Στα 342,8 δισεκατομμύρια ευρώ ανήλθε η συνολική οικονομική συνεισφορά της Philip Morris International (PMI) στην Ευρωπαϊκή Ένωση την πενταετία 2021-2025, καταγράφοντας αύξηση 25% και αναδεικνύοντας το εύρος του οικονομικού αποτυπώματος του ομίλου στην ευρωπαϊκή αγορά. Σύμφωνα με τη δεύτερη μελέτη οικονομικού αποτυπώματος της EY-Parthenon, η οποία παρουσιάστηκε στις Βρυξέλλες, η δραστηριότητα της PMI αντιστοιχεί περίπου στο 0,4% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, ενώ για κάθε 1 ευρώ άμεσης οικονομικής δραστηριότητας του ομίλου δημιουργούνται επιπλέον 2,02 ευρώ στην ευρύτερη οικονομία.
Στο επίκεντρο της παρουσίασης βρέθηκε ο συνολικός μετασχηματισμός της PMI προς τα προϊόντα χωρίς καύση, με την Ευρώπη να αποτελεί βασικό πυλώνα της στρατηγικής της, τόσο ως παραγωγική βάση όσο και ως κέντρο έρευνας, τεχνολογίας και εξαγωγών. Σε αυτό το πλαίσιο, ξεχωριστή θέση κατέχει και η Ελλάδα, με την Παπαστράτος, θυγατρική του ομίλου, να έχει πραγματοποιήσει επενδύσεις άνω των 700 εκατ. ευρώ από το 2017, ενώ περίπου το 87% της παραγωγής της κατευθύνεται σε αγορές του εξωτερικού.
Στο ίδιο διάστημα, τα φορολογικά έσοδα που συνδέονται με τη δραστηριότητα της PMI ανήλθαν σε 195,7 δισ. ευρώ, οι εξαγωγές από την Ευρώπη έφτασαν τα 39,5 δισ. ευρώ, ενώ οι επενδύσεις στις ευρωπαϊκές δραστηριότητες του ομίλου διαμορφώθηκαν στα 27,4 δισ. ευρώ. Παράλληλα, οι δαπάνες προς περίπου 49.100 προμηθευτές σε ολόκληρη την Ευρώπη ανήλθαν σε 22,3 δισ. ευρώ, αποτυπώνοντας τη συμμετοχή ενός ευρύτερου δικτύου επιχειρήσεων στην αλυσίδα αξίας της PMI. Επιπλέον, η συνολική αξία που δημιουργήθηκε για το λιανεμπόριο υπολογίζεται στα 16,6 δισ. ευρώ.
Τα ευρήματα της μελέτης καταγράφουν έτσι μια ευρύτερη διάσταση της παρουσίας του ομίλου στην ευρωπαϊκή οικονομία, η οποία εκτείνεται πέρα από την άμεση παραγωγική του δραστηριότητα, θέτοντας στο επίκεντρο τις επενδύσεις, την εφοδιαστική αλυσίδα, το λιανεμπόριο, την απασχόληση και την καινοτομία.
Πώς τα smoke-free προϊόντα αλλάζουν τον εξαγωγικό χάρτη της PMI
Ιδιαίτερη βαρύτητα στην οικονομική δραστηριότητα της PMI αποκτά η στροφή του παραγωγικού της μοντέλου προς τα προϊόντα χωρίς καύση, με την Ευρώπη να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή. Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, 15 από τα 17 εργοστάσια του ομίλου στην Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζουν πλέον την παραγωγή προϊόντων χωρίς καπνό, αποτυπώνοντας τη μεταβολή που συντελείται στην ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση της εταιρείας. Την ίδια στιγμή, η συγκεκριμένη μεταστροφή αντανακλάται και στην εξαγωγική δραστηριότητα του ομίλου. Από τα 39,5 δισ. ευρώ των συνολικών εξαγωγών από την Ευρώπη την περίοδο 2021-2025, τα προϊόντα χωρίς καύση αντιπροσωπεύουν πλέον περισσότερο από το ήμισυ της εξαγωγικής αξίας, ενισχύοντας τη θέση της ευρωπαϊκής παραγωγής στο διεθνές δίκτυο της PMI.
