Τις προσδοκίες του κοινού από τις επιχειρήσεις, σε ένα περιβάλλον έντονης οικονομικής πίεσης και γεωπολιτικής αστάθειας αποτυπώσει η πέμπτη ετήσια παγκόσμια έρευνα της SEC Newgate που διεξήχθη σε 20 χώρες με τη συμμετοχή άνω των 20.000 πολιτών και πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά με 1.054 συμμετέχοντες.
Τα ελληνικά ευρήματα αναδεικνύουν ένα κοινό που ευθυγραμμίζεται με τις διεθνείς τάσεις, αλλά ξεχωρίζει για τη χαμηλότερη ανοχή του σε ελλείμματα διαφάνειας και τη μεγαλύτερη βαρύτητα που αποδίδει στον τοπικό αντίκτυπο ως καθοριστικό παράγοντα εταιρικής φήμης.
Σε ένα περιβάλλον έντονης οικονομικής πίεσης, κοινωνικής αβεβαιότητας και αυξημένων απαιτήσεων για υπεύθυνη επιχειρηματική λειτουργία, οι προσδοκίες των Ελλήνων πολιτών απέναντι στις επιχειρήσεις – είναι πια απόλυτα σαφείς: Η κοινωνία δεν αρκείται πλέον σε δηλώσεις προθέσεων ή σε αποσπασματικές δράσεις, αλλά αξιολογεί τη συνολική στάση των οργανισμών, τη συνέπεια λόγων και πράξεων και, κυρίως, τον πραγματικό αντίκτυπο που έχουν στην καθημερινότητα, το περιβάλλον και την οικονομία της χώρας.
Η τοπική διάσταση: Η νέα προτεραιότητα για την εταιρική φήμη
Κεντρικό εύρημα της έρευνας αποτελεί η σαφής μετατόπιση στον τρόπο που οι πολίτες αξιολογούν τις επιχειρήσεις. Ο πραγματικός αντίκτυπος δεν ορίζεται πλέον από παγκόσμιες ESG δηλώσεις, αλλά από απτά αποτελέσματα σε τοπικό επίπεδο, μια τάση που στην Ελλάδα εμφανίζεται ιδιαίτερα έντονη.
Οι Έλληνες πολίτες αξιολογούν θετικά τις επιχειρήσεις που διαθέτουν τοπική παρουσία και επενδύουν στην τοπική παραγωγή, που συνεισφέρουν στην απασχόληση και στηρίζουν εγχώριους προμηθευτές, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται αυξημένο κόστος για τον καταναλωτή. Συγκεκριμένα, το 70% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι θα προτιμούσε οι επιχειρήσεις να παράγουν προϊόντα τοπικά (έναντι 63% παγκοσμίως), ενώ το 78% των Ελλήνων δηλώνει ότι θα είχε πιο θετική άποψη για μια επιχείρηση εάν αυτή διασφάλιζε την παραγωγή σε τοπικό επίπεδο. Το 76% των Ελλήνων πολιτών αναφέρει το ίδιο για την προμήθεια πρώτων υλών και εξαρτημάτων από τοπικούς προμηθευτές και το 75% εκτιμά θετικά τις επιχειρήσεις που έχουν έδρα στην Ελλάδα. Την ίδια στιγμή, οι Έλληνες εκφράζουν ανησυχία για τη χαμηλή εγχώρια παραγωγή, τον βαθμό ενεργειακής αυτονομίας της χώρας και την εξάρτηση από διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, στοιχεία που ενισχύουν περαιτέρω τη σημασία της τοπικότητας στη συνολική αντίληψη για τον ρόλο των επιχειρήσεων.
Διακυβέρνηση και υπευθυνότητα: Το κενό της διαφάνειας
Το 83% του δείγματος θεωρεί ότι οι επιχειρήσεις οφείλουν να λειτουργούν προς όφελος όλων των ενδιαφερόμενων μερών και όχι αποκλειστικά των μετόχων τους, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο του παγκόσμιου μέσου όρου (76%).
