Κάθε εργάσιμη ημέρα, δεκάδες φορολογούμενοι και επιχειρήσεις βρίσκονται απέναντι στην εφορία, διεκδικώντας δικαίωση για φόρους και πρόστιμα που θεωρούν άδικα ή υπερβολικά. Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ αποκαλύπτουν ότι οι προσφυγές προς τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών αυξάνονται σταθερά, ενώ σε πολλές περιπτώσεις οι φορολογικές αρχές αναγκάζονται να αναθεωρήσουν τις αποφάσεις τους. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει τόσο τα κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν στους ελέγχους όσο και τη τάση πολιτών και επιχειρήσεων να εξαντλούν κάθε διαθέσιμο μέσο αμφισβήτησης των καταλογισμών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, το πρώτο τρίμηνο του έτους 2.234 φορολογούμενοι αμφισβήτησαν φόρους και πρόστιμα. Από τις προσφυγές που κατατέθηκαν εξετάστηκαν οι 2.049. Από αυτές, οι 848 έγιναν δεκτές εν όλω ή εν μέρει, ποσοστό 41,3%. Αντίθετα, 1.183 υποθέσεις απορρίφθηκαν, ενώ 14 απορρίφθηκαν σιωπηρά λόγω εκπνοής της προθεσμίας εξέτασης. Τέσσερις φορολογούμενοι παραιτήθηκαν από τη διαδικασία.
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία περισσότερες από 4 στις 10 υποθέσεις που εξετάστηκαν δικαιώθηκαν εν όλω ή εν μέρει. Το γεγονός αυτό δείχνει πως σε αρκετές περιπτώσεις οι καταλογισμοί φόρων και προστίμων είτε δεν ήταν επαρκώς τεκμηριωμένοι είτε κρίθηκαν υπερβολικοί. Παράλληλα, σημαντικός αριθμός φορολογουμένων συνεχίζει τη δικαστική διεκδίκηση ακόμη και μετά την απόφαση της ΔΕΔ, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα ήδη πιεσμένα διοικητικά δικαστήρια.
Την ίδια στιγμή, στελέχη της αγοράς αναγνωρίζουν ότι τα τελευταία χρόνια η φορολογική διοίκηση έχει βελτιώσει σημαντικά τόσο τις αποφάσεις όσο και τις πρακτικές του μεγαλύτερου μέρους του ελεγκτικού μηχανισμού, περιορίζοντας τα περιθώρια αμφισβήτησης στις περισσότερες περιπτώσεις. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν περιπτώσεις που οδηγούν σε λανθασμένους καταλογισμούς.
Σε εκκρεμότητα 13.000 φορολογικές υποθέσεις
Σημαντικό ρόλο στην αποκατάσταση αυτών των αστοχιών φαίνεται να διαδραματίζει ο μετασχηματισμός της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών. Σύμφωνα με φορολογικούς παράγοντες, η ΔΕΔ εξετάζει πλέον τις υποθέσεις με αυστηρή προσήλωση στη νομοθεσία και στη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, χωρίς να λειτουργεί ως μηχανισμός αυτόματης δικαίωσης των φορολογικών ελέγχων. Παρά ταύτα, 1.134 φορολογούμενοι και επιχειρήσεις των οποίων οι προσφυγές απορρίφθηκαν συνέχισαν τη διεκδίκηση στα δικαστήρια.
Το πρόβλημα των καθυστερήσεων στη Δικαιοσύνη παραμένει ιδιαίτερα έντονο. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Δικαιοσύνης, περίπου 13.000 φορολογικές υποθέσεις παραμένουν εκκρεμείς επί σειρά ετών στα διοικητικά πρωτοδικεία και εφετεία, με τις καθυστερήσεις σε ορισμένες περιπτώσεις να φθάνουν ακόμη και τα τέσσερα ή πέντε χρόνια.
Από την επεξεργασία των στοιχείων της ΑΑΔΕ προκύπτει επίσης ότι από το 2013, όταν ξεκίνησε τη λειτουργία της η ΔΕΔ, έχουν κατατεθεί συνολικά 107.186 προσφυγές. Από αυτές εξετάστηκαν οι 102.607. Δεκτές εν όλω ή εν μέρει έγιναν 25.129 υποθέσεις, ενώ 58.474 απορρίφθηκαν. Επιπλέον, 700 φορολογούμενοι παραιτήθηκαν από τη διαδικασία, ενώ 15.162 υποθέσεις απορρίφθηκαν σιωπηρά λόγω παρέλευσης της προθεσμίας εξέτασης. Συνολικά, 40.579 υποθέσεις οδηγήθηκαν τελικά στα δικαστήρια.
Η διαδικασία προσφυγής στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών πραγματοποιείται πλέον ηλεκτρονικά. Οι φορολογούμενοι μπορούν να υποβάλουν ψηφιακά τις ενδικοφανείς προσφυγές τους για λάθη ή παραλείψεις των φορολογικών ελέγχων, συνυποβάλλοντας όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά σε μορφή αρχείων .pdf ή .zip μέσω της σχετικής εφαρμογής της ΑΑΔΕ, με χρήση των προσωπικών κωδικών TAXISnet.
Στην περίπτωση νομικών προσώπων ή νομικών οντοτήτων, όταν η προσφυγή κατατίθεται από τον νόμιμο εκπρόσωπο, η διαδικασία πραγματοποιείται με τη χρήση των προσωπικών κωδικών πρόσβασης του εκπροσώπου.
Η ενδικοφανής προσφυγή πρέπει να περιλαμβάνει:
- τα ακριβή στοιχεία του υπόχρεου,
- την πράξη που προσβάλλεται,
- τους λόγους και τα αποδεικτικά στοιχεία στα οποία βασίζεται το αίτημα,
- τη διεύθυνση κοινοποίησης αποφάσεων και εγγράφων,
- τα στοιχεία επικοινωνίας και τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του προσφεύγοντος.