Παράλληλα, ενδεικτικό του κεντρικού ρόλου της Ευρώπης είναι ότι το 100% των προϊόντων θερμαινόμενου καπνού και των φακέλων νικοτίνης (nicotine pouches) της PMI που πωλούνται παράγεται στην Ευρώπη. Συγκεκριμένα, στην ευρωπαϊκή παραγωγική βάση αντιστοιχεί το 95% των φακέλων νικοτίνης και το 73% των προϊόντων θερμαινόμενου καπνού του ομίλου παγκοσμίως.
164.000 θέσεις εργασίας συνδέονται με τη δραστηριότητα του ομίλου
Σημαντική είναι και η διάσταση της απασχόλησης, καθώς, σύμφωνα με τη μελέτη της EY-Parthenon, το 2025 η δραστηριότητα της PMI υποστήριζε περίπου 164.000 θέσεις εργασίας στην ευρωπαϊκή οικονομία, ενώ επένδυσε και 6,6 δισ. στο ανθρώπινο δυναμικό της. Όπως δείχνουν τα στοιχεία, για κάθε άμεση θέση εργασίας στον όμιλο υποστηρίζονται περίπου έξι επιπλέον θέσεις στην ευρύτερη οικονομία, γεγονός που αποτυπώνει τη διασύνδεση της εταιρείας με ένα εκτεταμένο δίκτυο προμηθευτών, συνεργαζόμενων επιχειρήσεων και δραστηριοτήτων λιανικής πώλησης.
Παράλληλα, η μελέτη υπολογίζει σε περίπου 63 δισ. ευρώ τις αμοιβές εργαζομένων που υποστηρίχθηκαν σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, συμπεριλαμβανομένων του λιανεμπορίου και της αγροτικής παραγωγής, αποτελώντας ακόμη ένα στοιχείο που αναδεικνύει τη διάχυση της οικονομικής δραστηριότητας του ομίλου σε διαφορετικούς τομείς της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ειδικότερα, στον αγροτικό τομέα, οι δαπάνες που συνδέονται με την προμήθεια καπνού και τη στήριξη της σχετικής παραγωγικής δραστηριότητας ανήλθαν σε 582 εκατ. ευρώ κατά την εξεταζόμενη πενταετία, συμβάλλοντας στη διατήρηση της δραστηριότητας και της απασχόλησης σε αγροτικές περιοχές της Ευρώπης.
Σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία διαδραματίζει επίσης και το δίκτυο των προμηθευτών, το οποίο περιλαμβάνει περίπου 49.000 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, σύμφωνα με τα όσα αναφέρθηκα στην εκδήλωση, ενώ η συνεργασία τους με την PMI εκτείνεται από την προμήθεια πρώτων υλών και μηχανολογικού εξοπλισμού έως την παροχή υπηρεσιών και την ανάπτυξη τεχνολογικών λύσεων.
Επενδύσεις 2,6 δισ. ευρώ στην ευρωπαϊκή έρευνα και ανάπτυξη
Πέρα από την παραγωγή και τις εξαγωγές, η Ευρώπη διατηρεί σημαντικό ρόλο και στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης (R&D). Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τα δεδομένα που παρουσιάστηκαν, οι επενδύσεις του ομίλου σε έρευνα και ανάπτυξη στην ευρωπαϊκή ήπειρο ανήλθαν σε 2,6 δισ. ευρώ κατά το εξεταζόμενο διάστημα, απεικονίζοντας τη βαρύτητα που αποδίδει η εταιρεία στην ανάπτυξη τεχνογνωσίας και καινοτόμων παραγωγικών δυνατοτήτων. Την ίδια ώρα στην Ελβετία οι επενδύσεις διαμορφώθηκαν σε επιπλέον €2,2 δισ., ενισχύοντας το ερευνητικό και τεχνολογικό αποτύπωμα της PMI στην ευρύτερη περιοχή.
Όπως εξήγησε ο Marco Hannappel, πρόεδρος της Philip Morris International για την Ευρώπη, η μετάβαση αυτή απαιτεί νέες τεχνολογίες, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και προσαρμογή των παραγωγικών διαδικασιών, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «τα τελευταία 14 χρόνια επενδύσαμε πάνω από 12 δισ. δολάρια στην έρευνα και ανάπτυξη, για να δημιουργήσουμε τα προϊόντα και τις πλατφόρμες που αποδίδουν τα αποτελέσματα που βλέπουμε σήμερα». Στην περίπτωση της Ελλάδας, η στρατηγική αυτή αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον μέσα από την παρουσία της Παπαστράτος, η οποία κατέχει σημαντική θέση στην ευρωπαϊκή δραστηριότητα του ομίλου.