Ωστόσο, η εμπιστοσύνη παραμένει εύθραυστη. Μόλις 30% των Ελλήνων θεωρεί ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις στην Ελλάδα λειτουργούν με επαρκή διαφάνεια, καθιστώντας τη διακυβέρνηση και τη λογοδοσία το πιο αδύναμο σκέλος της ESG ατζέντας. Οι πολίτες ζητούν ξεκάθαρη πληροφόρηση, ισχυρά ηθικά πρότυπα και σαφή απόδειξη ότι οι δεσμεύσεις συνοδεύονται από πράξεις.
Η ανάγκη για περισσότερη δράση και ουσιαστική επικοινωνία εντοπίζεται κυρίως σε ζητήματα διαφάνειας, στη λειτουργία με ξεκάθαρο αξιακό πλαίσιο και ακεραιότητα και στη σαφή παρουσίαση των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται από τις επιχειρήσεις σε περιβαλλοντικό και κοινωνικό επίπεδο, καθώς και σε θέματα εταιρικής διακυβέρνησης.
Περιβαλλοντική δράση: Υποστήριξη με επιφυλάξεις
Η σημασία της μετάβασης σε ανανεώσιμες μορφές ενέργειας και της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής αναγνωρίζεται ευρέως από τους Έλληνες πολίτες, με το 75% των Ελλήνων να θεωρεί εξαιρετικά σημαντικό για το μέλλον της χώρας να επιταχυνθεί η μετάβαση σε ανανεώσιμες μορφές ενέργειας και να αντιμετωπιστεί αποφασιστικά η κλιματική αλλαγή. Παράλληλα, το 71% δηλώνει ότι θα είχε πιο θετική στάση απέναντι σε μια επιχείρηση εάν αυτή χρησιμοποιούσε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και το 72% το ίδιο για επιχειρήσεις που δείχνουν έμπρακτη δέσμευση στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Ωστόσο, μόλις 4 στους 10 Έλληνες δηλώνουν θετικά διακείμενοι απέναντι στον τρόπο με τον οποίο υλοποιείται σήμερα η ενεργειακή μετάβαση (έναντι 64% παγκοσμίως), ενώ αντίστοιχο ποσοστό (42%) πιστεύει ότι η μετάβαση αυτή προχωρά με αργούς ρυθμούς.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν επίσης την ανάγκη για ουσιαστικότερη ενημέρωση, τεκμηρίωση και επικοινωνία γύρω από τις επιλογές και τα αποτελέσματα της μετάβασης. Οι πολίτες επιθυμούν ξεκάθαρα την προτεραιοποίηση των περιβαλλοντικών παραμέτρων στις επιχειρηματικές αποφάσεις, αν και πολλοί εμφανίζονται απρόθυμοι να επωμιστούν το προσωπικό κόστος που ενδέχεται να συνεπάγεται αυτή η επιλογή. Πιο συγκεκριμένα, ενώ το 85% των Ελλήνων πιστεύει ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να τοποθετούνται δημόσια σε περιβαλλοντικά ζητήματα ακόμη και αν αυτό τις καθιστά μη δημοφιλείς στις κυβερνήσεις, και το 77% ότι πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στη μείωση των εκπομπών τους έναντι της κερδοφορίας, όταν πρόκειται για το προσωπικό κόστος, η στάση τους αλλάζει. Η πλειονότητα επιλέγει την προτεραιοποίηση της αύξησης των αμοιβών των εργαζομένων (54%) και της διατήρησης χαμηλού κόστους για τους καταναλωτές (53%) έναντι της μείωσης των εκπομπών των επιχειρήσεων.
