Η φορολογική διοίκηση περνά σε μια νέα, ψηφιακή εποχή, όπου η καθυστέρηση, τα «τυφλά σημεία» και η εκ των υστέρων διαπίστωση παραβάσεων δίνουν τη θέση τους στον άμεσο εντοπισμό και την προληπτική εποπτεία. Εντός του 2026 η ΑΑΔΕ αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο παρακολουθεί τις συναλλαγές και τη διακίνηση εμπορευμάτων, ενεργοποιώντας συστήματα με τα οποία οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να διαβιβάζουν τα δεδομένα των αποδείξεων σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, ενώ ξεκινά και η ψηφιακή παρακολούθηση επαγγελματικών οχημάτων. Στόχοι είναι η ουσιαστική αξιοποίηση των δεδομένων, η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και ο περιορισμός της παραοικονομίας.
Κεντρικό πυλώνα του νέου σχεδιασμού αποτελεί η αντικατάσταση του υφιστάμενου συστήματος e-send, του ηλεκτρονικού μηχανισμού διαβίβασης δεδομένων, με ένα πιο εξελιγμένο σύστημα, που θα επιτρέπει την παρακολούθηση των συναλλαγών των ταμειακών μηχανών σχεδόν σε πραγματικό χρόνο και την άμεση διαβίβασή τους στο myDATA.
Σήμερα η φορολογική διοίκηση λαμβάνει εκατομμύρια δεδομένα ημερησίως, τα οποία είναι πρακτικά αδύνατον να αναλυθούν στο σύνολό τους. Η περιορισμένη στελέχωση του ελεγκτικού μηχανισμού -από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη- καθιστά αναγκαία τη μετάβαση από τη μαζική συλλογή δεδομένων στην έξυπνη αξιοποίησή τους.
Με το νέο σύστημα όλες οι επιχειρήσεις θα μεταδίδουν τις συναλλαγές τους σε σχεδόν πραγματικό χρόνο. Σε περίπτωση διακοπής της ροής δεδομένων, θα ενεργοποιείται αυτόματα ειδοποίηση (alert), ώστε οι ελεγκτικές υπηρεσίες να διερευνούν άμεσα τους λόγους της αστοχίας.
Η ΑΑΔΕ θα έχει έτσι συνεχή εικόνα των αποδείξεων που εκδίδονται μέσω καρτών, θα κατηγοριοποιεί τα στοιχεία και θα εντοπίζει ύποπτες διαφοροποιήσεις από ημέρα σε ημέρα. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις θα ενημερώνονται αυτόματα όταν διακόπτεται η αποστολή στοιχείων, είτε λόγω τεχνικού προβλήματος είτε επειδή σταμάτησαν οι πληρωμές με κάρτα είτε -στη χειρότερη περίπτωση- λόγω παρέμβασης στο σύστημα.
Η ανάγκη για το νέο σύστημα έγινε εμφανής από περιπτώσεις όπου επιχειρήσεις δεν διαβίβαζαν στοιχεία συναλλαγών για μήνες χωρίς να εντοπίζονται. Σύμφωνα με στελέχη της φορολογικής διοίκησης, με το νέο πλαίσιο οι επιχειρήσεις που δεν διαβιβάζουν παραστατικά θα «κοκκινίζουν» αυτόματα στο σύστημα της ΑΑΔΕ. Οι ελεγκτές θα γνωρίζουν σε πραγματικό χρόνο ποιες επιχειρήσεις συμμορφώνονται με τη νομοθεσία και ποιες όχι.
Ψηφιακή παρακολούθηση εμπορευμάτων και οχημάτων
Παράλληλα, στα τέλη Ιουνίου τίθεται σε λειτουργία το νέο σύστημα ψηφιακής παρακολούθησης της διακίνησης εμπορευμάτων. Το σύστημα θα ελέγχει επαγγελματικά οχήματα και εμπορευματοκιβώτια (containers) κατά την είσοδο και την κυκλοφορία τους στη χώρα, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των τελωνειακών ελέγχων και τη μάχη κατά του λαθρεμπορίου.
Το Ψηφιακό Σύστημα Παρακολούθησης Επαγγελματικών Οχημάτων και Εμπορευματοκιβωτίων θα βασίζεται σε προηγμένες τεχνολογίες, όπως κινητά και σταθερά ακτινοσκοπικά συστήματα X-RAYS BACKSCATTER, κάμερες αναγνώρισης πινακίδων (ALPR), καθώς και αυτοματοποιημένα συστήματα εισόδου-εξόδου με κάρτες και μπάρες σε τελωνεία και λιμάνια. Πρόσβαση στα δεδομένα θα έχουν οι υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης Τελωνείων και Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης της ΑΑΔΕ, ενώ, με νόμιμη αιτιολόγηση, θα μπορούν να τα αξιοποιούν και άλλες υπηρεσίες της Αρχής ή διωκτικές αρχές.
Για την εγκατάσταση και λειτουργία του συστήματος, δήμοι, λιμενικά ταμεία, οργανισμοί λιμένων, παραχωρησιούχοι οδικών αξόνων, καθώς και διαχειριστές ελεύθερων ζωνών και αποθηκευτικών χώρων καλούνται να συνδράμουν ενεργά. Η συνεργασία αφορά ζητήματα χωροθέτησης, πολεοδομικών αδειών, τηλεπικοινωνιακής συνδεσιμότητας και εξασφάλισης χώρων στάθμευσης για τις μονάδες ελέγχου της ΑΑΔΕ.