Παπαστράτος: Επενδύσεις άνω των 700 εκατ. ευρώ και εξαγωγές στο 87% της παραγωγής
Στην ελληνική αγορά, η Παπαστράτος αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της μεταβολής που συντελείται στην παραγωγική βάση του διεθνούς ομίλου, καθώς από το 2017 έχει προχωρήσει σε επενδύσεις άνω των 700 εκατ. ευρώ, ενώ το εργοστάσιο στον Ασπρόπυργο έχει περάσει σε αποκλειστική παραγωγή προϊόντων χωρίς καύση. Το εξαγωγικό αποτύπωμα της μονάδας είναι εξίσου σημαντικό, καθώς περίπου το 87% της παραγωγής κατευθύνεται στις αγορές του εξωτερικού, τοποθετώντας την Ελλάδα, μαζί με την Ιταλία, μεταξύ των βασικών εξαγωγικών κόμβων του ομίλου.
Την ίδια στιγμή, τον ρόλο-κλειδί της ελληνικής εταιρείας στο οικονομικό αποτύπωμα της PMI ανέδειξε και ο πρόεδρος του ομίλου για την Ευρώπη, Marco Hannappel, υπογραμμίζοντας ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο αντίκτυπος της δραστηριότητας του ομίλου στις εθνικές οικονομίες ξεπερνά κατά πολύ τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, φέρνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τα «95 χρόνια επενδύσεων και ανάπτυξης της Παπαστράτος».
Αξιοσημείωτη είναι και η συμβολή της ελληνικής καπνοκαλλιέργειας στην ευρωπαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα της PMI. Ειδικότερα, από τα συνολικά 582 εκατ. ευρώ που συνδέονται με τις αγορές καπνού και τη στήριξη της σχετικής αγροτικής δραστηριότητας στην Ευρώπη, τα 57 εκατ. ευρώ αφορούσαν ελληνικό καπνό, σκιαγραφώντας τη συμμετοχή της χώρας όχι μόνο στη βιομηχανική παραγωγή, αλλά και στην προμήθεια πρώτων υλών.
Το παράδειγμα της Παπαστράτος αναδεικνύει έτσι την ελληνική διάσταση της στρατηγικής της PMI για τη διατήρηση ισχυρής παραγωγικής παρουσίας στην Ευρώπη, σε μια περίοδο κατά την οποία η βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και η προσέλκυση επενδύσεων βρίσκονται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής οικονομικής συζήτησης.
Το στοίχημα της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας
Το ευρύτερο μήνυμα της παρουσίασης στις Βρυξέλλες ήταν ότι η οικονομική συνεισφορά μιας πολυεθνικής δεν εξαντλείται στον κύκλο εργασιών της. Πιο αναλυτικά, η παραγωγική δραστηριότητα, η έρευνα, οι εξαγωγές, οι θέσεις εργασίας και η συνεργασία με τις τοπικές επιχειρήσεις διαμορφώνουν ένα πολυεπίπεδο αποτύπωμα, το οποίο μπορεί να επηρεάσει την ανταγωνιστικότητα των χωρών όπου δραστηριοποιείται.
Σύμφωνα με τον Marco Hannappel, οι πολυεθνικές αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 1% των ενεργών επιχειρήσεων στην Ευρώπη, αλλά συνεισφέρουν περίπου το 20% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ και παράγουν το 24% της ευρωπαϊκής δραστηριότητας έρευνας και ανάπτυξης. Με τον τρόπο αυτό θέλησε να τονίσει τη σημασία της διατήρησης ενός περιβάλλοντος που επιτρέπει στις επιχειρήσεις να επενδύουν μακροπρόθεσμα, υποστηρίζοντας ότι η σταθερότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την υλοποίηση επενδύσεων. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη να διατηρήσει η Ευρώπη τον ρόλο της ως κέντρο καινοτομίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η τεχνολογική δυναμική ενισχύεται σε οικονομίες όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ινδία.
Καταλήγοντας, ο κ. Hannappel επικεντρώθηκε και στο παράνομο εμπόριο, το οποίο θεωρεί υπεύθυνο για τις απώλειες που υφίστανται οι νόμιμοι λιανέμποροι, ζητώντας να εφαρμόζονται αποτελεσματικότερα οι ισχύοντες κανόνες και να ενισχυθεί η νόμιμη αγορά, ώστε να μπορούν οι επιχειρήσεις να σχεδιάζουν το μέλλον τους στην πράξη.
