Ο δισεκατομμυριούχος Noel Tata δίνει την κρισιμότερη μάχη της ζωής του για να αποτρέψει την εισαγωγή της Tata Sons στο χρηματιστήριο, απέναντι στον πρόεδρο του ομίλου N. Chandrasekaran και ισχυρούς συμμάχους του στο Νέο Δελχί.
Όταν ο Noel Tata πέρασε την πόρτα της αίθουσας συνεδριάσεων, ο 69χρονος εκπρόσωπος μιας από τις πιο γνωστές επιχειρηματικές οικογένειες της Ινδίας γνώριζε ότι τον περίμενε μια δύσκολη μάχη, μεταδίδουν οι Financila Times.
Απέναντί του βρίσκονταν δύο ανώτατα στελέχη της Tata Sons, της ιδιωτικής εταιρείας συμμετοχών που ελέγχει τον όμιλο Tata και τις 26 εισηγμένες εταιρείες του, οι δύο ανεξάρτητοι σύμβουλοι του διοικητικού συμβουλίου και ένας ακόμη εκπρόσωπος των Tata Trusts, του μεγαλύτερου μετόχου της εταιρείας.
Στο επίκεντρο της συνεδρίασης βρισκόταν η απόφαση της Reserve Bank of India (RBI), της κεντρικής τράπεζας της χώρας, σύμφωνα με την οποία η Tata Sons πρέπει να προχωρήσει σε εισαγωγή στο χρηματιστήριο.
Ο Noel Tata είχε επί μακρόν αντιταχθεί σε μια τέτοια εξέλιξη, θεωρώντας ότι θα μπορούσε να αλλάξει οριστικά τον χαρακτήρα του ομίλου. Η RBI, ωστόσο, έχει κατατάξει την ιδιωτική Tata Sons στην κατηγορία των λεγόμενων shadow banks, λόγω των σημαντικών χρηματοδοτικών δραστηριοτήτων της προς εταιρείες του ίδιου ομίλου, και ζητά μεγαλύτερη διαφάνεια στον χρηματοπιστωτικό τομέα.
Η σύγκρουση για τον πρόεδρο της Tata Sons
Πριν από τη συνεδρίαση, ο Noel Tata είχε καταστήσει σαφές ότι αναμενόταν να ζητήσει εκ νέου την απομάκρυνση ή μη ανανέωση της θητείας του N. Chandrasekaran, γνωστού ως «Chandra».
Ο Chandrasekaran τάσσεται υπέρ της εισαγωγής της Tata Sons στο χρηματιστήριο. Μάλιστα, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις, είχε δηλώσει ότι θα αποχωρήσει από τη θέση του, αφού δεν κατάφερε να εξασφαλίσει τη στήριξη του Noel Tata.
Ο Noel Tata, ο οποίος ανέλαβε την προεδρία των Tata Trusts το 2024, προσήλθε στη συνεδρίαση έχοντας προετοιμάσει γραπτές τοποθετήσεις, αλλά και γνωμοδότηση πρώην προέδρου του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ινδίας, με την οποία υποστήριζε τη θέση ότι η παράταση της θητείας του Chandrasekaran θα μπορούσε να αμφισβητηθεί νομικά.
«Μια απόφαση για την προεδρία που θα ληφθεί τώρα θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο σοβαρής νομικής αμφισβήτησης», φέρεται να δήλωσε ο Tata στο διοικητικό συμβούλιο, υποστηρίζοντας ότι η εταιρεία δεν θα έπρεπε να εκτεθεί σε μια τέτοια διαδικασία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια τόσο σημαντική ρυθμιστική απόφαση.
Το διοικητικό συμβούλιο, ωστόσο, προχώρησε διαφορετικά, σύμφωνα με τους Financial Times. Η Tata Sons ανακοίνωσε ότι ο Chandrasekaran επαναδιορίστηκε για ακόμη πέντε χρόνια και ότι η εταιρεία θα ξεκινήσει τις διαδικασίες συμμόρφωσης με την οδηγία της κεντρικής τράπεζας για εισαγωγή στο χρηματιστήριο.
Οι Tata Trusts χαρακτήρισαν την απόφαση «νομικά ανυπόστατη», καθώς οι δύο εκπρόσωποί τους στο διοικητικό συμβούλιο δεν ψήφισαν στην ίδια κατεύθυνση.
Ο πρόεδρος της Reliance Industries, Mukesh Ambani (αριστερά), και ο Noel Tata (δεξιά), ετεροθαλής αδελφός του Ratan Tata και πρόεδρος του Tata Trust, συζητούν ©ΑΠΕ
Η IPO της Tata Sons άνω των 120 δισ. δολ.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται πλέον το μέλλον της Tata Sons και, κατ’ επέκταση, ο έλεγχος ενός από τους μεγαλύτερους επιχειρηματικούς ομίλους της Ινδίας.
