Σημαντική ώθηση στη ρευστότητα και την εξωστρέφεια των μικρών επιχειρήσεων επιχειρεί να δώσει η φορολογική διοίκηση, θέτοντας σε εφαρμογή το νέο καθεστώς απαλλαγής από τον ΦΠΑ για ενδοκοινοτικές συναλλαγές. Πρόκειται για μια ρύθμιση που μειώνει αισθητά τη γραφειοκρατία και το φορολογικό βάρος για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται ή σχεδιάζουν να δραστηριοποιηθούν στην ευρωπαϊκή αγορά, ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητά τους.
Με βάση τη νέα απόφαση, οι μικρές επιχειρήσεις έχουν πλέον τη δυνατότητα, εφόσον το επιλέξουν, να απαλλάσσονται από την επιβολή ΦΠΑ στις συναλλαγές τους με επιχειρήσεις άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για κύκλο εργασιών έως 100.000 ευρώ.
Τα όρια τζίρου και οι βασικές προϋποθέσεις
Κεντρική προϋπόθεση για την ένταξη και τη διατήρηση στο ειδικό καθεστώς είναι η τήρηση συγκεκριμένων ορίων κύκλου εργασιών. Συγκεκριμένα, ο συνολικός ετήσιος τζίρος της επιχείρησης στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ, τόσο κατά το τρέχον όσο και κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος. Παράλληλα, ο ετήσιος κύκλος εργασιών που πραγματοποιείται στην Ελλάδα δεν μπορεί να ξεπερνά τις 10.000 ευρώ για τα ίδια έτη.
Η υπέρβαση οποιουδήποτε από τα παραπάνω όρια συνεπάγεται αυτομάτως απώλεια της απαλλαγής, γεγονός που καθιστά την παρακολούθηση των οικονομικών μεγεθών κρίσιμη για τις επιχειρήσεις που εντάσσονται στο καθεστώς.
Όπως προβλέπεται στην κοινή απόφαση του υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γιώργου Κώτσηρα, και του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γ. Πιτσιλή, το ειδικό καθεστώς απαλλαγής μπορεί να εφαρμοστεί από επιχειρήσεις εγκατεστημένες στην Ελλάδα, οι οποίες επιθυμούν να κάνουν χρήση της απαλλαγής σε ένα ή περισσότερα κράτη-μέλη της Ε.Ε.
Πέραν του συνολικού ευρωπαϊκού ορίου των 100.000 ευρώ, απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί και η συμμόρφωση με τα εθνικά όρια κύκλου εργασιών που έχουν θέσει τα κράτη-μέλη στα οποία η επιχείρηση αιτείται την απαλλαγή, τόσο για το τρέχον όσο και για το προηγούμενο έτος.
Για την εφαρμογή του ειδικού καθεστώτος, οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις οφείλουν να υποβάλουν προηγούμενη κοινοποίηση στην ΑΑΔΕ, μέσω της ψηφιακής εφαρμογής «Ευρωπαϊκό Σύστημα Ειδικού Καθεστώτος ΦΠΑ για Μικρές Επιχειρήσεις» στην πύλη myAADE.
Η κοινοποίηση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
- τα στοιχεία ταυτότητας της επιχείρησης (επωνυμία ή ονοματεπώνυμο, αντικείμενο δραστηριότητας, νομική μορφή, έδρα, στοιχεία επικοινωνίας και τυχόν ιστότοπο),
- το κράτος ή τα κράτη-μέλη στα οποία προτίθεται να εφαρμόσει την απαλλαγή,
- την αξία των παραδόσεων αγαθών ή/και παροχών υπηρεσιών στην Ελλάδα και στα λοιπά κράτη-μέλη κατά το προηγούμενο έτος,
- τυχόν ΑΦΜ/ΦΠΑ ή άλλους αναγνωριστικούς αριθμούς σε άλλα κράτη-μέλη,
- υπεύθυνη δήλωση ότι η επιχείρηση δεν είναι εγγεγραμμένη στο αντίστοιχο ευρωπαϊκό σύστημα μέσω άλλου κράτους εγκατάστασης.
Το νέο καθεστώς προβλέπει σημαντικά απλουστευμένες διαδικασίες τόσο στο κράτος εγκατάστασης όσο και στα υπόλοιπα κράτη-μέλη που το εφαρμόζουν, συνθέτοντας μια ενιαία ευρωπαϊκή προσέγγιση. Στόχος είναι η μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης και η ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου για τις μικρές επιχειρήσεις.
Η ρύθμιση εφαρμόζεται αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2025. Σε περιπτώσεις, ωστόσο, όπου διαπιστωθεί εκ των υστέρων ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις, ο ΦΠΑ που δεν καταβλήθηκε θα καταλογίζεται αναδρομικά για το σύνολο των συναλλαγών που υπερέβησαν τα προβλεπόμενα όρια.
Τέλος, η ΑΑΔΕ, σε συνεργασία με τις φορολογικές αρχές των λοιπών κρατών-μελών, θα προχωράει σε διασταυρώσεις και ελέγχους, με στόχο την αποτροπή καταχρηστικής χρήσης του καθεστώτος και φαινομένων φοροδιαφυγής, τόσο ως προς τα όρια τζίρου όσο και ως προς τη νομιμότητα κάθε επιμέρους συναλλαγής.
