Τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία με πυρήνα το μισθολογικό χάσμα ανάμεσα σε γυναίκες και άντρες και με θέμα την «Ίση Αμοιβή για Ίση Εργασία», παρουσίασε η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως.
Στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε του υπουργικού συμβουλίου, η Ν. Κεραμέως παρουσίασε τις τομές που φέρνει το νομοσχέδιο το οποίo ενσωματώνει τη σχετική ευρωπαϊκή οδηγία και θα τεθεί προς ψήφιση στη Βουλή το επόμενο διάστημα. Η εξάλειψη των μισθολογικών ανισοτήτων με βάση το φύλο, η κατοχύρωση δηλαδή της ίσης αμοιβής για την ίση εργασία είναι κάτι που προβλέπεται στο ελληνικό σύνταγμα, ωστόσο μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών υφίσταται ακόμα, όπως περιέγραψε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Χαρακτηριστικά, αυτή τη στιγμή 1.185.757 γυναίκες απασχολούνται στην αγορά εργασίας, 259.480 περισσότερες από το 2019. Ενώ το χάσμα των φύλων στη μισθωτή απασχόληση έχει μειωθεί σημαντικά, πέφτοντας από τις 6,7 ποσοστιαίες μονάδες το 2019 στις 3,6 ποσοστιαίες μονάδες σήμερα (51,81% άνδρες – 48,19% γυναίκες).
Στο ίδιο πλαίσιο παρουσιάστηκαν και οι κλάδοι όπου καταγράφονται οι μεγαλύτερες αποστάσεις στους μισθούς ανδρών και γυναικών:
- Πληροφορική και επικοινωνία: 25,3%
- Χρηματοοικονομικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες: 19%
- Δραστηριότητες ακινήτων: 18,7%
- Μεταποίηση/Βιομηχανία: 17,4%
- Επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες: 11,8%
- Κατασκευές: 9,7%
- Κλάδος Ενέργειας: 8,7%
Το 2023 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέσπισε την συγκεκριμένη οδηγία με ορίζοντα υποχρεωτικής υιοθέτησης έως τις 7 Ιουνίου 2026, από όλα τα κράτη -μέλη της ΕΕ. Η νέα εργασιακή κανονικότητα αφορά τους εργαζόμενους και τους εργοδότες στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα.
Τι αλλάζει με το νέο νομοσχέδιο
Το σχέδιο νόμου στοχεύει σε γενικές γραμμές «να μην επηρεάζεται ο μισθός από το φύλο». «Δηλαδή, οι εργαζόμενοι να λαμβάνουν ίση αμοιβή για την παροχή
ίσης εργασίας ανεξαρτήτως φύλου», εξήγησε η Νίκη Κεραμέως.
Κανόνες διαφάνειας σε δύο στάδια:
- Κατά τη διαδικασία επιλογής υποψηφίων προς απασχόληση
- Κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης
Αναλυτικότερα:
1. Κατά τη διαδικασία επιλογής υποψηφίων προς απασχόληση
Συγκεκριμένα, ο εργοδότης:
- πρέπει να δώσει αμοιβή ή μισθολογικό εύρος
- πρέπει να δώσει πληροφορία για τη σχετική συλλογική σύμβαση (αν υπάρχει)
- δεν επιτρέπεται να ζητήσει ύψος προηγούμενων αποδοχών
Η προκήρυξη / διαδικασία πρόσληψης πρέπει να είναι:
- ουδέτερη ως προς το φύλο
- χωρίς άλλες διακρίσεις.
2. Κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης:
Ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα ίσης αμοιβής για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.
Η αμοιβή περιλαμβάνει:
- μισθό
- bonus
- επιδόματα
- υπερωρίες
- παροχές σε είδος
- επαγγελματικές συντάξεις.
Διαφάνεια εντός της επιχείρησης
Οι επιχειρήσεις οφείλουν να διαθέτουν:
Τεκμηριωμένες μισθολογικές δομές που:
- Βασίζονται σε αντικειμενικά, ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια
- Επιτρέπουν συγκριτική αξιολόγηση θέσεων εργασίας
- Προσδιορίζουν σαφώς τα στοιχεία αμοιβής ανά κατηγορία
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Περιλαμβάνουν δεξιότητες, προσπάθεια, ευθύνη, αρχαιότητα και άλλα συναφή με την
εκάστοτε εργασία ή θέση κριτήρια.
Πρόσβαση στην πληροφορία:
- Τα κριτήρια αμοιβής πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμα σε όλους τους εργαζόμενους
- Προσβάσιμη μορφή για εργαζόμενους με αναπηρία
- Οι επιχειρήσεις με <50 εργαζόμενους δεν υποχρεούνται να παρέχουν πληροφόρηση για την μισθολογική εξέλιξη.
Ο εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει στοιχεία για:
- το ατομικό επίπεδο αμοιβής του
- το μέσο μισθό ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή εργασίας ίσης αξίας
(χωρίς ταυτοποίηση)
Επιπλέον ο εργαζόμενος μπορεί να αποκαλύπτει τον μισθό του για λόγους ισότητας.
Υποχρεωτικός εσωτερικός έλεγχος μισθολογικού χάσματος για επιχειρήσεις
Υποχρέωση υποβολής στοιχείων για:
- μισθολογικό χάσμα ανδρών-γυναικών
- μισθολογικό χάσμα στα bonus
- διάμεσο μισθολογικό χάσμα
- μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων.
Η υποχρέωση ισχύει για επιχειρήσεις με:
- 250+ εργαζόμενους → κάθε χρόνο
- 150-249 → κάθε 3 χρόνια
- 100-149 → κάθε 3 χρόνια από το 2031
- ισχύει και για δημόσιους φορείς
Υποχρεωτικός έλεγχος μισθολογικού χάσματος για επιχειρήσεις
Α) Εντοπισμός προβλήματος
Αν τα στοιχεία δείξουν ότι υπάρχει μισθολογική διαφορά και δεν υπάρχει αντικειμενική εξήγηση, τότε, ο εργοδότης υποχρεούται να διορθώσει
τη διαφορά αναμορφώνοντας την
μισθολογική δομή της επιχείρησης
Αν η διαφορά είναι ≥ 5% και δεν διορθωθεί εντός
6 μηνών, προβλέπεται διαδικασία αξιολόγησης
μισθών.
Η αξιολόγηση εξετάζει:
- κατανομή εργαζομένων ανά φύλο
- μέσους μισθούς
- αιτίες μισθολογικών διαφορών
- επίδραση γονικών αδειών
- διορθωτικά μέτρα.
Αν ο εργαζόμενος θεωρεί ότι υπάρχει διάκριση, δικαιούται:
- Να προσφύγει στη δικαιοσύνη.
- Να ζητήσει στοιχεία μισθών.
- Να εκπροσωπηθεί από τον Συνήγορο του Πολίτη ή
συνδικαλιστική οργάνωση.