Μια εισηγμένη Tata Sons θα μπορούσε, σύμφωνα με αναλυτές, να αποτιμηθεί σε περισσότερα από 120 δισ. δολάρια, γεγονός που θα την καθιστούσε τη μεγαλύτερη αρχική δημόσια προσφορά (IPO) στην ιστορία της Ινδίας.
Η πιθανή εισαγωγή δημιουργεί επίσης ερωτήματα για τη μελλοντική δομή του ομίλου. Εάν ανατραπούν ορισμένες από τις υφιστάμενες διασταυρούμενες συμμετοχές μεταξύ των Tata Trusts και των εταιρειών του ομίλου, ορισμένα από τα πλέον πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία της Tata θα μπορούσαν να καταστούν πιο ευάλωτα σε πιέσεις επενδυτών και εταιρικές κινήσεις.
Ο όμιλος Tata, με ιστορία άνω των 150 ετών, δραστηριοποιείται σε ένα τεράστιο φάσμα κλάδων, από την ενέργεια, την πληροφορική και τον χάλυβα έως τις αερομεταφορές και την αυτοκινητοβιομηχανία, μέσω εταιρειών όπως η Tata Consultancy Services, η Tata Steel, η Air India και η Jaguar Land Rover.
Δύο στρατόπεδα γύρω από την Tata
Η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στο διοικητικό συμβούλιο. Πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις υποστηρίζουν ότι δύο ισχυρά μπλοκ ασκούν πιέσεις υπέρ της εισαγωγής της Tata Sons στο χρηματιστήριο: από τη μία πλευρά ο Chandrasekaran και οι σύμμαχοί του, οι οποίοι διαθέτουν ισχυρές διασυνδέσεις στο Νέο Δελχί, και από την άλλη ο όμιλος SP Group, που κατέχει περίπου 18% της Tata Sons και αντιμετωπίζει σημαντικές δανειακές υποχρεώσεις.
Η SP Group επιδιώκει να αξιοποιήσει οικονομικά τη συμμετοχή της, ενώ μια πιθανή IPO θα μπορούσε να δημιουργήσει μια πολύ πιο σαφή χρηματιστηριακή αποτίμηση της επένδυσής της.
Κατά τη συνεδρίαση, ο Chandrasekaran αποχώρησε από την αίθουσα όταν το διοικητικό συμβούλιο συζήτησε την ανανέωση της θητείας του. Ο Noel Tata τάχθηκε κατά, ενώ ο αντιπρόεδρος των Tata Trusts, Venu Srinivasan, ψήφισε υπέρ. Ο οικονομικός διευθυντής της Tata Sons, Saurabh Agrawal, καθώς και οι δύο ανεξάρτητοι σύμβουλοι Anita George και Harish Manwani, τάχθηκαν επίσης υπέρ του Chandrasekaran.
Ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι © EPA/CHRIS J. RATCLIFFE
H Tata και ο ρόλος του Νέου Δελχί
Η τεράστια οικονομική και εθνική σημασία του ομίλου Tata καθιστά τις αποφάσεις για το μέλλον του αντικείμενο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για την ινδική κυβέρνηση, αναφέρουν αναλυτές στους Financial Times.
Πρόσωπα που γνωρίζουν την υπόθεση υποστηρίζουν ότι οι αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας σχετικά με την Tata Sons απαιτούν την έγκριση ανώτατων κυβερνητικών αξιωματούχων.
Άτομο που βρίσκεται κοντά στον Noel Tata υποστήριξε ότι «το Νέο Δελχί είχε σίγουρα ρόλο» στην τελευταία απόφαση της RBI. Το υπουργείο Οικονομικών της Ινδίας και η κεντρική τράπεζα δεν απάντησαν σε σχετικά αιτήματα για σχόλιο.
Ο Noel Tata υποστηρίζει ότι η ιδιαίτερη δομή της Tata επιτρέπει στον όμιλο να λαμβάνει αποφάσεις με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Παράλληλα, τα μερίσματα που εισπράττουν τα Tata Trusts χρηματοδοτούν σημαντικό αριθμό φιλανθρωπικών δράσεων.
Οι αντίπαλοί του, από την άλλη, υποστηρίζουν ότι η υφιστάμενη δομή επιτρέπει τη διατήρηση οικογενειακού ελέγχου πάνω σε έναν τεράστιο επιχειρηματικό όμιλο και ότι η εισαγωγή στο χρηματιστήριο θα ενίσχυε τη διαφάνεια και την πειθαρχία της αγοράς.
