Στον αθέατο κόσμο του οικονομικού εγκλήματος, όπου το μαύρο χρήμα αναζητά τρόπους να κρυφτεί, η μάχη των Αρχών δίνεται καθημερινά μέσα από τον έλεγχο συναλλαγών και τον εντοπισμό όσων κρύβονται πίσω από πολύπλοκα σχήματα.
Από το 2016 μέχρι σήμερα, η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, έχουν χαρτογραφήσει δίκτυα φυσικών προσώπων που φέρονται να εμπλέκονται σε υποθέσεις ξεπλύματος χρήματος και σοβαρής φοροδιαφυγής. Πίσω από τις υποθέσεις αυτές βρίσκονται σύνθετα σχήματα, διασυνοριακές διαδρομές κεφαλαίων και προσπάθειες απόκρυψης του πραγματικού δικαιούχου.
Η Αρχή την περίοδο 2016–2025 διερεύνησε περισσότερα από 7.250 φυσικά πρόσωπα. Τα ευρήματα των ελέγχων δείχνουν εμπλοκή σε πράξεις διακίνησης και «ξεπλύματος» μαύρου χρήματος, καθώς και σε μεγάλες φορολογικές παραβάσεις, αποκαλύπτοντας το εύρος ενός φαινομένου που εξελίσσεται διαρκώς.
Στο ίδιο διάστημα εκδόθηκαν 2.863 εντολές ελέγχου και ολοκληρώθηκαν 2.518 υποθέσεις, στις οποίες εμπλέκονταν 7.253 πρόσωπα. Από τους ελέγχους αυτούς βεβαιώθηκαν φόροι συνολικού ύψους 1,63 δισ. ευρώ.
Παρά τα υψηλά ποσά που καταλογίστηκαν, στα ταμεία του κράτους εισέρρευσαν την τελευταία δεκαετία μόλις 19,4 εκατ. ευρώ. Η αναντιστοιχία είναι εντυπωσιακή και φωτίζει τις δυσκολίες που συνοδεύουν τη μάχη κατά του ξεπλύματος χρήματος.
Σε αρκετές περιπτώσεις δεν εντοπίστηκαν περιουσιακά στοιχεία, ενώ άλλοι ελεγχόμενοι έχουν πτωχεύσει ή αποβιώσει. Παράλληλα, η προσφυγή στα διοικητικά δικαστήρια «παγώνει» για χρόνια τις διαδικασίες είσπραξης, ενώ κατασχέσεις και πλειστηριασμοί, συχνά καθυστερούν ή αποβαίνουν άκαρποι.
Οι βεβαιώσεις φόρων με βάση την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων
Η εικόνα περιπλέκεται περαιτέρω όταν περιουσιακά στοιχεία έχουν μεταβιβαστεί σε τρίτους ή μεταφερθεί στο εξωτερικό πριν από τον έλεγχο. Οι βεβαιώσεις φόρων ανά έτος Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, οι βεβαιώσεις φόρων από παράνομες πράξεις διαμορφώθηκαν ως εξής:
- 2016: 1,058 εκατ. ευρώ – Εισπράχθηκαν 249,4 χιλ. ευρώ
- 2017: 5,18 εκατ. ευρώ – Εισπράχθηκαν 187,38 χιλ. ευρώ
- 2018: 26,9 εκατ. ευρώ – Εισπράχθηκαν 1,6 εκατ. ευρώ
- -2019: 87,1 εκατ. ευρώ – Εισπράχθηκαν 1,6 εκατ. ευρώ
- 2020: 36,79 εκατ. ευρώ – Εισπράχθηκαν 2,16 εκατ. ευρώ
- 2021: 982,64 εκατ. ευρώ – Εισπράχθηκαν 2,6 εκατ. ευρώ
- 2022: 177,47 εκατ. ευρώ – Εισπράχθηκαν 2,6 εκατ. ευρώ
- 2023: 155,79 εκατ. ευρώ – Εισπράχθηκαν 3,7 εκατ. ευρώ
- 2024: 98 εκατ. ευρώ – Εισπράχθηκαν 2,6 εκατ. ευρώ
- 2025: 63,7 εκατ. ευρώ – Εισπράχθηκαν 2,11 εκατ. ευρώ
Ιδιαίτερα το 2021 ξεχωρίζει, καθώς οι βεβαιώσεις άγγιξαν σχεδόν το 1 δισ. ευρώ, χωρίς όμως αντίστοιχη απόδοση στα δημόσια έσοδα.
Τι προβλέπουν τα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης
Την ίδια στιγμή, 1.636.293 φορολογούμενοι βρίσκονται αντιμέτωποι με μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, καθώς δεν έχουν ενταχθεί στην πάγια ρύθμιση δόσεων του υπουργείου Οικονομικών. Τα μέτρα που προβλέπει η νομοθεσία κλιμακώνονται ανάλογα με το ύψος της οφειλής και περιλαμβάνουν:
- Κατασχέσεις κινητών και απαιτήσεων στα χέρια τρίτων (τραπεζικοί λογαριασμοί, ενοίκια, μισθοί).
- Κατασχέσεις ακινήτων και πλειστηριασμούς.
- Ποινική δίωξη, όταν οι οφειλές υπερβαίνουν τις 100.000 ευρώ και παραμένουν αρρύθμιστες για πάνω από τέσσερις μήνες.
Όταν πρόκειται για οφειλές μεγάλου ύψους η εφορία προχωρεί σε δεσμεύσεις, κατασχέσεις και πλειστηριασμούς ακινήτων του οφειλέτη, από τους οποίους εξαιρείται, υπό προϋποθέσεις, μόνο η α΄ κατοικία. Πριν από τον πλειστηριασμό προηγείται η κατάσχεση, αλλά πριν από τη διενέργεια οποιασδήποτε πράξης εκτέλεσης, καθίσταται υποχρεωτική η κοινοποίηση από τη φορολογική διοίκηση ατομικής ειδοποίησης καταβολής οφειλής/υπερημερίας.
Δεν απαιτείται ειδοποίηση για τις κατασχέσεις χρηματικών ποσών. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις που τίθεται σε κίνδυνο η είσπραξη της οφειλής, η Φορολογική Διοίκηση δύναται να παρακάμψει την τήρηση της ανωτέρω προδικασίας και να δεσμεύσει τα ακίνητα πριν ειδοποιήσει τον οφειλέτη.
