“Ψηφιακό μάτι” στα επιδόματα: Σε πιλοτική λειτουργία το Εθνικό Μητρώο Παροχών

Διαφάνεια και έλεγχος στις κοινωνικές παροχές με το νέο Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων. Ενεργοποιείται την ερχόμενη Πέμπτη

Πληρωμές συντάξεις και επιδόματα ©Pixabay

Η κυβέρνηση ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στη διαχείριση των κοινωνικών παροχών και των κρατικών ενισχύσεων, θέτοντας σε πιλοτική λειτουργία από την ερχόμενη Πέμπτη το «Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων», ένα ενιαίο ψηφιακό σύστημα μέσω του οποίου το κράτος θα αποκτήσει πλήρη εικόνα για όλα τα επιδόματα και τις οικονομικές ενισχύσεις που καταβάλλονται στους πολίτες.

Σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, ο βασικός στόχος του νέου Μητρώου είναι η ενίσχυση της διαφάνειας στο σύστημα επιδομάτων, η καλύτερη παρακολούθηση των κρατικών δαπανών και η αποτελεσματικότερη κατανομή των κοινωνικών παροχών. Για πρώτη φορά, όλες οι παροχές που χορηγούνται από φορείς του δημόσιου τομέα θα συγκεντρώνονται σε μία ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα, επιτρέποντας άμεσες διασταυρώσεις και συνολική αποτύπωση των ενισχύσεων που λαμβάνει κάθε φυσικό πρόσωπο.

Το νέο Μητρώο θα λειτουργεί υπό την εποπτεία της Γενικής Γραμματείας Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ενώ την ανάπτυξη, τεχνική υλοποίηση και υποστήριξη αναλαμβάνει η ΑΑΔΕ.

Η πιλοτική λειτουργία της πλατφόρμας ξεκινά μέσα στις επόμενες ημέρες και θα διαρκέσει έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Στο πρώτο στάδιο συμμετέχουν βασικοί φορείς χορήγησης επιδομάτων και ενισχύσεων, όπως ο ΟΠΕΚΑ, η ΔΥΠΑ και η ΕΕΤΑΑ, ενώ σταδιακά θα ενταχθεί το σύνολο των παροχών του δημόσιου τομέα.

Ουσιαστικά πρόκειται για ένα νέο κεντρικό ψηφιακό εργαλείο ελέγχου, παρακολούθησης και χαρτογράφησης των κοινωνικών ενισχύσεων, μέσω του οποίου το κράτος θα μπορεί να γνωρίζει με ακρίβεια ποιος λαμβάνει επίδομα, από ποιον φορέα, για ποιο χρονικό διάστημα και με ποια οικονομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά. Στο Εθνικό Μητρώο θα εντάσσονται όλες οι παροχές και ενισχύσεις που χορηγούνται από το Δημόσιο, είτε πρόκειται για χρηματικά επιδόματα είτε για παροχές σε είδος, vouchers, επιταγές ή προπληρωμένες κάρτες. Στη νέα βάση δεδομένων θα καταγράφονται αναλυτικά:

-όλα τα επιδόματα και οι κρατικές ενισχύσεις ανά φυσικό πρόσωπο,

-τα ποσά που εγκρίνονται, καταβάλλονται ή ανακτώνται,

-η χρονική διάρκεια κάθε παροχής,

-η μορφή της ενίσχυσης,

-τα εισοδηματικά στοιχεία των δικαιούχων,

-η ακίνητη περιουσία,

-οικογενειακά στοιχεία,

-αριθμός τέκνων,

-στοιχεία φορολογικών δηλώσεων,

-δεδομένα από ΕΝΦΙΑ, ΑΑΔΕ και ΗΔΙΚΑ.

Κάθε παροχή θα συνδέεται υποχρεωτικά με το ΑΦΜ του δικαιούχου, ενώ θα δημιουργείται πλήρες ιστορικό επιδομάτων και ενισχύσεων για κάθε πολίτη. Το σύστημα θα διαλειτουργεί με βασικά κρατικά μητρώα και πληροφοριακά συστήματα, όπως:

-το Φορολογικό Μητρώο της ΑΑΔΕ,

-το Μητρώο Πολιτών,

-τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος,

-τις δηλώσεις ακινήτων και ΕΝΦΙΑ,

-το Εθνικό Μητρώο ΑΜΚΑ,

-τα πληροφοριακά συστήματα της ΗΔΙΚΑ,

-καθώς και τα επιμέρους μητρώα των φορέων που χορηγούν επιδόματα.

Μέσω αυτών των διασυνδέσεων θα πραγματοποιούνται ηλεκτρονικές διασταυρώσεις στοιχείων, με στόχο την ακριβή αποτύπωση των παροχών και τον αποτελεσματικότερο έλεγχο του συστήματος κοινωνικών ενισχύσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον έλεγχο της σώρευσης επιδομάτων, δηλαδή στην παρακολούθηση περιπτώσεων όπου ένα φυσικό πρόσωπο λαμβάνει ταυτόχρονα πολλαπλές παροχές ή ενισχύσεις από διαφορετικούς φορείς. Μέσω του νέου μηχανισμού, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να διαπιστώνουν εάν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις χορήγησης και αν τηρούνται τα εισοδηματικά ή άλλα κριτήρια που προβλέπονται από τη νομοθεσία.

Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι το νέο Μητρώο θα συμβάλει σημαντικά στην ενίσχυση της δημοσιονομικής εποπτείας και στον καλύτερο σχεδιασμό των κοινωνικών πολιτικών. Μέσα από τη συγκέντρωση και ανάλυση των στοιχείων, το κράτος θα μπορεί να αποκτήσει για πρώτη φορά συνολική εικόνα για το εύρος και τη γεωγραφική κατανομή των παροχών, αλλά και για το πραγματικό κόστος των επιδομάτων σε εθνικό επίπεδο. Παράλληλα, το σύστημα θα επιτρέπει την παραγωγή ανωνυμοποιημένων στατιστικών αναφορών και αναλύσεων σχετικά με:

-την κατανομή των παροχών ανά περιοχή,

-τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των δικαιούχων,

-τα επίπεδα εισοδήματος,

-τις πηγές χρηματοδότησης των ενισχύσεων,

-καθώς και τη συνολική δημοσιονομική επίπτωση των κρατικών παροχών.

Το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών θα συντάσσει κάθε χρόνο ειδική έκθεση χαρτογράφησης των παροχών και ενισχύσεων, στην οποία θα αποτυπώνονται τα βασικά στατιστικά στοιχεία και η πορεία εφαρμογής του Μητρώου.

Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο, τα δεδομένα των δικαιούχων θα τηρούνται για χρονικό διάστημα έως και 15 ετών, ενώ η πρόσβαση στο σύστημα θα παρέχεται μόνο σε διαπιστευμένους χρήστες και σε διαφορετικά επίπεδα εξουσιοδότησης, ανάλογα με τις αρμοδιότητες κάθε υπηρεσίας.