Με σαρωτικές παρεμβάσεις στο καθεστώς των φορολογικών προστίμων, το υπουργείο Οικονομικών επιχειρεί να βάλει «φρένο» σε υπερβολικές επιβαρύνσεις και στρεβλώσεις που ταλαιπωρούσαν φορολογούμενους και επιχειρήσεις. Το νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή φέρνει σημαντικές ελαφρύνσεις για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις, καθιερώνοντας χαμηλότερα πρόστιμα, αναδρομικές διορθώσεις αλλά και στοχευμένες εξαιρέσεις. Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται η επαναφορά του προστίμου των 100 ευρώ για εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ χωρίς οφειλή, αντί των 250 ή 500 ευρώ που ίσχυαν, με αναδρομική ισχύ από τις 19 Απριλίου 2024. Παράλληλα, καταργείται το πρόστιμο των 100 ευρώ σε ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ, ενώ θεσπίζεται όριο ανοχής για μικρές οφειλές έως 100 ευρώ σε παρακρατούμενους και έμμεσους φόρους, κάτω από το οποίο δεν επιβάλλονται κυρώσεις.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο εισάγει δικλίδες προστασίας για τους ανηλίκους, απαλλάσσοντας τόσο τους ίδιους όσο και τους γονείς τους από πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις που σχετίζονται με εισοδήματα ή υποχρεώσεις ανηλίκων.
Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις:
- Καταργείται αναδρομικά η διάταξη για πρόστιμο 100 ευρώ σε ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ. Μέχρι πρότινος για παραβάσεις που αφορούν δήλωση ΦΠΑ, καθώς και για παραβάσεις που αφορούν ενιαία δήλωση ΦΠΑ υποβλητέα σε άλλο κράτος-μέλος, στο πλαίσιο ειδικών καθεστώτων εφόσον η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος κατανάλωσης, επιβαλλόταν πρόστιμο εκατό ευρώ στον υποκείμενο ή στον μεσάζοντα που ενεργεί για λογαριασμό του σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής ενιαίας δήλωσης ΦΠΑ.
- Δεν θα επιβάλλονται πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις παρακρατούμενου φόρου (πλην τυχερών παιγνίων) ή έμμεσων φόρων/τελών/εισφορών (πλην ΦΠΑ και ΦΜΑ), εφόσον ο φόρος που προκύπτει είναι έως 100 ευρώ. Συγκεκριμένα, αρχική εκπρόθεσμη δήλωση ή τροποποιητική εκπρόθεσμη δήλωση, έμμεσων φόρων,τελών, εισφορών και ειδικών φορολογιών δεν θα επιβαρύνεται με πρόστιμο, εφόσον ο φόρος που προκύπτει είναι έως 100.
Όπως προκύπτει από το άρθρο 37 του νομοσχεδίου οι νέες διατάξεις για τα πρόστιμα ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων ισχύουν από 19.4.2024, και ως εκ τούτου πράξεις επιβολής προστίμων που εκδόθηκαν ή θα εκδοθούν πριν τη δημοσίευση του νόμου στο ΦΕΚ θα ακυρωθούν ή θα τροποποιηθούν. Τα πρόστιμα που είχαν εισπραχθεί συμψηφίζονται με οφειλές ή επιστρέφονται.
Αλλαγές επέρχονται και στα πρόστιμα εκπρόθεσμης υποβολής των δηλώσεων ανηλίκων. Συγκεκριμένα, τα πρόστιμα που προβλέπονταν δεν επιβάλλονται όταν οι δηλώσεις υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκου και αφορούν ή συνδέονται με αυτόν, καθώς και όταν υποβάλλονται από ενήλικο φυσικό πρόσωπο για φορολογικές ή δηλωτικές υποχρεώσεις που ανάγονται σε φορολογικό έτος κατά το οποίο ήταν ανήλικο, είτε καθ’ όλη τη διάρκειά του είτε για μέρος αυτού. Η απαλλαγή αυτή αφορά και την εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του γονέα, κατά το μέρος που αφορά εισόδημα ανηλίκου τέκνου που προστίθεται στα εισοδήματά του.
Επίσης, προβλέπεται ότι, όταν δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος ανηλίκου αφορούν ή συνδέονται με έναρξη δραστηριότητας στο όνομα ανηλίκου, για την οποία υφίσταντο νομικοί ή κανονιστικοί περιορισμοί ή προϋποθέσεις σχετικές με διοικητική άδεια, οι οποίοι καθιστούσαν αντικειμενικά αδύνατη την άσκηση της δραστηριότητας από το ίδιο το ανήλικο ή τους νόμιμους εκπροσώπους του, και από τις δηλώσεις αυτές ή άλλα διαθέσιμα στοιχεία δεν προκύπτει απόκτηση εσόδων ή φορολογητέου εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα, δεν εφαρμόζεται για τον υπόχρεο γονέα το άρθρο 31 του ν. 3986/2011 (τέλος επιτηδεύματος), για όλο το χρονικό διάστημα ισχύος του έως και το φορολογικό έτος 2023.