Κοινωνικές αξίες και συμπερίληψη: Ευρεία στήριξη με αυξημένες προσδοκίες
Η έρευνα καταγράφει ευρεία θετική στάση απέναντι σε πρωτοβουλίες που αφορούν την ισότητα, τη διαφορετικότητα και τη συμπερίληψη. Οι Έλληνες πολίτες εκφράζουν ισχυρή προσδοκία για την πιο ενεργή εμπλοκή των επιχειρήσεων στην επίλυση κοινωνικών ζητημάτων, ενώ το 54% των πολιτών εκτιμά ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις κάνουν πολύ λίγα για την υποστήριξη των τοπικών κοινωνιών όπου δραστηριοποιούνται. Το 82% θεωρεί ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να τοποθετούνται δημόσια σε κοινωνικά ζητήματα, ακόμη και αν αυτό τις καθιστά μη δημοφιλείς στις κυβερνήσεις (έναντι 78% παγκοσμίως), ενώ το 81% πιστεύει το ίδιο ακόμη και αν κάποιοι stakeholders διαφωνούν. Επιπλέον, το 85% θεωρεί ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να επικοινωνούν ξεκάθαρα τις αξίες τους ακόμη και όταν αυτές δεν ευθυγραμμίζονται με τις απόψεις των κυβερνήσεων.
Δράσεις για ίσες ευκαιρίες στην εργασία, ενίσχυση της προσβασιμότητας και μείωση του μισθολογικού χάσματος αντιμετωπίζονται θετικά από την πλειονότητα των Ελλήνων, επιβεβαιώνοντας τη σημασία των κοινωνικών παραμέτρων στη συνολική αξιολόγηση των επιχειρήσεων. Την ίδια στιγμή, παραμένει η προσδοκία για πιο συστηματική εφαρμογή αυτών των δεσμεύσεων και για ουσιαστική ενσωμάτωσή τους στη λειτουργία των οργανισμών.
Από τις δεσμεύσεις στον πραγματικό αντίκτυπο
Συνολικά, τα ελληνικά αποτελέσματα του Impact Monitor 2025 αναδεικνύουν ένα διαρκές «κενό εμπιστοσύνης» μεταξύ επιχειρήσεων και κοινωνίας. Οι ESG πρωτοβουλίες, όταν δεν συνοδεύονται από τεκμηρίωση και μετρήσιμα αποτελέσματα, συχνά εκλαμβάνονται ως κανονιστική υποχρέωση και όχι ως
ουσιαστική δέσμευση. Ωστόσο, διαφαίνονται ενθαρρυντικά σημάδια βελτίωσης. Όπως και διεθνώς, έτσι και στην Ελλάδα, καταγράφονται ήπιες ενδείξεις προόδου στην αντιλαμβανόμενη απόδοση των επιχειρήσεων, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι οργανισμοί αρχίζουν να ανταποκρίνονται καλύτερα στις κοινωνικές προσδοκίες και να επικοινωνούν πιο αποτελεσματικά τον αντίκτυπό τους.
Για τις επιχειρήσεις, η πρόκληση δεν περιορίζεται στην υλοποίηση δράσεων, αλλά επεκτείνεται στην ικανότητα να επικοινωνούν με σαφήνεια πώς αυτές μεταφράζονται σε πραγματικό, τοπικό αντίκτυπο. Σε ένα περιβάλλον όπου τα παγκόσμια ESG πλαίσια δεν λειτουργούν πάντα αποτελεσματικά σε τοπικό επίπεδο, η κατανόηση και η διαχείριση των τοπικών προσδοκιών καθίστανται κρίσιμες για τη διαμόρφωση και την προστασία της εταιρικής φήμης.
Σύμφωνα με την Τέτη Κανελλοπούλου, CEO του V+O Group|SEC Newgate, «Τα ευρήματα του Impact Monitor 2025 επιβεβαιώνουν ότι οι πολίτες στην Ελλάδα αναζητούν ουσία, συνέπεια, ειλικρίνεια και διαφάνεια. Ζούμε σε ένα περιβάλλον γεμάτο προκλήσεις: οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες, κρίσιμα ζητήματα που παραμένουν ανεπίλυτα, παραπληροφόρηση, έλλειψη εμπιστοσύνης και αμφισβήτηση της αυθεντικότητας. Σε αυτή τη συνθήκη, οι επιχειρήσεις που θα καταφέρουν να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ πρόθεσης και αντίληψης, μέσα από τεκμηριωμένες δράσεις με αποτελεσματικότητα και ξεκάθαρη επικοινωνία, θα είναι εκείνες που θα ενισχύσουν ουσιαστικά την εμπιστοσύνη και τη φήμη τους».
