Ιδιαίτερα πενιχρή είναι η συμμετοχή των ελληνικών επιχειρήσεων στον ετήσιο κατάλογο που δημοσίευσε πριν από λίγες ημέρες η Κομισιόν, με τις ιδιωτικές επιχειρήσεις που επενδύουν τα περισσότερα σε έρευνα και ανάπτυξη (Ε&Α). Η συμμετοχή της χώρας μας περιορίζεται σε μόλις 6 επιχειρήσεις σε σύνολο 800 ευρωπαϊκών επιχειρήσεων που απαρτίζουν τον συγκεκριμένο κατάλογο. Μάλιστα οι ελληνικές επιχειρήσεις περιορίζονται σε χαμηλές θέσεις του καταλόγου με τις περισσότερες από αυτές να επενδύουν λιγότερο από 10 εκατ. ευρώ.
Ειδικότερα η παρουσίαση του European Innovation Scoreborad από την Κομισιόν, που αφορά το 2024, περιλαμβάνει την κατάρτιση δύο καταλόγων με τις επιχειρήσεις που επενδύουν τα περισσότερα σε Ε&Α. Ο πρώτος κατάλογος περιλαμβάνει 800 αμιγώς ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που επενδύουν τα περισσότερα σε Ε&Α και ο δεύτερος κατάλογος περιλαμβάνει τις 2.000 επιχειρήσεις απ’ ολόκληρο τον πλανήτη με τις μεγαλύτερες επενδύσεις σε Ε&Α.
Η Ελλάδα έχει συμμετοχή μόνον στον πρώτο κατάλογο και δεν έχει καμία συμμετοχή στον δεύτερο κατάλογο. Οι έξι ελληνικές συμμετοχές στον πρώτο κατάλογο με τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις είναι οι:
- Sunlight Group, με συνολικές επενδύσεις Ε&Α ύψους 20,4 εκατ. ευρώ
- Τιτάν, με επενδύσεις ύψους 8,8 εκατ. ευρώ,
- Εβροφάρμα, με επενδύσεις 7,6 εκατ. ευρώ
- Τέρνα Ενεργειακή, με επενδύσεις 7,4 εκατ. ευρώ,
- Ιντραλότ με 7,4 εκατ. ευρώ και
- ΓΕΚ Τέρνα με επενδύσεις Ε&Α ύψους 6,7 εκατ. ευρώ
Η συμμετοχή των ελληνικών επιχειρήσεων κρίνεται ιδιαίτερα χαμηλή. Η ελληνική παρουσία αντιστοιχεί μόλις στο 0,75% του καταλόγου των 800 επιχειρήσεων, ενώ η συνολική δαπάνη Ε&Α, είναι ακόμη πιο χαμηλή και αντιστοιχεί μόλις στο 0,02% του συνόλου της δαπάνης. Ειδικότερα και οι έξι ελληνικές επιχειρήσεις το 2024 δαπάνησαν 58,3 εκατ. ευρώ όταν οι 800 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που περιλαμβάνονται στο European Innovation Scoreboard δαπάνησαν 245,5 δισ. ευρώ.
Οι έξι ελληνικές εταιρείες με τις υψηλότερες δαπάνες σε έρευνα και ανάπτυξη
Τα ποσοστά αυτά, καταδεικνύουν την ένδεια της χώρας μας και της επιχειρηματικής της σκηνής σε δράσεις Ε&Α, με δεδομένο ότι το Ελληνικό ΑΕΠ αντιστοιχεί περίπου στο 1,3% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Πορτογαλία συμμετέχει στον ίδιο κατάλογο με 8 επιχειρήσεις οι οποίες ωστόσο είχαν 7πλάσιες επενδύσεις σε ύψος της χώρας μας, συνολικά 420 εκατ. ευρώ. Aκόμη και η Μάλτα φαίνεται να συμμετέχει στον κατάλογο με λιγότερες μεν εταιρείες, αλλά υψηλότερη συμμετοχή σε ύψος επενδύσεων.
Εν ολίγοις, η Ελλάδα δεν είναι η προτελευταία χώρα στην ΕΕ σε ότι αφορά τις επενδύσεις Ε&Α μαζί με την Κροατία. Τελευταία είναι η Τσεχία με τη συμμετοχή στο κατάλογο του European Innovation Scoreboard 2025 να είναι στο 0,01%.
Ένας δεύτερος δείκτης που παρουσιάζει αυτή την ένδεια επενδύσεων Ε&Α είναι οι δαπάνες ως ποσοστό του τζίρου. Με εξαίρεση την Εβροφάρμα που πέρυσι επένδυσε το 16,7% του τζίρου της σε Ε&Α, όλοι οι άλλοι μεγάλοι επενδυτές δαπάνησαν λιγότερο από το 2% των εσόδων τους.
Το επίσης αποθαρρυντικό είναι ότι οι επενδύσεις των ελληνικών εταιρειών σε έρευνα και ανάπτυξη το 2024, σύμφωνα με την Κομισιόν μειώθηκαν έναντι του 2023 κατά περίπου 9%. Αποπληθωρισμένες οι δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης παρουσιάζουν μείωση 12%. «Στην Ελλάδα, η αύξηση των επενδύσεων Ε&Α ήταν αρνητική λόγω της έντονης μείωσης της Ε&Α στον τομέα των κατασκευών και των υλικών. Από την άλλη πλευρά, η εταιρεία παραγωγής μπαταριών Sunlight αύξησε σημαντικά την Ε&Α (αύξηση 55%)», αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση της Κομισιόν.
Τα στοιχεία αυτά έρχονται σε σύγκρουση με τα στοιχεία που δίνει το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης της χώρα μας. Το τελευταίο «βλέπει» συνεχώς αύξηση των δαπανών έρευνας & ανάπτυξης στη χώρα μας, η οποία τροφοδοτείται κυρίως από τον ιδιωτικό τομέα. Για παράδειγμα το ΕΚΤ το 2024 είδε ότι οι δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης στη χώρα μας αυξήθηκαν κατά 8,6%, δηλαδή πάνω από τον πληθωρισμό και την αύξηση του ΑΕΠ της χώρας.
Μάλιστα την αύξηση αυτή, σύμφωνα με το ΕΚΤ, καθοδήγησε ο ιδιωτικός τομέας, οι δαπάνες Ε&Α του οποίου διευρύνθηκαν κατά 20,8% φτάνοντας τα 2,0 δισ. ευρώ, από περίπου 1,67 δισ. ευρώ το 2023. Οι συνολικές δαπάνες Ε&Α στη χώρα μας, σύμφωνα με το ΕΚΤ ανήλθαν σε 3,65 δισ. ευρώ το 2024.