Το προηγούμενο της σύγκρουσης με τον Cyrus Mistry
Η σημερινή αντιπαράθεση θυμίζει μια άλλη μεγάλη μάχη για τον έλεγχο της Tata Sons. Πριν από περίπου μία δεκαετία, ο προκάτοχος του Noel Tata και ετεροθαλής αδελφός του, Ratan Tata, απομάκρυνε από την προεδρία της Tata Sons τον Cyrus Mistry, μέλος της οικογένειας που ελέγχει τον μειοψηφικό μέτοχο Shapoorji Pallonji Group.
Η υπόθεση έφτασε έως το Ανώτατο Δικαστήριο της Ινδίας, το οποίο τελικά δικαίωσε τον Ratan Tata και την πλευρά της Tata.
Σήμερα, ο Noel Tata βρίσκεται αντιμέτωπος με μια νέα μάχη για τη δομή και τον έλεγχο του ομίλου.
Το κρίσιμο ζήτημα της εταιρικής διακυβέρνησης
Στην καρδιά της διαμάχης βρίσκεται η εταιρική διακυβέρνηση της Tata Sons.
Σύμφωνα με το καταστατικό της εταιρείας, για σημαντικές αποφάσεις απαιτείται η συμφωνία της πλειοψηφίας των εκπροσώπων των Tata Trusts.
Ωστόσο, οι δύο σημερινοί εκπρόσωποι των Trusts στο διοικητικό συμβούλιο —ο Noel Tata και ο Venu Srinivasan— βρίσκονται σε αντίθετες πλευρές σχεδόν σε κάθε βασικό ζήτημα.
Αυτή η διαφωνία ενδέχεται να αποτελέσει τη βάση για μελλοντική δικαστική προσφυγή κατά της απόφασης για την ανανέωση της θητείας του Chandrasekaran.
Πριν από τη συνεδρίαση, το Sir Dorabji Tata Trust είχε ζητήσει από τον Srinivasan να μην συμμετάσχει, επικαλούμενο τη δημόσια υποστήριξή του στην εισαγωγή της Tata Sons στο χρηματιστήριο. Εκείνος αρνήθηκε, υποστηρίζοντας ότι ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου είχε καθήκον να ψηφίσει σύμφωνα με όσα θεωρούσε ότι εξυπηρετούν το συμφέρον της εταιρείας.
Η επόμενη μάχη θα δοθεί στη γενική συνέλευση
Ο Noel Tata ελπίζει τώρα ότι οι μέτοχοι θα απορρίψουν την επιλογή της διοίκησης σε επόμενη ετήσια γενική συνέλευση, η οποία θεωρητικά θα πρέπει να πραγματοποιηθεί έως το τέλος του έτους.
Ωστόσο, ακόμη και η διεξαγωγή της συνέλευσης μπορεί να καθυστερήσει. Το Sir Ratan Tata Trust δεν έχει καταφέρει να πραγματοποιήσει ορισμένες κρίσιμες συνεδριάσεις για τον ορισμό εκπροσώπων, εν μέσω διαδικασίας της Charity Commission σχετικά με καταγγελίες του Srinivasan για τον αριθμό των ισόβιων trustees.
Μέχρι στιγμής δεν έχει κατατεθεί δικαστική προσφυγή. Ο Noel Tata, ωστόσο, εκτιμά ότι τα δικαστήρια θα μπορούσαν τελικά να ακυρώσουν την απόφαση του διοικητικού συμβουλίου και ότι, μόλις επιλυθεί το ζήτημα των Trusts, οι δύο βασικοί μέτοχοι θα μπορούσαν να ευθυγραμμιστούν σε μια γενική συνέλευση και να οδηγήσουν στην αποχώρηση του Chandrasekaran.
Ο Chandrasekaran, στο μεταξύ, μπορεί να ξεκινήσει άμεσα τις διαδικασίες για την εισαγωγή της Tata Sons στο χρηματιστήριο.
Η αντίθεση, όμως, των Tata Trusts αναμένεται να περιπλέξει σημαντικά την εφαρμογή της απόφασης. Όπως σημειώνει ο Amit Tandon της Institutional Investor Advisory Services, ο Chandrasekaran μπορεί να υποστηρίζει ότι διαθέτει την πλειοψηφία στο διοικητικό συμβούλιο, όμως τελικά θα πρέπει να συνεργαστεί με τον μεγαλύτερο μέτοχο της εταιρείας.
Και έτσι, η μάχη για την Tata δεν αφορά πλέον μόνο το πρόσωπο του προέδρου ή μια πιθανή IPO. Αφορά το ποιος θα καθορίσει τη μελλοντική δομή, τον έλεγχο και τη στρατηγική ενός από τα σημαντικότερα επιχειρηματικά συγκροτήματα της Ινδίας.
