοχές έχει η Γερμανία και άλλες η Ελλάδα ή η Βουλγαρία. Αντίστοιχα, και η χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων για τη βιομηχανία ευνοεί κυρίως τα κράτη με μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
